Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 15311
[~ID] => 15311
[NAME] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[~NAME] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] => Наша малая радзіма мае сваю слаўную гісторыю і таленавітых працавітых землякоў, якія ўнеслі важкі ўклад у развіццё народнай гаспадаркі, навукі, культуры і мастацтва рэгіёна. Зробім невялічкі гістарычны экскурс у пачатак 75-гадовага прамежку часу, калі пайшоў адлік самастойнай тэрытарыяльнай адзінкі – Бераставіцкага раёна.
1944 год… Доўгачаканае вызваленне ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў… Мірнае жыццё ў родным краі пачало наладжвацца з неймавернымі цяжкасцямі. Аблвыканкам зацвердзіў першы склад Бераставіцкага райвыканкама, які ўзначаліў Аляксандр Шламанаў. Галоўнай задачай партыйных і гаспадарчых органаў у пасляваенныя гады было аднавіць разбураную вайной гаспадарку, дамагчыся павышэння эфектыўнасці сельскагаспадарчай вытворчасці, палепшыць сацыяльна-культурныя ўмовы жыцця людзей.
У лютым 1945 года выканкам райсавета прыняў рашэнне “Аб развіцці жывёлагадоўлі і захаванні пагалоўя жывёлы ў раёне”. Усе грамадзяне абавязваліся захаваць і выкарміць маладняк з наступным продажам яго дзяржаве.
10 лютага 1945 года ў жыцці раёна, як і ў жыцці ўсяе Беларусі, адбылася значная палітычная падзея — выбары ў Вярхоўны Савет СССР. У Савет Нацыянальнасцей быў вылучаны Сяргей Восіпавіч Прытыцкі, слухач Вышэйшай партыйнай школы пры ЦК ВКП (б).
Ужо ў 1945 годзе ў раёне ствараюцца першыя калгасы. Імі сталі калгас “1-е Мая”, арганізаваны ў былым маёнтку Вайцехаўшчына, калгас “Кастрычніцкая рэвалюцыя” ў маёнтку Людзвінова і “Перамога” ў Старым Дворцы. На базе маёнтка Масаляны ў сакавіку 45-га была створана плодаагароднінная гаспадарка.
Актыўна вялося ў раёне будаўніцтва. У Плане капітальнага будаўніцтва прадугледжвалася пабудаваць лесапільны завод на станцыі Бераставіца, школы ў Рымуцеўцах, Пыхоўчыцах, Лапенеўцах і Парэччы, распачаць будаўніцтва кінатэатра, гасцініцы на 20 месцаў, ветэрынарнай лячэбніцы, раённай амбулаторыі, санэпідэмстанцыі, клуба і пажарнага дэпо ў Вялікай Бераставіцы, бальніцы ў Макараўцах.
Жыхары вёскі Рудаўляны пачалі па сваёй ініцыятыве будаваць талакой пачатковую школу. Працягвалася распачатае яшчэ ў 1945 годзе будаўніцтва цагельнага завода ў Канчанах. Адкрыўся клуб у Малой Бераставіцы, аднавіліся клуб у Бераставічанах і млын у Кудрычах.
Актыўна будаваліся новыя і аднаўляліся разбураныя адміністрацыйныя і вытворчыя будынкі, масты. У чэрвені 1945 года “каробка” будынка па вул. Дзяржынскага перададзена для аднаўлення работы сталовай у райцэнтры, а па вул. Беластоцкай выдзелены будынак для канторы.
Шляхам народнай будоўлі былі пабудаваны першыя памяшканні Бераставіцкай СШ.
Да 7 лістапада 1948 года завершаны мантаж абсталявання для механізацыі ўсіх працэсаў на маслазаводзе.
На пачатак 1945 года ў школах працавала 111 настаўнікаў, медработнікаў налічвалася 70 чалавек. У пасляваенны час вышэйшую адукацыю ў раёне мелі толькі 19 чалавек.
1 верасня 1944 года заняткі пачаліся ў 35 школах раёна. Па стану на 7 лістапада 1952 года ў галіне народнай асветы працавала 4 сярэднія школы, 15 сямігадовых, 30 пачатковых, вячэрняя школа рабочай моладзі, 10 вячэрніх школ сельскай моладзі. Да 1952 года ліквідацыя непісьменнасці ў раёне ў асноўным была закончана.
У 1952 годзе пачалося будаўніцтва раённай бальніцы на 75 ложкаў у г.п. Вялікай Бераставіца і ўчастковай на 25 ложкаў у Макараўцах. І ўжо ў 1956 годзе раённая бальніца была пераведзена з Белага Дворка ў новае памяшканне, а на яе месцы адкрылі туберкулёзны стацыянар.
