Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 17221
[~ID] => 17221
[NAME] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[~NAME] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] =>
Ніколі б не падумала, што ў такой невялічкай вёсцы, як Жорнаўка, вуліцы будуць мець сваю назву. Таму і здзівілася, калі стараста вёскі Ядвіга Дабрэнка ў тэлефоннай размове запрасіла мяне на вуліцу Агародную, 9. А ўжо пры сустрэчы Ядвіга Станіславаўна растлумачыла, што на самай справе іх вуліца Агародная з’яўляецца ранейшай вёскай Агароднікі, якая ў 1968 годзе была аб’яднана з суседняй Жорнаўкай і атрымала яе назву.
- Замуж я выходзіла яшчэ ў Агародніках, а дзеці ўжо ў Жорнаўцы нарадзіліся, - расказвае Ядвіга Станіславаўна. - Мы адразу нават нічога і не ведалі пра гэта аб’яднанне, а потым, калі людзі даведаліся, вельмі незадаволеныя былі. Старшынёй сельсавета тады быў Мазур, яго выклікалі ў вёску, сход праводзілі. Мужчыны ў нас тады ў вёсцы дзелавыя былі, адразу сталі крычаць, чаму з жыхарамі Агароднікаў не параіліся, калі праводзілі гэта аб’яднанне? Агароднікі заўсёды большай вёскай былі, з Жорнаўкі ўся моладзь выехала, толькі старыя бабы і дзяды засталіся, а ў нас яшчэ і маладыя сем’і былі ў той час. Той самы Раман Барцэвіч – жонка ў яго настаўніца была, а ён брыгадзірам, і мы з мужам маладыя былі, і Зюнік Вярышкаў быў з маладзейшых, дзяцей яшчэ нараджалі. А ў Жорнаўцы пры мне ні адно дзіця не нарадзілася, цяпер там амаль усе хаты пустыя. Дык вось, як павесяць тут знак “Жорнаўка”, людзі скінуць, зноў павесяць – і зноў скінуць. Дык той Мазур прасіў: “Няхай ужо будзе Жорнаўка, гэта ж столькі трэба грошай, каб усё паперы паперапісваць. Ну якая вам розніца?” Але людзі былі вельмі незадаволеныя, сварыліся, ледзь не біліся. Так гэта справа доўга і не заціхала. А калі ўжо старшынёй сельсавета быў Варчэня, мы звярталіся ў райвыканкам, каб нам дазволілі хаця б вуліцу назваць Агароднай у памяць аб нашай вёсцы Агароднікі. Так і стала ў Жорнаўцы дзве вуліцы: ранейшая Жорнаўка стала называцца вуліцай Вольгі Соламавай, а нашы Агароднікі сталі вуліцай Агароднай.
Сама Ядвіга Станіславаўна нарадзілася ў суседніх Плябанаўцах, у 1946 годзе. Але дзед яе быў з Агароднікаў, у Плябанаўцы ў прымакі пайшоў. Тут жылі сваякі, якія і папрасілі яе быць кумой, каб дзіця пахрысціць. А Генрыха Дабрэнку ўзялі кумам. Так яна са сваім будучым мужам і пазнаёмілася. Сустракаліся маладыя больш за тры гады. А потым нешта трохі пасварыліся, дык Ядвіга Станіславаўна паехала нават на вучобу ў Яраслаўль: туды пасылалі дзяўчат, якіх збіраліся браць на бавоўнапрадзільную фабрыку, што адкрывалася ў Гродне. Год там павучылася, а потым вярнулася працаваць на фабрыку.
- Як замуж мяне клікаў Генрых Ігнацьевіч, дык казаў, што будзем жыць у горадзе, а як пажаніліся, дык нікуды і не паехаў з Агароднікаў, - усміхаецца Ядвіга Станіславаўна. - 1 чэрвеня 1968 года мы распісаліся, а 5 ліпеня мужа забралі на зборы ў Чэхію, чатыры месяцы ён там прабыў. А я ў гэты час яшчэ ў Гродне працавала. У кастрычніку Генрых вярнуўся, 24 лістапада мы павянчаліся, справілі вяселле. Дык пасля вяселля ён мне ўжо і сказаў: “Не пайду ў Гродна, не пакіну маці тут адну, каб ёй не было каму вады падаць”. Так што давялося мне кідаць горад і ехаць да яго, ужо 49 гадоў я ў Агародніках жыву. Як я сюды прыйшла, было 120 чалавек у вёсцы, цяпер засталося толькі 14 жыхароў на нашай вуліцы Агароднай. Усе пенсіянеры амаль што, двое толькі працуюць, большасці - па 80 і болей гадоў.
Ядвіга Станіславаўна спачатку нідзе не працавала, бо за першыя пяць гадоў шлюбу нарадзіла чатырох дзяцей: у 1969 годзе – сына Юрыя, у 1971 – Алега, у 1972 – Леаніда, у 1974 – дачку Марыну. Маючы чатырох дзяцей, нават закончыла вячэрнюю школу ў Сарасеках, атрымала сярэднюю адукацыю. У 1976 годзе пайшла працаваць на пошту ў Жорнаўку, была начальнікам пошты і паштальёнам па сумяшчальніцтву: да абеду прымала грошы, пасылкі, разбірала пошту, а потым садзілася на веласіпед і развозіла яе. Адзінаццаць гадоў так праездзіла.
- Пасля яшчэ 22 гады ў магазіне тут у вёсцы прарабіла, - успамінае жанчына. - Ён на горцы вось там стаяў, але развалілі ўжо. І загадчык, і прадавец, і прыбіральшчыца, і грузчык у адной асобе. Да пенсіі і яшчэ гадоў дзесяць на пенсіі там працавала. Потым вельмі спіна стала балець, трапіла ў бальніцу, не пайшла на работу, так магазін і закрылі.
