Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 9065
[~ID] => 9065
[NAME] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[~NAME] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] =>
Я вельмі люблю падарожнічаць па гарадах, пасёлках і вёсачках Беларусі. Не разумею тых, хто сёння вандруе выключна на канапе, па віртуальнасці сваіх смартфонаў: многае ў жыцці губляеце, сябры! Паверце: ніякая, нават самая шыкоўная, карцінка з інтэрнэта не заменіць сапраўднай сустрэчы з жывой гісторыяй і культурай – населенымі пунктамі нашай Бацькаўшчыны! І таму калі я ў чарговы раз наведаў Мінск, сустрэўся з сябрамі, не мог не наведаць разам з імі цудоўную тэматычную выставу “Старажытныя гарады Беларусі”, якая разгарнулася ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.
Глыбока сімівалічна, што выстава прысвечана Году гістарычнай памяці. Не сакрэт, што ў кожнага горада – свой лёс, свая прастора, свая аўра. Тут можна ўбачыць звыш 150 экспанатаў. На розны густ. Цікавасць у наведвальнікаў выклікае факсіміле культавай Радзівілаўскай карты Вялікага Княства Літоўскага (1648). Мы пазнаёміліся і са шматлікімі выданнямі па гісторыі гарадоў і помнікаў старажытнай культуры.
Так, датай заснавання Полацка лічыцца 862 год, аднак горад быў заселены яшчэ ў 780 годзе. Адметна, што, пабываўшы ў складзе Полацкага княства, ВКЛ, Рэчы Паспалітай, Расійскай Імперыі і СССР, Полацк здолеў захаваць саму стылістыку старажытнай архітэктуры: вузкія вулачкі, якія вялі да цэнтральнай плошчы - класіка дойлідства X стагоддзя.
Імя Ефрасінні Полацкай вядома кожнаму беларусу. Ёй быў заснаваны адзін з найстарэйшых храмаў і самы старажытны жаночы манастыр на тэрыторыі Беларусі. Ефрасіння ахвяравала храму напрастольны крыж - легендарную рэліквію з мошчамі святых, інкруставаную каштоўнымі камянямі. Зараз у саборы захоўваецца яго копія: арыгінал знік ў Другую Сусветную вайну. На працягу амаль тысячагадовай гісторыі (сабор быў заснаваны ў 1125 годзе) храм спачатку належаў праваслаўнай канфесіі, затым быў перададзены езуітам, потым вернуты назад, аднак гэта не перашкодзіла яму захавацца да ХХІ стагоддзя амаль у першапачатковым выглядзе.
Годам нараджэння Віцебска лічыцца 974 год. Гэта адзін з важных адміністрацыйных цэнтраў Беларусі, цэнтр гандлёвых шляхоў у многія стагоддзі, сэрца Віцебскага ваяводства і княства, нават месца жыхарства Напалеона ў 1812 годзе.
Сярод знакамітых даследчыкаў, прадстаўленых на выставе, гісторык і краязнавец Аляксей Сапуноў, які ў свой час скончыў Віцебскую гімназію, затым працаваў у ёй выкладчыкам старажытных моў. З’яўляўся сакратаром Віцебскага губернскага статыстычнага камітэта, браў удзел у стварэнні Віцебскага царкоўна-археалагічнага музея. Аляксей Парфенавіч удзельнічаў таксама ў стварэнні Віцебскай вучонай архіўнай камісіі, якая выдавала “Полацка-Віцебскую даўніну, дзе друкаваліся яго матэрыялы “Чарцёж г.Віцебска 1664 г.”, “Малюнкі крэпасцей, пабудаваных па загаду цара Івана Грознага пасля заваёвы Полацка ў 1563 г.”, “Гістарычны нарыс Віцебскай Беларусі” і інш. А. Сапуноў быў ініцыятарам адкрыцця Віцебскага аддзялення Маскоўскага археалагічнага інстытута, дзе чытаў курс “Старажытнасці Паўночна-Заходняга краю”. Давялося яму чытаць і курс “Беларусазнаўства” ў Віцебскім педагагічным інстытуце. Ён даследаваў архітэктуру, пераважна Падзвіння. Яму належаць працы “Полацкі Сафійскі сабор”, “Універсітэт у Полацку”. Стрыжнявой яго працай стала “Віцебская даўніна” – зборнік дакументаў па гісторыі Віцебшчыны ХІ – ХІХ стагоддзяў.