У 1973 годзе быў пабудаваны новы Дом культуры ў г.п. В. Бераставіца, на сродкі калгасаў імя Леніна і імя Варанецкага – Дамы культуры ў вёсках Алекшыцы і Вялікія Эйсманты, многія Дамы культуры, сельскія клубы і бібліятэкі ўпарадкаваны. Для раённай дарослай і дзіцячай бібліятэк адрамантавалі і абсталявалі будынак былой сярэдняй школы.
АПК – аснова дабрабыту
Аграрны сектар з'яўляецца ключавой сферай народнай гаспадаркі Бераставіччыны, ад развіцця якога ў значнай ступені залежыць дабрабыт насельніцтва. Сёння па асноўных вытворчых паказчыках наш раён – адзін з лепшых не толькі ў вобласці, але і ў рэспубліцы. Сельгаспрадпрыемствы Бераставіччыны годна працягваюць працоўныя традыцыі пасляваеннага пакалення.
“Гвардыя” Варанецкага
Пачатак самага буйнага сельгаспрадпрыемства раёна – КСУП імя Варанецкага – быў пакладзены ў далёкім 1949 годзе. Пасля шэрагу ўзбуйненняў старшынёй гаспадаркі быў абраны дырэктар мясцовай школы Андрэй Максімавіч Варанецкі, які смела ўзяў курс на павышэнне эфектыўнасці вытворчасці і паляпшэнне жыцця калгаснікаў. Гаспадарка стала называцца «Гвардыя».
Перад Андрэем Максімавічам стаяла нялёгкая задача – вывесці вытворчасць на зусім новы ўзровень. Не без цяжкасцяў, але яму гэта ўдалося. Дзякуючы яго наватарскаму погляду калгас апынуўся ў спісе лідзіруючых не толькі ў Беларусі, але і ва ўсім СССР. «Гвардыя» ўвайшла ў лік калгасаў-мільянераў.
У 1966 годзе Андрэю Максімавічу Варанецкаму было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы. А праз год за дасягнутыя поспехі ў развіцці земляробства і жывёлагадоўлі калгас «Гвардыя» быў адзначаны вышэйшай дзяржаўнай узнагародай СССР – ордэнам Леніна. Высокую ўзнагароду калектыву ўручыў тады сакратар ЦК КПБ Сяргей Прытыцкі.
Быць у авангардзе
У 1972 году пераназваную ў гонар былога старшыні Варанецкага гаспадарку ўзначаліў Мікалай Зданчук.
– Пасада надзвычай адказная, таму пэўныя страхі і хваляванні прысутнічалі, – успамінае Мікалай Рыгоравіч. – Значна дапамог той факт, што я чалавек мясцовы. Пабудаваўшы для сябе выразны план працы, перш за ўсё ўзяўся за стварэнне адказнай, надзейнай, дысцыплінаванай каманды работнікаў. Патрабавалася тэрміновае паляпшэнне эканамічнага становішча, вырашэнне праблемных пытанняў у будаўнічай сферы. Было нялёгка, але сумеснымі намаганнямі спецыялістаў і калектыву мы многае пераадолелі. У перыяд з 1972 па 1990 гады было завершана будаўніцтва Дома культуры, пабудаваны два жывёлагадоўчых комплексы, басейн, фізкультурна-аздараўленчы комплекс і многія іншыя аб'екты вытворчага і сацыяльнага прызначэння. На першым месцы заўсёды быў клопат аб людзях. Хацелася стварыць максімальна камфортныя ўмовы для ўсебаковага развіцця насельніцтва, каб кожны знайшоў занятак па душы, а моладзь затрымлівалася ў вёсцы.
І сапраўды. За 35-гадовую працоўную дзейнасць Мікалаю Зданчуку ўдалося зрабіць многае. Палепшыўся дабрабыт людзей, у тры разы павялічыліся вытворчыя паказчыкі. А ўзначалены ім калгас не аднойчы выходзіў пераможцам абласнога, рэспубліканскага і Усесаюзнага спаборніцтваў, узнагароджваўся пераходным Чырвоным сцягам. Пры гэтым Мікалай Рыгоравіч і сам быў адзначаны шэрагам высокіх узнагарод – ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Леніна, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі. Ён з'яўляецца заслужаным работнікам сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
Раён – адзін з лепшых у вобласці і рэспубліцы
Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Іван Захарчук многае зрабіў для таго, каб бацькоўскі край быў багатым і прыгожым, каб людзям жылося на малой радзіме добра і камфортна. Увесь працоўны шлях Івана Максімавіча – ад калгаснага агранома ды старшыні раённага выканаўчага камітэта – пройдзены на роднай зямлі.