Зусім іншая раней наша вёска была: і магазін, і пошта, і ФАП, школа яшчэ была тут, як я прыйшла, праўда, потым яе закрылі, сын наш старэйшы ўжо ў Плябанаўцы пайшоў вучыцца. І ферма была немалая – 9 даярак працавала, чатыры кароўнікі, насупраць зернясклад. Цяпер ужо нічога не засталося…
А яшчэ людзі старэйшыя расказвалі, што тут даўным-даўно жыў пан і двор яго тут быў, дворышча, як мы яго называем. Як я прыйшла сюды, ужо толькі фундамент застаўся, камяні нейкія вялікія, астатняе расцягнулі ўсё. Але яшчэ і цяпер тут людзі з магнітамі ходзяць і нешта шукаюць, скарбы, мабыць, нейкія. Яшчэ некалькі тыдняў назад чалавек адзін хадзіў па полі, усё нечага шукаў.
Пакуль мы размаўляем з Ядвігай Станіславаўнай, Генрых Ігнацьевіч упраўляецца па гаспадарцы. Дабрэнкі яшчэ і цяпер трымаюць і свіней, і курэй, а раней дык гаспадарка куды большай была. Клічу яго на некалькі хвілін далучыцца да нас і расказаць пра сваё жыццё.
- А што тут расказваць, - усміхаецца Генрых Ігнацьевіч, - нарадзіўся ў Агародніках у 1941 годзе, усё жыццё тут і пражыў. Восем гадоў мне было, як бацька памёр, дык нас, траіх дзяцей, маці адна гадавала. Як прыйшоў з арміі ў 1964 годзе, як сеў на трактар, так да пенсіі з яго не злазіў і яшчэ 10 гадоў пасля пенсіі працаваў, пакуль мой трактар не зламаўся.
- Не было ў калгасе той работы, якую б мой Дабрэнка не выконваў, - Ядвіга Станіславаўна больш гаваркая. – І на трактары, і на камбайне працаваў, і араў, і сеяў, і жывёлу карміў. У 1976 годзе медаль Працоўнай славы 3-й ступені атрымаў. І ўдарнік пяцігодкі ён у нас, і ветэран працы, і дружыннік былы, грамат многа розных мае. Нават у раённай кнізе “Памяць” пра яго матэрыял ёсць і фотаздымак.
Па суседству ў роднай вёсцы жыве і старэйшая сястра Генрыха Ігнацьевіча - Ядвіга Ігнацьеўна Мікуцкая, ёй ужо восемдзесят гадоў, але яна яшчэ даволі жвавая і жыццярадасная.
- Усё жыццё прайшло ў роднай вёсцы, - расказвае бабуля. - Выйшла замуж за мясцовага хлопца, нарадзіла і выхавала чацвёра дзетак: тры дачкі і сына. Муж памёр ужо 11 гадоў назад. Спачатку ў калгасе на палявых рабіла, затым на ферме тут у нас даяркай, потым у Глебавічах свінаркай, пасля зноў на палявыя пайшла. Цяпер вось корпаюся паціхеньку каля хаты. Дзеці прыязджаюць, дапамагаюць, але яшчэ многа работы сама паціхеньку раблю, як магу.
- Не хацелі б паехаць да дзяцей у горад? – пытаюся.
- Не хачу! – замахала рукамі. – Мне найлепей тутака! Мне добра пры сваіх людзях, я тут цэлае жыццё пражыла. Дзеці клічуць, каб ужо ішла да каго жыць, а я не хачу. І гэта дачка, што ў Індуры, хоча кожны год забраць мяне да сябе, але я не іду. Я там адзін раз у Індуры ў бальніцы ляжала, дык у нядзелю пайшла да іх, там сяду – нядобра мне, тут сяду – нядобра, у другі пакой зайду – і там не тое. Яны мяне запрашаюць: “Пераначуйце!”, але я кажу: “Мне ўжо за дзень надакучыла! Лахі пад пахі ды і зноў у бальніцу, - смяецца, – пайду лепш да сваіх бабаў”.
- Яна ў нас самастойная, - кажа Ядвіга Станіславаўна. – Часам кажу: прыйдзі да нас, а яна ўсё: “Не маю часу!”
- А што, дзень малы цяпер, а мне трэба птаства сваё карміць і кралей, - тлумачыць Ядвіга Ігнацьеўна. - 6 катоў маю, 2 сабакі, старых курэй з 12, а маладых нават не ведаю колькі, не палічыць. А індыкі, а гусі, а качкі! Праўда, гусей ужо забіла і падзяліла. Добра яшчэ, што кралей цяпер мала, 15 ці 17 засталося.
- Гэта мала? – здзіўляюся.
- Мала, бывала і куды больш, - усміхаецца жанчына. – Але ўжо хачу збываць, бо цяжка, клеткі паламаліся, няма дзе трымаць. А яны ўсё ядуць і ядуць цэлы дзень і давай што свежае. А так сама б’ю, сама шкуркі з іх здымаю.
Мы з Ядвігай Станіславаўнай выходзім на вуліцу, і яна праводзіць мяне па сваёй вёсцы.
- Вось гэту хату купілі, стаяла пустая, можа, гадоў 15, - паказвае Ядвіга Станіславаўна, - трохі пафарбавалі, рамонт зрабілі. А тут прыбудоўку будуе сын каля матчынай хаты. Вось там жыве мой равеснік, у яго гангрэна нагі, кожны дзень хаджу перавязваць. А гэта таксама жылая хата, але гаспадыня ўжо старэнькая, 1929 года нараджэння. А тут нікога няма ўжо, валіцца хата. Кажуць, што пляменніца прыедзе адбудоўваць хату. А вось тут жыве заслужаная калгасніца Станіслава Адольфаўна Вярышка, 1935 года нараджэння, чатыры сыны ў яе. Хлопцы прыязджаюць і нявесткі, у яе прыгажосць каля хаты, асабліва летам.
Мы зазірнулі на некалькі хвілін да Станіславы Адольфаўны, яна рада гасцям.
- Тут нарадзілася, усё жыццё тут пражыла, - расказвае бабуля. - У школу, праўда, не хадзіла зусім, пісаць не ўмею, толькі літары ведаю, каб малітву прачытаць. Мама рана памерла, а тата не выправіў у школу. Казаў: “Чаму цябе там навучаць? Каровы і так умееш пасвіць”. Пасля вайны былі на сваёй гаспадарцы. Жорнаўка ў калгас пайшла ў 1949 годзе, Агароднікі – у 1953-м, а мой тата толькі ў 1957-м годзе, доўга ніяк не хацеў у калгас ісці. Потым зямлю ўсю забралі, толькі гектар пакінулі. Я ўсё казала: “Тато, ідзіце ў калгас, бо мы з голаду паўміраем.”