Старажытны Тураў нарадзіўся ў 980 годзе. Вялікае значэнне горад займеў для хрысціян: менавіта тут з’явілася знакамітае Тураўскае Евангелле, найстаражытнейшая кніга Беларусі. Да XII стагоддзя ў невялікім горадзе дзейнічалі ажно 85 цэркваў і 2 манастыры, дзіўныя нават па сучасных мерках лічбы.
Дата заснавання Заслаўя 985 год. Нягледзячы на невялікія памеры, горад часта ўзгадваецца ў гістарычных даведніках. Ён быў пабудаваны князем Уладзімірам для жонкі Рагнеды і сына Ізяслава.
Брэст быў заснаваны ў 1019 годзе. Унікальныны ў сваёй прыгажосці горад прайшоў праз падзел Беларусі, уваходзіў у склад ВКЛ, Рэчы Паспалітай і Польшчы, быў найважнейшым пунктам на карце абароны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў і здолеў дайсці да нашага часу ва ўсёй сваёй прыгажосці. Дарэчы, у час службы ў Савецкай Арміі мне таксама ўжо ў далёкім 1986 годзе прысягу давялося прымаць у легендарнай Брэсцкай крэпасці-героі. Уражанні з таго часу незабыўныя: таму кожны раз, калі даводзіцца бываць у Брэсце, абавязкова наведваю гэтае святое месца.
У адным з найстарэйшых гарадоў краіны Наваградку і палітычным цэнтры ВКЛ знаходзяцца руіны замка. У арыгінальным выглядзе замак існаваў з XI па XVII стагоддзе. Першапачатковае спалучэнне магутных зрубаў дуба і каменя зрабілі замак непрыступнай крэпасцю: у XIII і XIV стагоддзях яго масава штурмавалі крыжакі, але не атрымлівалі вялікага поспеху.
Будаўніцтва Старога замка ў Гродне пачалося яшчэ ў XI стагоддзі, і сёння ён з’яўляецца адзіным каралеўскім замкам на тэрыторыі Беларусі (не лічачы Новага замка ў Гродне). У працэсе шматвекавых цяжбаў Стары замак быў рэзідэнцыяй гарадзенскіх князёў, домам для князя Вітаўта (пры якім першапачаткова драўляная крэпасць была перабудавана ў каменную), месцам жыхарства Стэфана Баторыя.
Вялікім знакам мінулага Гродна XII стагоддзя з’яўляецца і помнік старажытнарускага дойлідства – Каложская (Барысаглебская) царква. Яе заснавальнікі: ці самі князі Барыс і Глеб Усеваладкавічы, ці іх дзеці.
На выставе мы бачым і ўнікальныя паштоўкі канца ХІХ – пачатку ХХ стагоддзяў. На іх адлюстраваны віды гарадоў, іх выдатныя мясціны – храмы, плошчы, тэатры, вакзалы, вуліцы.
Застаецца дадаць, што ўбачыць гэтую арыгінальную выставу можа кожны беларус: яна будзе працаваць да 15 чэрвеня. Не забывайце, што толькі добра ведаючы гісторыю Бацькаўшчыны, можна пабудаваць шчаслівую будучыню. І яшчэ: надзейны падмурак любой нацыі – захаванне гістарычнай памяці.
Канстанцін Карнялюк
[~DETAIL_TEXT] =>
Я вельмі люблю падарожнічаць па гарадах, пасёлках і вёсачках Беларусі. Не разумею тых, хто сёння вандруе выключна на канапе, па віртуальнасці сваіх смартфонаў: многае ў жыцці губляеце, сябры! Паверце: ніякая, нават самая шыкоўная, карцінка з інтэрнэта не заменіць сапраўднай сустрэчы з жывой гісторыяй і культурай – населенымі пунктамі нашай Бацькаўшчыны! І таму калі я ў чарговы раз наведаў Мінск, сустрэўся з сябрамі, не мог не наведаць разам з імі цудоўную тэматычную выставу “Старажытныя гарады Беларусі”, якая разгарнулася ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.