А пачынаць давялося ў калгасе «17-е верасня». Тады гэту гаспадарку ўзначальваў былы аграном сельгасупраўлення Мікалай Зданчук. У асобе маладога агранома Івана Захарчука ён знайшоў не проста аднадумца, але і паплечніка. Праца ў калгасе «17-е верасня» стала і для агранома, і для старшыні добрай школай і свайго роду трамплінам.
– У 28 гадоў я стаў старшынёй калгасу «Шлях да камунізму», – распавядае Іван Максімавіч. – Тыя восем гадоў кіраўніцтва навучылі мяне шмат чаму. Напрыклад, як важна для дасягнення мэты згуртаваць калектыў, мець высокапрафесійныя і адказныя кадры, шмат ведаць у заканадаўчай сферы, умець абапірацца на людзей, быць для іх настаўнікам, дарадцай і ў той жа час заставацца па-разумнаму патрабавальным. За гэты час былі рэканструяваны фермы, наладжана тэхналогія вырошчвання цёлак на ўзнаўленне – надоі на карову выраслі да 3,5 тысяч літраў малака. Калгас «Шлях да камунізму» ішоў ужо другім пасля імя Варанецкага. Па эканамічным стане гаспадарка займала чацвёртае, затым трэцяе месца ў раёне.
Менавіта тады Іван Захарчук быў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».
Далей – новыя прыступкі працоўнага шляху. Загадчык аддзела сельскай гаспадаркі райкама партыі, начальнік сельгасупраўлення райвыканкама, старшыня Бераставіцкага райвыканкама.
– Адна справа ўзначальваць сельгасгаліну, – успамінае Іван Максімавіч, – іншае – цэлы раён, калі адказваеш за ўсё. 1996 год быў вельмі няпростым для краіны – наладжваліся разбураныя сувязі паставак камплектуючых для прадпрыемстваў, шукаліся шляхі экспарту прадукцыі. І ў той жа час у сельскай гаспадарцы ўкараняліся сучасныя тэхналогіі. Па вопыт ездзілі ў Галандыю, Германію, многае змянялася ў вытворчасці малака: новае абсталяванне ўжо дазваляла адной даярцы даіць 100-150 кароў. Непатрэбнай стала ручная праца на вырошчванні цукровых буракоў.
Раён упэўнена ішоў у ліку лідараў у вобласці, быў сярод лепшых і ў рэспубліцы, неаднаразова ўзнагароджваўся. Івану Максімавічу быў уручаны Падзячны Ліст Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. А пасведчанне звання «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» ён атрымліваў з рук самога Прэзідэнта.
[~DETAIL_TEXT] => Наша малая радзіма мае сваю слаўную гісторыю і таленавітых працавітых землякоў, якія ўнеслі важкі ўклад у развіццё народнай гаспадаркі, навукі, культуры і мастацтва рэгіёна. Зробім невялічкі гістарычны экскурс у пачатак 75-гадовага прамежку часу, калі пайшоў адлік самастойнай тэрытарыяльнай адзінкі – Бераставіцкага раёна.
1944 год… Доўгачаканае вызваленне ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў… Мірнае жыццё ў родным краі пачало наладжвацца з неймавернымі цяжкасцямі. Аблвыканкам зацвердзіў першы склад Бераставіцкага райвыканкама, які ўзначаліў Аляксандр Шламанаў. Галоўнай задачай партыйных і гаспадарчых органаў у пасляваенныя гады было аднавіць разбураную вайной гаспадарку, дамагчыся павышэння эфектыўнасці сельскагаспадарчай вытворчасці, палепшыць сацыяльна-культурныя ўмовы жыцця людзей.
У лютым 1945 года выканкам райсавета прыняў рашэнне “Аб развіцці жывёлагадоўлі і захаванні пагалоўя жывёлы ў раёне”. Усе грамадзяне абавязваліся захаваць і выкарміць маладняк з наступным продажам яго дзяржаве.
10 лютага 1945 года ў жыцці раёна, як і ў жыцці ўсяе Беларусі, адбылася значная палітычная падзея — выбары ў Вярхоўны Савет СССР. У Савет Нацыянальнасцей быў вылучаны Сяргей Восіпавіч Прытыцкі, слухач Вышэйшай партыйнай школы пры ЦК ВКП (б).
Ужо ў 1945 годзе ў раёне ствараюцца першыя калгасы. Імі сталі калгас “1-е Мая”, арганізаваны ў былым маёнтку Вайцехаўшчына, калгас “Кастрычніцкая рэвалюцыя” ў маёнтку Людзвінова і “Перамога” ў Старым Дворцы. На базе маёнтка Масаляны ў сакавіку 45-га была створана плодаагароднінная гаспадарка.