У калгасе ўсё рабіла, 8 гадоў на ферме ў Жорнаўцы была, на цялятніку, на палявых і на складзе працавала. Замуж пайшла ў 28 гадоў, за мясцовага хлопца Мечыслава Вярышку. Разам пражылі 49 гадоў, трохі не дацягнулі да залатога вяселля, у 2012 годзе ён памёр. З таго часу так і жыву адна. Нікуды не збіраюся і нікуды не пайду. Я так дзецям і сказала: “Як хочаце, дык вы прыходзьце. А я па хатах хадзіць не хачу. Цэлае жыццё пражыўшы, у сваёй найлепей”.
На вясковай вуліцы ўвагу адразу прыцягвае новабудоўля: тут узводзіцца вялікі мураваны дом.
- Гэта хлопец адзін наш мясцовы будуецца, - тлумачыць Ядвіга Станіславаўна. – Ён сам у Гродне жыве, у МНС працаваў, цяпер на пенсію пайшоў, вырашыў хату паставіць тут. Мы падыходзім да будоўлі, і я клічу
гаспадара, каб пацікавіцца, чаму вырашыў будавацца ў такой маленькай вёсачцы.
- Я тут вырас, гэта мая радзіма, - гаворыць Андрэй Рамуальдавіч Барцэвіч. - Бацькоў ужо 17 гадоў няма. Але тут застаўся і бацькоўскі дом, і дзедаў. Не хочацца пакідаць усё. Кожныя выхадныя едуць сюды і дзеці, і ўнукі, цеснавата ўсім у старэнькай хаце. Таму вырашыў пабудаваць дом, каб усім хапіла месца. Займаюся пчалярствам, зямлі хапае, толькі працуй! Сад малады расце, гаспадарку трымаю. Я лічу, што цяпер ужо трохі час змяняецца, гэта раней усе ўцякалі ў горад, а цяпер пачынае назірацца і адваротны працэс: людзі з гарадоў едуць у вёску, каб дыхаць чыстым паветрам, жыць у цішыні і спакоі. Сябар мой з Гродна, Павел, таксама тут дом купіў.
Старэнькі праўда, але падлогу змяніў, рамонт робіць. Мы разам з ім працавалі ў МНС, сюды часта прыязджалі святы якія-небудзь адзначыць, потым ён і папрасіў: “Хачу купіць домік, можа, прадаецца які тут?” Сам ён гарадскі, да гэтага ніколі ў вёсцы не жыў і не бываў асабліва, а цяпер з запалам узяўся. Кожныя выхадныя з сям’ёй тут, і ўсё лета з дзіцём у вёсцы правялі.
- Добра, што такія людзі ў вёсцы з’яўляюцца, - кажа Ядвіга Станіславаўна. – Мы з Дабрэнкам, бывае, ідзём і любуемся на гэты дом, аж сэрца радуецца, што будзе жыць вёска. Ёсць у нас тут яшчэ маладыя гаспадары, зямлю ўзялі, цяпліцы пабудавалі, займаюцца агародніцтвам. Дом таксама прыгожы выбудавалі, як лялечку. Так што, можа, і не ўсё так кепска ў нашай глыбінцы, ёсць яшчэ надзея на маладых і працавітых, якія не баяцца вясковага жыцця, а даюць яму новы віток.
Ірына МІКЛАШ, фота аўтара
[~DETAIL_TEXT] =>
Ніколі б не падумала, што ў такой невялічкай вёсцы, як Жорнаўка, вуліцы будуць мець сваю назву. Таму і здзівілася, калі стараста вёскі Ядвіга Дабрэнка ў тэлефоннай размове запрасіла мяне на вуліцу Агародную, 9. А ўжо пры сустрэчы Ядвіга Станіславаўна растлумачыла, што на самай справе іх вуліца Агародная з’яўляецца ранейшай вёскай Агароднікі, якая ў 1968 годзе была аб’яднана з суседняй Жорнаўкай і атрымала яе назву.
- Замуж я выходзіла яшчэ ў Агародніках, а дзеці ўжо ў Жорнаўцы нарадзіліся, - расказвае Ядвіга Станіславаўна. - Мы адразу нават нічога і не ведалі пра гэта аб’яднанне, а потым, калі людзі даведаліся, вельмі незадаволеныя былі. Старшынёй сельсавета тады быў Мазур, яго выклікалі ў вёску, сход праводзілі. Мужчыны ў нас тады ў вёсцы дзелавыя былі, адразу сталі крычаць, чаму з жыхарамі Агароднікаў не параіліся, калі праводзілі гэта аб’яднанне? Агароднікі заўсёды большай вёскай былі, з Жорнаўкі ўся моладзь выехала, толькі старыя бабы і дзяды засталіся, а ў нас яшчэ і маладыя сем’і былі ў той час. Той самы Раман Барцэвіч – жонка ў яго настаўніца была, а ён брыгадзірам, і мы з мужам маладыя былі, і Зюнік Вярышкаў быў з маладзейшых, дзяцей яшчэ нараджалі. А ў Жорнаўцы пры мне ні адно дзіця не нарадзілася, цяпер там амаль усе хаты пустыя. Дык вось, як павесяць тут знак “Жорнаўка”, людзі скінуць, зноў павесяць – і зноў скінуць. Дык той Мазур прасіў: “Няхай ужо будзе Жорнаўка, гэта ж столькі трэба грошай, каб усё паперы паперапісваць. Ну якая вам розніца?” Але людзі былі вельмі незадаволеныя, сварыліся, ледзь не біліся. Так гэта справа доўга і не заціхала. А калі ўжо старшынёй сельсавета быў Варчэня, мы звярталіся ў райвыканкам, каб нам дазволілі хаця б вуліцу назваць Агароднай у памяць аб нашай вёсцы Агароднікі. Так і стала ў Жорнаўцы дзве вуліцы: ранейшая Жорнаўка стала называцца вуліцай Вольгі Соламавай, а нашы Агароднікі сталі вуліцай Агароднай.