Глыбока сімівалічна, што выстава прысвечана Году гістарычнай памяці. Не сакрэт, што ў кожнага горада – свой лёс, свая прастора, свая аўра. Тут можна ўбачыць звыш 150 экспанатаў. На розны густ. Цікавасць у наведвальнікаў выклікае факсіміле культавай Радзівілаўскай карты Вялікага Княства Літоўскага (1648). Мы пазнаёміліся і са шматлікімі выданнямі па гісторыі гарадоў і помнікаў старажытнай культуры.
Так, датай заснавання Полацка лічыцца 862 год, аднак горад быў заселены яшчэ ў 780 годзе. Адметна, што, пабываўшы ў складзе Полацкага княства, ВКЛ, Рэчы Паспалітай, Расійскай Імперыі і СССР, Полацк здолеў захаваць саму стылістыку старажытнай архітэктуры: вузкія вулачкі, якія вялі да цэнтральнай плошчы - класіка дойлідства X стагоддзя.
Імя Ефрасінні Полацкай вядома кожнаму беларусу. Ёй быў заснаваны адзін з найстарэйшых храмаў і самы старажытны жаночы манастыр на тэрыторыі Беларусі. Ефрасіння ахвяравала храму напрастольны крыж - легендарную рэліквію з мошчамі святых, інкруставаную каштоўнымі камянямі. Зараз у саборы захоўваецца яго копія: арыгінал знік ў Другую Сусветную вайну. На працягу амаль тысячагадовай гісторыі (сабор быў заснаваны ў 1125 годзе) храм спачатку належаў праваслаўнай канфесіі, затым быў перададзены езуітам, потым вернуты назад, аднак гэта не перашкодзіла яму захавацца да ХХІ стагоддзя амаль у першапачатковым выглядзе.
Годам нараджэння Віцебска лічыцца 974 год. Гэта адзін з важных адміністрацыйных цэнтраў Беларусі, цэнтр гандлёвых шляхоў у многія стагоддзі, сэрца Віцебскага ваяводства і княства, нават месца жыхарства Напалеона ў 1812 годзе.
Сярод знакамітых даследчыкаў, прадстаўленых на выставе, гісторык і краязнавец Аляксей Сапуноў, які ў свой час скончыў Віцебскую гімназію, затым працаваў у ёй выкладчыкам старажытных моў. З’яўляўся сакратаром Віцебскага губернскага статыстычнага камітэта, браў удзел у стварэнні Віцебскага царкоўна-археалагічнага музея. Аляксей Парфенавіч удзельнічаў таксама ў стварэнні Віцебскай вучонай архіўнай камісіі, якая выдавала “Полацка-Віцебскую даўніну, дзе друкаваліся яго матэрыялы “Чарцёж г.Віцебска 1664 г.”, “Малюнкі крэпасцей, пабудаваных па загаду цара Івана Грознага пасля заваёвы Полацка ў 1563 г.”, “Гістарычны нарыс Віцебскай Беларусі” і інш. А. Сапуноў быў ініцыятарам адкрыцця Віцебскага аддзялення Маскоўскага археалагічнага інстытута, дзе чытаў курс “Старажытнасці Паўночна-Заходняга краю”. Давялося яму чытаць і курс “Беларусазнаўства” ў Віцебскім педагагічным інстытуце. Ён даследаваў архітэктуру, пераважна Падзвіння. Яму належаць працы “Полацкі Сафійскі сабор”, “Універсітэт у Полацку”. Стрыжнявой яго працай стала “Віцебская даўніна” – зборнік дакументаў па гісторыі Віцебшчыны ХІ – ХІХ стагоддзяў.
Старажытны Тураў нарадзіўся ў 980 годзе. Вялікае значэнне горад займеў для хрысціян: менавіта тут з’явілася знакамітае Тураўскае Евангелле, найстаражытнейшая кніга Беларусі. Да XII стагоддзя ў невялікім горадзе дзейнічалі ажно 85 цэркваў і 2 манастыры, дзіўныя нават па сучасных мерках лічбы.
Дата заснавання Заслаўя 985 год. Нягледзячы на невялікія памеры, горад часта ўзгадваецца ў гістарычных даведніках. Ён быў пабудаваны князем Уладзімірам для жонкі Рагнеды і сына Ізяслава.