Актыўна вялося ў раёне будаўніцтва. У Плане капітальнага будаўніцтва прадугледжвалася пабудаваць лесапільны завод на станцыі Бераставіца, школы ў Рымуцеўцах, Пыхоўчыцах, Лапенеўцах і Парэччы, распачаць будаўніцтва кінатэатра, гасцініцы на 20 месцаў, ветэрынарнай лячэбніцы, раённай амбулаторыі, санэпідэмстанцыі, клуба і пажарнага дэпо ў Вялікай Бераставіцы, бальніцы ў Макараўцах.
Жыхары вёскі Рудаўляны пачалі па сваёй ініцыятыве будаваць талакой пачатковую школу. Працягвалася распачатае яшчэ ў 1945 годзе будаўніцтва цагельнага завода ў Канчанах. Адкрыўся клуб у Малой Бераставіцы, аднавіліся клуб у Бераставічанах і млын у Кудрычах.
Актыўна будаваліся новыя і аднаўляліся разбураныя адміністрацыйныя і вытворчыя будынкі, масты. У чэрвені 1945 года “каробка” будынка па вул. Дзяржынскага перададзена для аднаўлення работы сталовай у райцэнтры, а па вул. Беластоцкай выдзелены будынак для канторы.
Шляхам народнай будоўлі былі пабудаваны першыя памяшканні Бераставіцкай СШ.
Да 7 лістапада 1948 года завершаны мантаж абсталявання для механізацыі ўсіх працэсаў на маслазаводзе.
На пачатак 1945 года ў школах працавала 111 настаўнікаў, медработнікаў налічвалася 70 чалавек. У пасляваенны час вышэйшую адукацыю ў раёне мелі толькі 19 чалавек.
1 верасня 1944 года заняткі пачаліся ў 35 школах раёна. Па стану на 7 лістапада 1952 года ў галіне народнай асветы працавала 4 сярэднія школы, 15 сямігадовых, 30 пачатковых, вячэрняя школа рабочай моладзі, 10 вячэрніх школ сельскай моладзі. Да 1952 года ліквідацыя непісьменнасці ў раёне ў асноўным была закончана.
У 1952 годзе пачалося будаўніцтва раённай бальніцы на 75 ложкаў у г.п. Вялікай Бераставіца і ўчастковай на 25 ложкаў у Макараўцах. І ўжо ў 1956 годзе раённая бальніца была пераведзена з Белага Дворка ў новае памяшканне, а на яе месцы адкрылі туберкулёзны стацыянар.
У 1973 годзе быў пабудаваны новы Дом культуры ў г.п. В. Бераставіца, на сродкі калгасаў імя Леніна і імя Варанецкага – Дамы культуры ў вёсках Алекшыцы і Вялікія Эйсманты, многія Дамы культуры, сельскія клубы і бібліятэкі ўпарадкаваны. Для раённай дарослай і дзіцячай бібліятэк адрамантавалі і абсталявалі будынак былой сярэдняй школы.
АПК – аснова дабрабыту
Аграрны сектар з'яўляецца ключавой сферай народнай гаспадаркі Бераставіччыны, ад развіцця якога ў значнай ступені залежыць дабрабыт насельніцтва. Сёння па асноўных вытворчых паказчыках наш раён – адзін з лепшых не толькі ў вобласці, але і ў рэспубліцы. Сельгаспрадпрыемствы Бераставіччыны годна працягваюць працоўныя традыцыі пасляваеннага пакалення.
“Гвардыя” Варанецкага
Пачатак самага буйнага сельгаспрадпрыемства раёна – КСУП імя Варанецкага – быў пакладзены ў далёкім 1949 годзе. Пасля шэрагу ўзбуйненняў старшынёй гаспадаркі быў абраны дырэктар мясцовай школы Андрэй Максімавіч Варанецкі, які смела ўзяў курс на павышэнне эфектыўнасці вытворчасці і паляпшэнне жыцця калгаснікаў. Гаспадарка стала называцца «Гвардыя».
Перад Андрэем Максімавічам стаяла нялёгкая задача – вывесці вытворчасць на зусім новы ўзровень. Не без цяжкасцяў, але яму гэта ўдалося. Дзякуючы яго наватарскаму погляду калгас апынуўся ў спісе лідзіруючых не толькі ў Беларусі, але і ва ўсім СССР. «Гвардыя» ўвайшла ў лік калгасаў-мільянераў.
У 1966 годзе Андрэю Максімавічу Варанецкаму было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы. А праз год за дасягнутыя поспехі ў развіцці земляробства і жывёлагадоўлі калгас «Гвардыя» быў адзначаны вышэйшай дзяржаўнай узнагародай СССР – ордэнам Леніна. Высокую ўзнагароду калектыву ўручыў тады сакратар ЦК КПБ Сяргей Прытыцкі.
Быць у авангардзе
У 1972 году пераназваную ў гонар былога старшыні Варанецкага гаспадарку ўзначаліў Мікалай Зданчук.