Сама Ядвіга Станіславаўна нарадзілася ў суседніх Плябанаўцах, у 1946 годзе. Але дзед яе быў з Агароднікаў, у Плябанаўцы ў прымакі пайшоў. Тут жылі сваякі, якія і папрасілі яе быць кумой, каб дзіця пахрысціць. А Генрыха Дабрэнку ўзялі кумам. Так яна са сваім будучым мужам і пазнаёмілася. Сустракаліся маладыя больш за тры гады. А потым нешта трохі пасварыліся, дык Ядвіга Станіславаўна паехала нават на вучобу ў Яраслаўль: туды пасылалі дзяўчат, якіх збіраліся браць на бавоўнапрадзільную фабрыку, што адкрывалася ў Гродне. Год там павучылася, а потым вярнулася працаваць на фабрыку.
- Як замуж мяне клікаў Генрых Ігнацьевіч, дык казаў, што будзем жыць у горадзе, а як пажаніліся, дык нікуды і не паехаў з Агароднікаў, - усміхаецца Ядвіга Станіславаўна. - 1 чэрвеня 1968 года мы распісаліся, а 5 ліпеня мужа забралі на зборы ў Чэхію, чатыры месяцы ён там прабыў. А я ў гэты час яшчэ ў Гродне працавала. У кастрычніку Генрых вярнуўся, 24 лістапада мы павянчаліся, справілі вяселле. Дык пасля вяселля ён мне ўжо і сказаў: “Не пайду ў Гродна, не пакіну маці тут адну, каб ёй не было каму вады падаць”. Так што давялося мне кідаць горад і ехаць да яго, ужо 49 гадоў я ў Агародніках жыву. Як я сюды прыйшла, было 120 чалавек у вёсцы, цяпер засталося толькі 14 жыхароў на нашай вуліцы Агароднай. Усе пенсіянеры амаль што, двое толькі працуюць, большасці - па 80 і болей гадоў.
Ядвіга Станіславаўна спачатку нідзе не працавала, бо за першыя пяць гадоў шлюбу нарадзіла чатырох дзяцей: у 1969 годзе – сына Юрыя, у 1971 – Алега, у 1972 – Леаніда, у 1974 – дачку Марыну. Маючы чатырох дзяцей, нават закончыла вячэрнюю школу ў Сарасеках, атрымала сярэднюю адукацыю. У 1976 годзе пайшла працаваць на пошту ў Жорнаўку, была начальнікам пошты і паштальёнам па сумяшчальніцтву: да абеду прымала грошы, пасылкі, разбірала пошту, а потым садзілася на веласіпед і развозіла яе. Адзінаццаць гадоў так праездзіла.
- Пасля яшчэ 22 гады ў магазіне тут у вёсцы прарабіла, - успамінае жанчына. - Ён на горцы вось там стаяў, але развалілі ўжо. І загадчык, і прадавец, і прыбіральшчыца, і грузчык у адной асобе. Да пенсіі і яшчэ гадоў дзесяць на пенсіі там працавала. Потым вельмі спіна стала балець, трапіла ў бальніцу, не пайшла на работу, так магазін і закрылі.
Зусім іншая раней наша вёска была: і магазін, і пошта, і ФАП, школа яшчэ была тут, як я прыйшла, праўда, потым яе закрылі, сын наш старэйшы ўжо ў Плябанаўцы пайшоў вучыцца. І ферма была немалая – 9 даярак працавала, чатыры кароўнікі, насупраць зернясклад. Цяпер ужо нічога не засталося…
А яшчэ людзі старэйшыя расказвалі, што тут даўным-даўно жыў пан і двор яго тут быў, дворышча, як мы яго называем. Як я прыйшла сюды, ужо толькі фундамент застаўся, камяні нейкія вялікія, астатняе расцягнулі ўсё. Але яшчэ і цяпер тут людзі з магнітамі ходзяць і нешта шукаюць, скарбы, мабыць, нейкія. Яшчэ некалькі тыдняў назад чалавек адзін хадзіў па полі, усё нечага шукаў.
Пакуль мы размаўляем з Ядвігай Станіславаўнай, Генрых Ігнацьевіч упраўляецца па гаспадарцы. Дабрэнкі яшчэ і цяпер трымаюць і свіней, і курэй, а раней дык гаспадарка куды большай была. Клічу яго на некалькі хвілін далучыцца да нас і расказаць пра сваё жыццё.
- А што тут расказваць, - усміхаецца Генрых Ігнацьевіч, - нарадзіўся ў Агародніках у 1941 годзе, усё жыццё тут і пражыў. Восем гадоў мне было, як бацька памёр, дык нас, траіх дзяцей, маці адна гадавала. Як прыйшоў з арміі ў 1964 годзе, як сеў на трактар, так да пенсіі з яго не злазіў і яшчэ 10 гадоў пасля пенсіі працаваў, пакуль мой трактар не зламаўся.
- Не было ў калгасе той работы, якую б мой Дабрэнка не выконваў, - Ядвіга Станіславаўна больш гаваркая. – І на трактары, і на камбайне працаваў, і араў, і сеяў, і жывёлу карміў. У 1976 годзе медаль Працоўнай славы 3-й ступені атрымаў. І ўдарнік пяцігодкі ён у нас, і ветэран працы, і дружыннік былы, грамат многа розных мае. Нават у раённай кнізе “Памяць” пра яго матэрыял ёсць і фотаздымак.
Па суседству ў роднай вёсцы жыве і старэйшая сястра Генрыха Ігнацьевіча - Ядвіга Ігнацьеўна Мікуцкая, ёй ужо восемдзесят гадоў, але яна яшчэ даволі жвавая і жыццярадасная.
- Усё жыццё прайшло ў роднай вёсцы, - расказвае бабуля. - Выйшла замуж за мясцовага хлопца, нарадзіла і выхавала чацвёра дзетак: тры дачкі і сына. Муж памёр ужо 11 гадоў назад. Спачатку ў калгасе на палявых рабіла, затым на ферме тут у нас даяркай, потым у Глебавічах свінаркай, пасля зноў на палявыя пайшла. Цяпер вось корпаюся паціхеньку каля хаты. Дзеці прыязджаюць, дапамагаюць, але яшчэ многа работы сама паціхеньку раблю, як магу.