Брэст быў заснаваны ў 1019 годзе. Унікальныны ў сваёй прыгажосці горад прайшоў праз падзел Беларусі, уваходзіў у склад ВКЛ, Рэчы Паспалітай і Польшчы, быў найважнейшым пунктам на карце абароны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў і здолеў дайсці да нашага часу ва ўсёй сваёй прыгажосці. Дарэчы, у час службы ў Савецкай Арміі мне таксама ўжо ў далёкім 1986 годзе прысягу давялося прымаць у легендарнай Брэсцкай крэпасці-героі. Уражанні з таго часу незабыўныя: таму кожны раз, калі даводзіцца бываць у Брэсце, абавязкова наведваю гэтае святое месца.
У адным з найстарэйшых гарадоў краіны Наваградку і палітычным цэнтры ВКЛ знаходзяцца руіны замка. У арыгінальным выглядзе замак існаваў з XI па XVII стагоддзе. Першапачатковае спалучэнне магутных зрубаў дуба і каменя зрабілі замак непрыступнай крэпасцю: у XIII і XIV стагоддзях яго масава штурмавалі крыжакі, але не атрымлівалі вялікага поспеху.
Будаўніцтва Старога замка ў Гродне пачалося яшчэ ў XI стагоддзі, і сёння ён з’яўляецца адзіным каралеўскім замкам на тэрыторыі Беларусі (не лічачы Новага замка ў Гродне). У працэсе шматвекавых цяжбаў Стары замак быў рэзідэнцыяй гарадзенскіх князёў, домам для князя Вітаўта (пры якім першапачаткова драўляная крэпасць была перабудавана ў каменную), месцам жыхарства Стэфана Баторыя.
Вялікім знакам мінулага Гродна XII стагоддзя з’яўляецца і помнік старажытнарускага дойлідства – Каложская (Барысаглебская) царква. Яе заснавальнікі: ці самі князі Барыс і Глеб Усеваладкавічы, ці іх дзеці.
На выставе мы бачым і ўнікальныя паштоўкі канца ХІХ – пачатку ХХ стагоддзяў. На іх адлюстраваны віды гарадоў, іх выдатныя мясціны – храмы, плошчы, тэатры, вакзалы, вуліцы.
Застаецца дадаць, што ўбачыць гэтую арыгінальную выставу можа кожны беларус: яна будзе працаваць да 15 чэрвеня. Не забывайце, што толькі добра ведаючы гісторыю Бацькаўшчыны, можна пабудаваць шчаслівую будучыню. І яшчэ: надзейны падмурак любой нацыі – захаванне гістарычнай памяці.
Канстанцін Карнялюк
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[~PREVIEW_TEXT] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 18082
[TIMESTAMP_X] => 24.03.2025 10:33:20
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 486
[WIDTH] => 870
[FILE_SIZE] => 361191
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/fcd
[FILE_NAME] => ynylrz6yqcuzhmk8knm09z4y5h8slnse.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 00-35.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => aabc829b1f687ef3f16af131d94afede
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/fcd/ynylrz6yqcuzhmk8knm09z4y5h8slnse.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/fcd/ynylrz6yqcuzhmk8knm09z4y5h8slnse.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/fcd/ynylrz6yqcuzhmk8knm09z4y5h8slnse.jpg
[ALT] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
)
[~DETAIL_PICTURE] => 18082
[TIMESTAMP_X] => 14.04.2025 18:25:17
[~TIMESTAMP_X] => 14.04.2025 18:25:17
[ACTIVE_FROM_X] => 2022-03-09 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2022-03-09 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 09.03.2022
[~ACTIVE_FROM] => 09.03.2022
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/neabyjakavyja-natatki-god-gistarychnaj-pamjaci/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/neabyjakavyja-natatki-god-gistarychnaj-pamjaci/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => neabyjakavyja-natatki-god-gistarychnaj-pamjaci
[~CODE] => neabyjakavyja-natatki-god-gistarychnaj-pamjaci
[EXTERNAL_ID] => 9065
[~EXTERNAL_ID] => 9065
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 09.03.2022