– Пасада надзвычай адказная, таму пэўныя страхі і хваляванні прысутнічалі, – успамінае Мікалай Рыгоравіч. – Значна дапамог той факт, што я чалавек мясцовы. Пабудаваўшы для сябе выразны план працы, перш за ўсё ўзяўся за стварэнне адказнай, надзейнай, дысцыплінаванай каманды работнікаў. Патрабавалася тэрміновае паляпшэнне эканамічнага становішча, вырашэнне праблемных пытанняў у будаўнічай сферы. Было нялёгка, але сумеснымі намаганнямі спецыялістаў і калектыву мы многае пераадолелі. У перыяд з 1972 па 1990 гады было завершана будаўніцтва Дома культуры, пабудаваны два жывёлагадоўчых комплексы, басейн, фізкультурна-аздараўленчы комплекс і многія іншыя аб'екты вытворчага і сацыяльнага прызначэння. На першым месцы заўсёды быў клопат аб людзях. Хацелася стварыць максімальна камфортныя ўмовы для ўсебаковага развіцця насельніцтва, каб кожны знайшоў занятак па душы, а моладзь затрымлівалася ў вёсцы.
І сапраўды. За 35-гадовую працоўную дзейнасць Мікалаю Зданчуку ўдалося зрабіць многае. Палепшыўся дабрабыт людзей, у тры разы павялічыліся вытворчыя паказчыкі. А ўзначалены ім калгас не аднойчы выходзіў пераможцам абласнога, рэспубліканскага і Усесаюзнага спаборніцтваў, узнагароджваўся пераходным Чырвоным сцягам. Пры гэтым Мікалай Рыгоравіч і сам быў адзначаны шэрагам высокіх узнагарод – ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Леніна, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі. Ён з'яўляецца заслужаным работнікам сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
Раён – адзін з лепшых у вобласці і рэспубліцы
Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Іван Захарчук многае зрабіў для таго, каб бацькоўскі край быў багатым і прыгожым, каб людзям жылося на малой радзіме добра і камфортна. Увесь працоўны шлях Івана Максімавіча – ад калгаснага агранома ды старшыні раённага выканаўчага камітэта – пройдзены на роднай зямлі.
А пачынаць давялося ў калгасе «17-е верасня». Тады гэту гаспадарку ўзначальваў былы аграном сельгасупраўлення Мікалай Зданчук. У асобе маладога агранома Івана Захарчука ён знайшоў не проста аднадумца, але і паплечніка. Праца ў калгасе «17-е верасня» стала і для агранома, і для старшыні добрай школай і свайго роду трамплінам.
– У 28 гадоў я стаў старшынёй калгасу «Шлях да камунізму», – распавядае Іван Максімавіч. – Тыя восем гадоў кіраўніцтва навучылі мяне шмат чаму. Напрыклад, як важна для дасягнення мэты згуртаваць калектыў, мець высокапрафесійныя і адказныя кадры, шмат ведаць у заканадаўчай сферы, умець абапірацца на людзей, быць для іх настаўнікам, дарадцай і ў той жа час заставацца па-разумнаму патрабавальным. За гэты час былі рэканструяваны фермы, наладжана тэхналогія вырошчвання цёлак на ўзнаўленне – надоі на карову выраслі да 3,5 тысяч літраў малака. Калгас «Шлях да камунізму» ішоў ужо другім пасля імя Варанецкага. Па эканамічным стане гаспадарка займала чацвёртае, затым трэцяе месца ў раёне.
Менавіта тады Іван Захарчук быў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».
Далей – новыя прыступкі працоўнага шляху. Загадчык аддзела сельскай гаспадаркі райкама партыі, начальнік сельгасупраўлення райвыканкама, старшыня Бераставіцкага райвыканкама.
– Адна справа ўзначальваць сельгасгаліну, – успамінае Іван Максімавіч, – іншае – цэлы раён, калі адказваеш за ўсё. 1996 год быў вельмі няпростым для краіны – наладжваліся разбураныя сувязі паставак камплектуючых для прадпрыемстваў, шукаліся шляхі экспарту прадукцыі. І ў той жа час у сельскай гаспадарцы ўкараняліся сучасныя тэхналогіі. Па вопыт ездзілі ў Галандыю, Германію, многае змянялася ў вытворчасці малака: новае абсталяванне ўжо дазваляла адной даярцы даіць 100-150 кароў. Непатрэбнай стала ручная праца на вырошчванні цукровых буракоў.
Раён упэўнена ішоў у ліку лідараў у вобласці, быў сярод лепшых і ў рэспубліцы, неаднаразова ўзнагароджваўся. Івану Максімавічу быў уручаны Падзячны Ліст Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. А пасведчанне звання «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» ён атрымліваў з рук самога Прэзідэнта.