- Не хацелі б паехаць да дзяцей у горад? – пытаюся.
- Не хачу! – замахала рукамі. – Мне найлепей тутака! Мне добра пры сваіх людзях, я тут цэлае жыццё пражыла. Дзеці клічуць, каб ужо ішла да каго жыць, а я не хачу. І гэта дачка, што ў Індуры, хоча кожны год забраць мяне да сябе, але я не іду. Я там адзін раз у Індуры ў бальніцы ляжала, дык у нядзелю пайшла да іх, там сяду – нядобра мне, тут сяду – нядобра, у другі пакой зайду – і там не тое. Яны мяне запрашаюць: “Пераначуйце!”, але я кажу: “Мне ўжо за дзень надакучыла! Лахі пад пахі ды і зноў у бальніцу, - смяецца, – пайду лепш да сваіх бабаў”.
- Яна ў нас самастойная, - кажа Ядвіга Станіславаўна. – Часам кажу: прыйдзі да нас, а яна ўсё: “Не маю часу!”
- А што, дзень малы цяпер, а мне трэба птаства сваё карміць і кралей, - тлумачыць Ядвіга Ігнацьеўна. - 6 катоў маю, 2 сабакі, старых курэй з 12, а маладых нават не ведаю колькі, не палічыць. А індыкі, а гусі, а качкі! Праўда, гусей ужо забіла і падзяліла. Добра яшчэ, што кралей цяпер мала, 15 ці 17 засталося.
- Гэта мала? – здзіўляюся.
- Мала, бывала і куды больш, - усміхаецца жанчына. – Але ўжо хачу збываць, бо цяжка, клеткі паламаліся, няма дзе трымаць. А яны ўсё ядуць і ядуць цэлы дзень і давай што свежае. А так сама б’ю, сама шкуркі з іх здымаю.
Мы з Ядвігай Станіславаўнай выходзім на вуліцу, і яна праводзіць мяне па сваёй вёсцы.
- Вось гэту хату купілі, стаяла пустая, можа, гадоў 15, - паказвае Ядвіга Станіславаўна, - трохі пафарбавалі, рамонт зрабілі. А тут прыбудоўку будуе сын каля матчынай хаты. Вось там жыве мой равеснік, у яго гангрэна нагі, кожны дзень хаджу перавязваць. А гэта таксама жылая хата, але гаспадыня ўжо старэнькая, 1929 года нараджэння. А тут нікога няма ўжо, валіцца хата. Кажуць, што пляменніца прыедзе адбудоўваць хату. А вось тут жыве заслужаная калгасніца Станіслава Адольфаўна Вярышка, 1935 года нараджэння, чатыры сыны ў яе. Хлопцы прыязджаюць і нявесткі, у яе прыгажосць каля хаты, асабліва летам.
Мы зазірнулі на некалькі хвілін да Станіславы Адольфаўны, яна рада гасцям.
- Тут нарадзілася, усё жыццё тут пражыла, - расказвае бабуля. - У школу, праўда, не хадзіла зусім, пісаць не ўмею, толькі літары ведаю, каб малітву прачытаць. Мама рана памерла, а тата не выправіў у школу. Казаў: “Чаму цябе там навучаць? Каровы і так умееш пасвіць”. Пасля вайны былі на сваёй гаспадарцы. Жорнаўка ў калгас пайшла ў 1949 годзе, Агароднікі – у 1953-м, а мой тата толькі ў 1957-м годзе, доўга ніяк не хацеў у калгас ісці. Потым зямлю ўсю забралі, толькі гектар пакінулі. Я ўсё казала: “Тато, ідзіце ў калгас, бо мы з голаду паўміраем.”
У калгасе ўсё рабіла, 8 гадоў на ферме ў Жорнаўцы была, на цялятніку, на палявых і на складзе працавала. Замуж пайшла ў 28 гадоў, за мясцовага хлопца Мечыслава Вярышку. Разам пражылі 49 гадоў, трохі не дацягнулі да залатога вяселля, у 2012 годзе ён памёр. З таго часу так і жыву адна. Нікуды не збіраюся і нікуды не пайду. Я так дзецям і сказала: “Як хочаце, дык вы прыходзьце. А я па хатах хадзіць не хачу. Цэлае жыццё пражыўшы, у сваёй найлепей”.
На вясковай вуліцы ўвагу адразу прыцягвае новабудоўля: тут узводзіцца вялікі мураваны дом.
- Гэта хлопец адзін наш мясцовы будуецца, - тлумачыць Ядвіга Станіславаўна. – Ён сам у Гродне жыве, у МНС працаваў, цяпер на пенсію пайшоў, вырашыў хату паставіць тут. Мы падыходзім да будоўлі, і я клічу
гаспадара, каб пацікавіцца, чаму вырашыў будавацца ў такой маленькай вёсачцы.
- Я тут вырас, гэта мая радзіма, - гаворыць Андрэй Рамуальдавіч Барцэвіч. - Бацькоў ужо 17 гадоў няма. Але тут застаўся і бацькоўскі дом, і дзедаў. Не хочацца пакідаць усё. Кожныя выхадныя едуць сюды і дзеці, і ўнукі, цеснавата ўсім у старэнькай хаце. Таму вырашыў пабудаваць дом, каб усім хапіла месца. Займаюся пчалярствам, зямлі хапае, толькі працуй! Сад малады расце, гаспадарку трымаю. Я лічу, што цяпер ужо трохі час змяняецца, гэта раней усе ўцякалі ў горад, а цяпер пачынае назірацца і адваротны працэс: людзі з гарадоў едуць у вёску, каб дыхаць чыстым паветрам, жыць у цішыні і спакоі. Сябар мой з Гродна, Павел, таксама тут дом купіў.
Старэнькі праўда, але падлогу змяніў, рамонт робіць. Мы разам з ім працавалі ў МНС, сюды часта прыязджалі святы якія-небудзь адзначыць, потым ён і папрасіў: “Хачу купіць домік, можа, прадаецца які тут?” Сам ён гарадскі, да гэтага ніколі ў вёсцы не жыў і не бываў асабліва, а цяпер з запалам узяўся. Кожныя выхадныя з сям’ёй тут, і ўсё лета з дзіцём у вёсцы правялі.