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[~PREVIEW_TEXT] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 30536
[TIMESTAMP_X] => 24.03.2025 12:11:08
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 796
[WIDTH] => 1024
[FILE_SIZE] => 1310656
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/16c
[FILE_NAME] => v6om15vx5nv1hre3r74ctn1rxuji0tui.jpg
[ORIGINAL_NAME] => IMG_2354-1.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 5fb196fbc19c9df12ebde1a947e79a97
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/16c/v6om15vx5nv1hre3r74ctn1rxuji0tui.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/16c/v6om15vx5nv1hre3r74ctn1rxuji0tui.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/16c/v6om15vx5nv1hre3r74ctn1rxuji0tui.jpg
[ALT] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
)
[~DETAIL_PICTURE] => 30536
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:26:51
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:26:51
[ACTIVE_FROM_X] => 2019-09-21 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2019-09-21 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 21.09.2019
[~ACTIVE_FROM] => 21.09.2019
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%80%D1%81-%D1%83-%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5-%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F-%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%80%D1%81-%D1%83-%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5-%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F-%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => экскурс-у-мінулае-гісторыя-бераставі
[~CODE] => экскурс-у-мінулае-гісторыя-бераставі
[EXTERNAL_ID] => 15311
[~EXTERNAL_ID] => 15311
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 21.09.2019
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[ELEMENT_META_TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Наша малая радзіма мае сваю слаўную гісторыю і таленавітых працавітых землякоў, якія ўнеслі важкі ўклад у развіццё народнай гаспадаркі, навукі, культуры і мастацтва рэгіёна Зробім невялічкі гістарычны экскурс у пачатак 75-гадовага прамежку часу, калі пайшоў адлік самастойнай тэрытарыяльнай адзінкі – Бераставіцкага раёна.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[BROWSER_TITLE] => Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Наша малая радзіма мае сваю слаўную гісторыю і таленавітых працавітых землякоў, якія ўнеслі важкі ўклад у развіццё народнай гаспадаркі, навукі, культуры і мастацтва рэгіёна Зробім невялічкі гістарычны экскурс у пачатак 75-гадовага прамежку часу, калі пайшоў адлік самастойнай тэрытарыяльнай адзінкі – Бераставіцкага раёна.
)
)
21.09.2019
Экскурс у мінулае: гісторыя Бераставіцкага раёна
Наша малая радзіма мае сваю слаўную гісторыю і таленавітых працавітых землякоў, якія ўнеслі важкі ўклад у развіццё народнай гаспадаркі, навукі, культуры і мастацтва рэгіёна. Зробім невялічкі гістарычны экскурс у пачатак 75-гадовага прамежку часу, калі пайшоў адлік самастойнай тэрытарыяльнай адзінкі – Бераставіцкага раёна.

1944 год… Доўгачаканае вызваленне ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў… Мірнае жыццё ў родным краі пачало наладжвацца з неймавернымі цяжкасцямі. Аблвыканкам зацвердзіў першы склад Бераставіцкага райвыканкама, які ўзначаліў Аляксандр Шламанаў. Галоўнай задачай партыйных і гаспадарчых органаў у пасляваенныя гады было аднавіць разбураную вайной гаспадарку, дамагчыся павышэння эфектыўнасці сельскагаспадарчай вытворчасці, палепшыць сацыяльна-культурныя ўмовы жыцця людзей.
У лютым 1945 года выканкам райсавета прыняў рашэнне “Аб развіцці жывёлагадоўлі і захаванні пагалоўя жывёлы ў раёне”. Усе грамадзяне абавязваліся захаваць і выкарміць маладняк з наступным продажам яго дзяржаве.
10 лютага 1945 года ў жыцці раёна, як і ў жыцці ўсяе Беларусі, адбылася значная палітычная падзея — выбары ў Вярхоўны Савет СССР. У Савет Нацыянальнасцей быў вылучаны Сяргей Восіпавіч Прытыцкі, слухач Вышэйшай партыйнай школы пры ЦК ВКП (б).
Ужо ў 1945 годзе ў раёне ствараюцца першыя калгасы. Імі сталі калгас “1-е Мая”, арганізаваны ў былым маёнтку Вайцехаўшчына, калгас “Кастрычніцкая рэвалюцыя” ў маёнтку Людзвінова і “Перамога” ў Старым Дворцы. На базе маёнтка Масаляны ў сакавіку 45-га была створана плодаагароднінная гаспадарка.
Актыўна вялося ў раёне будаўніцтва. У Плане капітальнага будаўніцтва прадугледжвалася пабудаваць лесапільны завод на станцыі Бераставіца, школы ў Рымуцеўцах, Пыхоўчыцах, Лапенеўцах і Парэччы, распачаць будаўніцтва кінатэатра, гасцініцы на 20 месцаў, ветэрынарнай лячэбніцы, раённай амбулаторыі, санэпідэмстанцыі, клуба і пажарнага дэпо ў Вялікай Бераставіцы, бальніцы ў Макараўцах.
Жыхары вёскі Рудаўляны пачалі па сваёй ініцыятыве будаваць талакой пачатковую школу. Працягвалася распачатае яшчэ ў 1945 годзе будаўніцтва цагельнага завода ў Канчанах. Адкрыўся клуб у Малой Бераставіцы, аднавіліся клуб у Бераставічанах і млын у Кудрычах.
Актыўна будаваліся новыя і аднаўляліся разбураныя адміністрацыйныя і вытворчыя будынкі, масты. У чэрвені 1945 года “каробка” будынка па вул. Дзяржынскага перададзена для аднаўлення работы сталовай у райцэнтры, а па вул. Беластоцкай выдзелены будынак для канторы.
Шляхам народнай будоўлі былі пабудаваны першыя памяшканні Бераставіцкай СШ.
Да 7 лістапада 1948 года завершаны мантаж абсталявання для механізацыі ўсіх працэсаў на маслазаводзе.
На пачатак 1945 года ў школах працавала 111 настаўнікаў, медработнікаў налічвалася 70 чалавек. У пасляваенны час вышэйшую адукацыю ў раёне мелі толькі 19 чалавек.
1 верасня 1944 года заняткі пачаліся ў 35 школах раёна. Па стану на 7 лістапада 1952 года ў галіне народнай асветы працавала 4 сярэднія школы, 15 сямігадовых, 30 пачатковых, вячэрняя школа рабочай моладзі, 10 вячэрніх школ сельскай моладзі. Да 1952 года ліквідацыя непісьменнасці ў раёне ў асноўным была закончана.
У 1952 годзе пачалося будаўніцтва раённай бальніцы на 75 ложкаў у г.п. Вялікай Бераставіца і ўчастковай на 25 ложкаў у Макараўцах. І ўжо ў 1956 годзе раённая бальніца была пераведзена з Белага Дворка ў новае памяшканне, а на яе месцы адкрылі туберкулёзны стацыянар.
У 1973 годзе быў пабудаваны новы Дом культуры ў г.п. В. Бераставіца, на сродкі калгасаў імя Леніна і імя Варанецкага – Дамы культуры ў вёсках Алекшыцы і Вялікія Эйсманты, многія Дамы культуры, сельскія клубы і бібліятэкі ўпарадкаваны. Для раённай дарослай і дзіцячай бібліятэк адрамантавалі і абсталявалі будынак былой сярэдняй школы.
АПК – аснова дабрабыту
Аграрны сектар з'яўляецца ключавой сферай народнай гаспадаркі Бераставіччыны, ад развіцця якога ў значнай ступені залежыць дабрабыт насельніцтва. Сёння па асноўных вытворчых паказчыках наш раён – адзін з лепшых не толькі ў вобласці, але і ў рэспубліцы. Сельгаспрадпрыемствы Бераставіччыны годна працягваюць працоўныя традыцыі пасляваеннага пакалення.
“Гвардыя” Варанецкага

Пачатак самага буйнага сельгаспрадпрыемства раёна – КСУП імя Варанецкага – быў пакладзены ў далёкім 1949 годзе. Пасля шэрагу ўзбуйненняў старшынёй гаспадаркі быў абраны дырэктар мясцовай школы Андрэй Максімавіч Варанецкі, які смела ўзяў курс на павышэнне эфектыўнасці вытворчасці і паляпшэнне жыцця калгаснікаў. Гаспадарка стала называцца «Гвардыя».
Перад Андрэем Максімавічам стаяла нялёгкая задача – вывесці вытворчасць на зусім новы ўзровень. Не без цяжкасцяў, але яму гэта ўдалося. Дзякуючы яго наватарскаму погляду калгас апынуўся ў спісе лідзіруючых не толькі ў Беларусі, але і ва ўсім СССР. «Гвардыя» ўвайшла ў лік калгасаў-мільянераў.
У 1966 годзе Андрэю Максімавічу Варанецкаму было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы. А праз год за дасягнутыя поспехі ў развіцці земляробства і жывёлагадоўлі калгас «Гвардыя» быў адзначаны вышэйшай дзяржаўнай узнагародай СССР – ордэнам Леніна. Высокую ўзнагароду калектыву ўручыў тады сакратар ЦК КПБ Сяргей Прытыцкі.
Быць у авангардзе
У 1972 году пераназваную ў гонар былога старшыні Варанецкага гаспадарку ўзначаліў Мікалай Зданчук.