- Добра, што такія людзі ў вёсцы з’яўляюцца, - кажа Ядвіга Станіславаўна. – Мы з Дабрэнкам, бывае, ідзём і любуемся на гэты дом, аж сэрца радуецца, што будзе жыць вёска. Ёсць у нас тут яшчэ маладыя гаспадары, зямлю ўзялі, цяпліцы пабудавалі, займаюцца агародніцтвам. Дом таксама прыгожы выбудавалі, як лялечку. Так што, можа, і не ўсё так кепска ў нашай глыбінцы, ёсць яшчэ надзея на маладых і працавітых, якія не баяцца вясковага жыцця, а даюць яму новы віток.
Ірына МІКЛАШ, фота аўтара
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[~PREVIEW_TEXT] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 34289
[TIMESTAMP_X] => 01.04.2025 16:08:24
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 656
[WIDTH] => 1024
[FILE_SIZE] => 150556
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/794
[FILE_NAME] => 0ppubmqnl4k35bi2nvsygkhvnvwpcw2u.jpg
[ORIGINAL_NAME] => IMG_5347.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 62e5fda5582ebb4a021af29b36a6577d
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/794/0ppubmqnl4k35bi2nvsygkhvnvwpcw2u.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/794/0ppubmqnl4k35bi2nvsygkhvnvwpcw2u.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/794/0ppubmqnl4k35bi2nvsygkhvnvwpcw2u.jpg
[ALT] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
)
[~DETAIL_PICTURE] => 34289
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:11:46
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:11:46
[ACTIVE_FROM_X] => 2017-12-08 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2017-12-08 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 08.12.2017
[~ACTIVE_FROM] => 08.12.2017
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0-%D1%9E-%D0%B3%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%BA%D1%83-%D0%B6%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D0%B0/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0-%D1%9E-%D0%B3%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%BA%D1%83-%D0%B6%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D0%B0/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => вандроўка-ў-глыбінку-жорнаўка
[~CODE] => вандроўка-ў-глыбінку-жорнаўка
[EXTERNAL_ID] => 17221
[~EXTERNAL_ID] => 17221
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 08.12.2017
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[ELEMENT_META_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Ніколі б не падумала, што ў такой невялічкай вёсцы, як Жорнаўка, вуліцы будуць мець сваю назву Таму і здзівілася, калі стараста вёскі Ядвіга Дабрэнка ў тэлефоннай размове запрасіла мяне на вуліцу Агародную, 9.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[BROWSER_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Ніколі б не падумала, што ў такой невялічкай вёсцы, як Жорнаўка, вуліцы будуць мець сваю назву Таму і здзівілася, калі стараста вёскі Ядвіга Дабрэнка ў тэлефоннай размове запрасіла мяне на вуліцу Агародную, 9.
)
)
08.12.2017
Вандроўка ў глыбінку. Жорнаўка

Ніколі б не падумала, што ў такой невялічкай вёсцы, як Жорнаўка, вуліцы будуць мець сваю назву. Таму і здзівілася, калі стараста вёскі Ядвіга Дабрэнка ў тэлефоннай размове запрасіла мяне на вуліцу Агародную, 9. А ўжо пры сустрэчы Ядвіга Станіславаўна растлумачыла, што на самай справе іх вуліца Агародная з’яўляецца ранейшай вёскай Агароднікі, якая ў 1968 годзе была аб’яднана з суседняй Жорнаўкай і атрымала яе назву.
- Замуж я выходзіла яшчэ ў Агародніках, а дзеці ўжо ў Жорнаўцы нарадзіліся, - расказвае Ядвіга Станіславаўна. - Мы адразу нават нічога і не ведалі пра гэта аб’яднанне, а потым, калі людзі даведаліся, вельмі незадаволеныя былі. Старшынёй сельсавета тады быў Мазур, яго выклікалі ў вёску, сход праводзілі. Мужчыны ў нас тады ў вёсцы дзелавыя былі, адразу сталі крычаць, чаму з жыхарамі Агароднікаў не параіліся, калі праводзілі гэта аб’яднанне? Агароднікі заўсёды большай вёскай былі, з Жорнаўкі ўся моладзь выехала, толькі старыя бабы і дзяды засталіся, а ў нас яшчэ і маладыя сем’і былі ў той час. Той самы Раман Барцэвіч – жонка ў яго настаўніца была, а ён брыгадзірам, і мы з мужам маладыя былі, і Зюнік Вярышкаў быў з маладзейшых, дзяцей яшчэ нараджалі. А ў Жорнаўцы пры мне ні адно дзіця не нарадзілася, цяпер там амаль усе хаты пустыя. Дык вось, як павесяць тут знак “Жорнаўка”, людзі скінуць, зноў павесяць – і зноў скінуць. Дык той Мазур прасіў: “Няхай ужо будзе Жорнаўка, гэта ж столькі трэба грошай, каб усё паперы паперапісваць. Ну якая вам розніца?” Але людзі былі вельмі незадаволеныя, сварыліся, ледзь не біліся. Так гэта справа доўга і не заціхала. А калі ўжо старшынёй сельсавета быў Варчэня, мы звярталіся ў райвыканкам, каб нам дазволілі хаця б вуліцу назваць Агароднай у памяць аб нашай вёсцы Агароднікі. Так і стала ў Жорнаўцы дзве вуліцы: ранейшая Жорнаўка стала называцца вуліцай Вольгі Соламавай, а нашы Агароднікі сталі вуліцай Агароднай.

Сама Ядвіга Станіславаўна нарадзілася ў суседніх Плябанаўцах, у 1946 годзе. Але дзед яе быў з Агароднікаў, у Плябанаўцы ў прымакі пайшоў. Тут жылі сваякі, якія і папрасілі яе быць кумой, каб дзіця пахрысціць. А Генрыха Дабрэнку ўзялі кумам. Так яна са сваім будучым мужам і пазнаёмілася. Сустракаліся маладыя больш за тры гады. А потым нешта трохі пасварыліся, дык Ядвіга Станіславаўна паехала нават на вучобу ў Яраслаўль: туды пасылалі дзяўчат, якіх збіраліся браць на бавоўнапрадзільную фабрыку, што адкрывалася ў Гродне. Год там павучылася, а потым вярнулася працаваць на фабрыку.
- Як замуж мяне клікаў Генрых Ігнацьевіч, дык казаў, што будзем жыць у горадзе, а як пажаніліся, дык нікуды і не паехаў з Агароднікаў, - усміхаецца Ядвіга Станіславаўна. - 1 чэрвеня 1968 года мы распісаліся, а 5 ліпеня мужа забралі на зборы ў Чэхію, чатыры месяцы ён там прабыў. А я ў гэты час яшчэ ў Гродне працавала. У кастрычніку Генрых вярнуўся, 24 лістапада мы павянчаліся, справілі вяселле. Дык пасля вяселля ён мне ўжо і сказаў: “Не пайду ў Гродна, не пакіну маці тут адну, каб ёй не было каму вады падаць”. Так што давялося мне кідаць горад і ехаць да яго, ужо 49 гадоў я ў Агародніках жыву. Як я сюды прыйшла, было 120 чалавек у вёсцы, цяпер засталося толькі 14 жыхароў на нашай вуліцы Агароднай. Усе пенсіянеры амаль што, двое толькі працуюць, большасці - па 80 і болей гадоў.
Ядвіга Станіславаўна спачатку нідзе не працавала, бо за першыя пяць гадоў шлюбу нарадзіла чатырох дзяцей: у 1969 годзе – сына Юрыя, у 1971 – Алега, у 1972 – Леаніда, у 1974 – дачку Марыну. Маючы чатырох дзяцей, нават закончыла вячэрнюю школу ў Сарасеках, атрымала сярэднюю адукацыю. У 1976 годзе пайшла працаваць на пошту ў Жорнаўку, была начальнікам пошты і паштальёнам па сумяшчальніцтву: да абеду прымала грошы, пасылкі, разбірала пошту, а потым садзілася на веласіпед і развозіла яе. Адзінаццаць гадоў так праездзіла.
- Пасля яшчэ 22 гады ў магазіне тут у вёсцы прарабіла, - успамінае жанчына. - Ён на горцы вось там стаяў, але развалілі ўжо. І загадчык, і прадавец, і прыбіральшчыца, і грузчык у адной асобе. Да пенсіі і яшчэ гадоў дзесяць на пенсіі там працавала. Потым вельмі спіна стала балець, трапіла ў бальніцу, не пайшла на работу, так магазін і закрылі.
Зусім іншая раней наша вёска была: і магазін, і пошта, і ФАП, школа яшчэ была тут, як я прыйшла, праўда, потым яе закрылі, сын наш старэйшы ўжо ў Плябанаўцы пайшоў вучыцца. І ферма была немалая – 9 даярак працавала, чатыры кароўнікі, насупраць зернясклад. Цяпер ужо нічога не засталося…
А яшчэ людзі старэйшыя расказвалі, што тут даўным-даўно жыў пан і двор яго тут быў, дворышча, як мы яго называем. Як я прыйшла сюды, ужо толькі фундамент застаўся, камяні нейкія вялікія, астатняе расцягнулі ўсё. Але яшчэ і цяпер тут людзі з магнітамі ходзяць і нешта шукаюць, скарбы, мабыць, нейкія. Яшчэ некалькі тыдняў назад чалавек адзін хадзіў па полі, усё нечага шукаў.
Пакуль мы размаўляем з Ядвігай Станіславаўнай, Генрых Ігнацьевіч упраўляецца па гаспадарцы. Дабрэнкі яшчэ і цяпер трымаюць і свіней, і курэй, а раней дык гаспадарка куды большай была. Клічу яго на некалькі хвілін далучыцца да нас і расказаць пра сваё жыццё.

- А што тут расказваць, - усміхаецца Генрых Ігнацьевіч, - нарадзіўся ў Агародніках у 1941 годзе, усё жыццё тут і пражыў. Восем гадоў мне было, як бацька памёр, дык нас, траіх дзяцей, маці адна гадавала. Як прыйшоў з арміі ў 1964 годзе, як сеў на трактар, так да пенсіі з яго не злазіў і яшчэ 10 гадоў пасля пенсіі працаваў, пакуль мой трактар не зламаўся.
- Не было ў калгасе той работы, якую б мой Дабрэнка не выконваў, - Ядвіга Станіславаўна больш гаваркая. – І на трактары, і на камбайне працаваў, і араў, і сеяў, і жывёлу карміў. У 1976 годзе медаль Працоўнай славы 3-й ступені атрымаў. І ўдарнік пяцігодкі ён у нас, і ветэран працы, і дружыннік былы, грамат многа розных мае. Нават у раённай кнізе “Памяць” пра яго матэрыял ёсць і фотаздымак.
Па суседству ў роднай вёсцы жыве і старэйшая сястра Генрыха Ігнацьевіча - Ядвіга Ігнацьеўна Мікуцкая, ёй ужо восемдзесят гадоў, але яна яшчэ даволі жвавая і жыццярадасная.

- Усё жыццё прайшло ў роднай вёсцы, - расказвае бабуля. - Выйшла замуж за мясцовага хлопца, нарадзіла і выхавала чацвёра дзетак: тры дачкі і сына. Муж памёр ужо 11 гадоў назад. Спачатку ў калгасе на палявых рабіла, затым на ферме тут у нас даяркай, потым у Глебавічах свінаркай, пасля зноў на палявыя пайшла. Цяпер вось корпаюся паціхеньку каля хаты. Дзеці прыязджаюць, дапамагаюць, але яшчэ многа работы сама паціхеньку раблю, як магу.
- Не хацелі б паехаць да дзяцей у горад? – пытаюся.
- Не хачу! – замахала рукамі. – Мне найлепей тутака! Мне добра пры сваіх людзях, я тут цэлае жыццё пражыла. Дзеці клічуць, каб ужо ішла да каго жыць, а я не хачу. І гэта дачка, што ў Індуры, хоча кожны год забраць мяне да сябе, але я не іду. Я там адзін раз у Індуры ў бальніцы ляжала, дык у нядзелю пайшла да іх, там сяду – нядобра мне, тут сяду – нядобра, у другі пакой зайду – і там не тое. Яны мяне запрашаюць: “Пераначуйце!”, але я кажу: “Мне ўжо за дзень надакучыла! Лахі пад пахі ды і зноў у бальніцу, - смяецца, – пайду лепш да сваіх бабаў”.