– Пасада надзвычай адказная, таму пэўныя страхі і хваляванні прысутнічалі, – успамінае Мікалай Рыгоравіч. – Значна дапамог той факт, што я чалавек мясцовы. Пабудаваўшы для сябе выразны план працы, перш за ўсё ўзяўся за стварэнне адказнай, надзейнай, дысцыплінаванай каманды работнікаў. Патрабавалася тэрміновае паляпшэнне эканамічнага становішча, вырашэнне праблемных пытанняў у будаўнічай сферы. Было нялёгка, але сумеснымі намаганнямі спецыялістаў і калектыву мы многае пераадолелі. У перыяд з 1972 па 1990 гады было завершана будаўніцтва Дома культуры, пабудаваны два жывёлагадоўчых комплексы, басейн, фізкультурна-аздараўленчы комплекс і многія іншыя аб'екты вытворчага і сацыяльнага прызначэння. На першым месцы заўсёды быў клопат аб людзях. Хацелася стварыць максімальна камфортныя ўмовы для ўсебаковага развіцця насельніцтва, каб кожны знайшоў занятак па душы, а моладзь затрымлівалася ў вёсцы.
І сапраўды. За 35-гадовую працоўную дзейнасць Мікалаю Зданчуку ўдалося зрабіць многае. Палепшыўся дабрабыт людзей, у тры разы павялічыліся вытворчыя паказчыкі. А ўзначалены ім калгас не аднойчы выходзіў пераможцам абласнога, рэспубліканскага і Усесаюзнага спаборніцтваў, узнагароджваўся пераходным Чырвоным сцягам. Пры гэтым Мікалай Рыгоравіч і сам быў адзначаны шэрагам высокіх узнагарод – ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Леніна, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі. Ён з'яўляецца заслужаным работнікам сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
Раён – адзін з лепшых у вобласці і рэспубліцы
Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Іван Захарчук многае зрабіў для таго, каб бацькоўскі край быў багатым і прыгожым, каб людзям жылося на малой радзіме добра і камфортна. Увесь працоўны шлях Івана Максімавіча – ад калгаснага агранома ды старшыні раённага выканаўчага камітэта – пройдзены на роднай зямлі.
А пачынаць давялося ў калгасе «17-е верасня». Тады гэту гаспадарку ўзначальваў былы аграном сельгасупраўлення Мікалай Зданчук. У асобе маладога агранома Івана Захарчука ён знайшоў не проста аднадумца, але і паплечніка. Праца ў калгасе «17-е верасня» стала і для агранома, і для старшыні добрай школай і свайго роду трамплінам.
– У 28 гадоў я стаў старшынёй калгасу «Шлях да камунізму», – распавядае Іван Максімавіч. – Тыя восем гадоў кіраўніцтва навучылі мяне шмат чаму. Напрыклад, як важна для дасягнення мэты згуртаваць калектыў, мець высокапрафесійныя і адказныя кадры, шмат ведаць у заканадаўчай сферы, умець абапірацца на людзей, быць для іх настаўнікам, дарадцай і ў той жа час заставацца па-разумнаму патрабавальным. За гэты час былі рэканструяваны фермы, наладжана тэхналогія вырошчвання цёлак на ўзнаўленне – надоі на карову выраслі да 3,5 тысяч літраў малака. Калгас «Шлях да камунізму» ішоў ужо другім пасля імя Варанецкага. Па эканамічным стане гаспадарка займала чацвёртае, затым трэцяе месца ў раёне.
Менавіта тады Іван Захарчук быў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».
Далей – новыя прыступкі працоўнага шляху. Загадчык аддзела сельскай гаспадаркі райкама партыі, начальнік сельгасупраўлення райвыканкама, старшыня Бераставіцкага райвыканкама.

– Адна справа ўзначальваць сельгасгаліну, – успамінае Іван Максімавіч, – іншае – цэлы раён, калі адказваеш за ўсё. 1996 год быў вельмі няпростым для краіны – наладжваліся разбураныя сувязі паставак камплектуючых для прадпрыемстваў, шукаліся шляхі экспарту прадукцыі. І ў той жа час у сельскай гаспадарцы ўкараняліся сучасныя тэхналогіі. Па вопыт ездзілі ў Галандыю, Германію, многае змянялася ў вытворчасці малака: новае абсталяванне ўжо дазваляла адной даярцы даіць 100-150 кароў. Непатрэбнай стала ручная праца на вырошчванні цукровых буракоў.
Раён упэўнена ішоў у ліку лідараў у вобласці, быў сярод лепшых і ў рэспубліцы, неаднаразова ўзнагароджваўся. Івану Максімавічу быў уручаны Падзячны Ліст Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. А пасведчанне звання «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» ён атрымліваў з рук самога Прэзідэнта.