- Яна ў нас самастойная, - кажа Ядвіга Станіславаўна. – Часам кажу: прыйдзі да нас, а яна ўсё: “Не маю часу!”
- А што, дзень малы цяпер, а мне трэба птаства сваё карміць і кралей, - тлумачыць Ядвіга Ігнацьеўна. - 6 катоў маю, 2 сабакі, старых курэй з 12, а маладых нават не ведаю колькі, не палічыць. А індыкі, а гусі, а качкі! Праўда, гусей ужо забіла і падзяліла. Добра яшчэ, што кралей цяпер мала, 15 ці 17 засталося.
- Гэта мала? – здзіўляюся.
- Мала, бывала і куды больш, - усміхаецца жанчына. – Але ўжо хачу збываць, бо цяжка, клеткі паламаліся, няма дзе трымаць. А яны ўсё ядуць і ядуць цэлы дзень і давай што свежае. А так сама б’ю, сама шкуркі з іх здымаю.
Мы з Ядвігай Станіславаўнай выходзім на вуліцу, і яна праводзіць мяне па сваёй вёсцы.

- Вось гэту хату купілі, стаяла пустая, можа, гадоў 15, - паказвае Ядвіга Станіславаўна, - трохі пафарбавалі, рамонт зрабілі. А тут прыбудоўку будуе сын каля матчынай хаты. Вось там жыве мой равеснік, у яго гангрэна нагі, кожны дзень хаджу перавязваць. А гэта таксама жылая хата, але гаспадыня ўжо старэнькая, 1929 года нараджэння. А тут нікога няма ўжо, валіцца хата. Кажуць, што пляменніца прыедзе адбудоўваць хату. А вось тут жыве заслужаная калгасніца Станіслава Адольфаўна Вярышка, 1935 года нараджэння, чатыры сыны ў яе. Хлопцы прыязджаюць і нявесткі, у яе прыгажосць каля хаты, асабліва летам.

Мы зазірнулі на некалькі хвілін да Станіславы Адольфаўны, яна рада гасцям.
- Тут нарадзілася, усё жыццё тут пражыла, - расказвае бабуля. - У школу, праўда, не хадзіла зусім, пісаць не ўмею, толькі літары ведаю, каб малітву прачытаць. Мама рана памерла, а тата не выправіў у школу. Казаў: “Чаму цябе там навучаць? Каровы і так умееш пасвіць”. Пасля вайны былі на сваёй гаспадарцы. Жорнаўка ў калгас пайшла ў 1949 годзе, Агароднікі – у 1953-м, а мой тата толькі ў 1957-м годзе, доўга ніяк не хацеў у калгас ісці. Потым зямлю ўсю забралі, толькі гектар пакінулі. Я ўсё казала: “Тато, ідзіце ў калгас, бо мы з голаду паўміраем.”
У калгасе ўсё рабіла, 8 гадоў на ферме ў Жорнаўцы была, на цялятніку, на палявых і на складзе працавала. Замуж пайшла ў 28 гадоў, за мясцовага хлопца Мечыслава Вярышку. Разам пражылі 49 гадоў, трохі не дацягнулі да залатога вяселля, у 2012 годзе ён памёр. З таго часу так і жыву адна. Нікуды не збіраюся і нікуды не пайду. Я так дзецям і сказала: “Як хочаце, дык вы прыходзьце. А я па хатах хадзіць не хачу. Цэлае жыццё пражыўшы, у сваёй найлепей”.
На вясковай вуліцы ўвагу адразу прыцягвае новабудоўля: тут узводзіцца вялікі мураваны дом.
- Гэта хлопец адзін наш мясцовы будуецца, - тлумачыць Ядвіга Станіславаўна. – Ён сам у Гродне жыве, у МНС працаваў, цяпер на пенсію пайшоў, вырашыў хату паставіць тут. Мы падыходзім да будоўлі, і я клічу

гаспадара, каб пацікавіцца, чаму вырашыў будавацца ў такой маленькай вёсачцы.
- Я тут вырас, гэта мая радзіма, - гаворыць Андрэй Рамуальдавіч Барцэвіч. - Бацькоў ужо 17 гадоў няма. Але тут застаўся і бацькоўскі дом, і дзедаў. Не хочацца пакідаць усё. Кожныя выхадныя едуць сюды і дзеці, і ўнукі, цеснавата ўсім у старэнькай хаце. Таму вырашыў пабудаваць дом, каб усім хапіла месца. Займаюся пчалярствам, зямлі хапае, толькі працуй! Сад малады расце, гаспадарку трымаю. Я лічу, што цяпер ужо трохі час змяняецца, гэта раней усе ўцякалі ў горад, а цяпер пачынае назірацца і адваротны працэс: людзі з гарадоў едуць у вёску, каб дыхаць чыстым паветрам, жыць у цішыні і спакоі. Сябар мой з Гродна, Павел, таксама тут дом купіў.

Старэнькі праўда, але падлогу змяніў, рамонт робіць. Мы разам з ім працавалі ў МНС, сюды часта прыязджалі святы якія-небудзь адзначыць, потым ён і папрасіў: “Хачу купіць домік, можа, прадаецца які тут?” Сам ён гарадскі, да гэтага ніколі ў вёсцы не жыў і не бываў асабліва, а цяпер з запалам узяўся. Кожныя выхадныя з сям’ёй тут, і ўсё лета з дзіцём у вёсцы правялі.
- Добра, што такія людзі ў вёсцы з’яўляюцца, - кажа Ядвіга Станіславаўна. – Мы з Дабрэнкам, бывае, ідзём і любуемся на гэты дом, аж сэрца радуецца, што будзе жыць вёска. Ёсць у нас тут яшчэ маладыя гаспадары, зямлю ўзялі, цяпліцы пабудавалі, займаюцца агародніцтвам. Дом таксама прыгожы выбудавалі, як лялечку. Так што, можа, і не ўсё так кепска ў нашай глыбінцы, ёсць яшчэ надзея на маладых і працавітых, якія не баяцца вясковага жыцця, а даюць яму новы віток.
Ірына МІКЛАШ, фота аўтара