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[ELEMENT_META_TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] =>
Я вельмі люблю падарожнічаць па гарадах, пасёлках і вёсачках Беларусі Не разумею тых, хто сёння вандруе выключна на канапе, па віртуальнасці сваіх смартфонаў: многае ў жыцці губляеце, сябры! Паверце: ніякая, нават самая шыкоўная, карцінка з інтэрнэта не заменіць сапраўднай сустрэчы з жывой гісторыяй і культурай – населенымі пунктамі нашай Бацькаўшчыны! І таму калі я ў чарговы раз наведаў Мінск, сустрэўся з сябрамі, не мог не наведаць разам з імі цудоўную тэматычную выставу “Старажытныя гарады Беларусі”, якая разгарнулася ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[BROWSER_TITLE] => Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] =>
Я вельмі люблю падарожнічаць па гарадах, пасёлках і вёсачках Беларусі Не разумею тых, хто сёння вандруе выключна на канапе, па віртуальнасці сваіх смартфонаў: многае ў жыцці губляеце, сябры! Паверце: ніякая, нават самая шыкоўная, карцінка з інтэрнэта не заменіць сапраўднай сустрэчы з жывой гісторыяй і культурай – населенымі пунктамі нашай Бацькаўшчыны! І таму калі я ў чарговы раз наведаў Мінск, сустрэўся з сябрамі, не мог не наведаць разам з імі цудоўную тэматычную выставу “Старажытныя гарады Беларусі”, якая разгарнулася ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.
)
)
09.03.2022
Неабыякавыя нататкі ў Год гістарычнай памяці
Я вельмі люблю падарожнічаць па гарадах, пасёлках і вёсачках Беларусі. Не разумею тых, хто сёння вандруе выключна на канапе, па віртуальнасці сваіх смартфонаў: многае ў жыцці губляеце, сябры! Паверце: ніякая, нават самая шыкоўная, карцінка з інтэрнэта не заменіць сапраўднай сустрэчы з жывой гісторыяй і культурай – населенымі пунктамі нашай Бацькаўшчыны! І таму калі я ў чарговы раз наведаў Мінск, сустрэўся з сябрамі, не мог не наведаць разам з імі цудоўную тэматычную выставу “Старажытныя гарады Беларусі”, якая разгарнулася ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.
Глыбока сімівалічна, што выстава прысвечана Году гістарычнай памяці. Не сакрэт, што ў кожнага горада – свой лёс, свая прастора, свая аўра. Тут можна ўбачыць звыш 150 экспанатаў. На розны густ. Цікавасць у наведвальнікаў выклікае факсіміле культавай Радзівілаўскай карты Вялікага Княства Літоўскага (1648). Мы пазнаёміліся і са шматлікімі выданнямі па гісторыі гарадоў і помнікаў старажытнай культуры.
Так, датай заснавання Полацка лічыцца 862 год, аднак горад быў заселены яшчэ ў 780 годзе. Адметна, што, пабываўшы ў складзе Полацкага княства, ВКЛ, Рэчы Паспалітай, Расійскай Імперыі і СССР, Полацк здолеў захаваць саму стылістыку старажытнай архітэктуры: вузкія вулачкі, якія вялі да цэнтральнай плошчы - класіка дойлідства X стагоддзя.
Імя Ефрасінні Полацкай вядома кожнаму беларусу. Ёй быў заснаваны адзін з найстарэйшых храмаў і самы старажытны жаночы манастыр на тэрыторыі Беларусі. Ефрасіння ахвяравала храму напрастольны крыж - легендарную рэліквію з мошчамі святых, інкруставаную каштоўнымі камянямі. Зараз у саборы захоўваецца яго копія: арыгінал знік ў Другую Сусветную вайну. На працягу амаль тысячагадовай гісторыі (сабор быў заснаваны ў 1125 годзе) храм спачатку належаў праваслаўнай канфесіі, затым быў перададзены езуітам, потым вернуты назад, аднак гэта не перашкодзіла яму захавацца да ХХІ стагоддзя амаль у першапачатковым выглядзе.
Годам нараджэння Віцебска лічыцца 974 год. Гэта адзін з важных адміністрацыйных цэнтраў Беларусі, цэнтр гандлёвых шляхоў у многія стагоддзі, сэрца Віцебскага ваяводства і княства, нават месца жыхарства Напалеона ў 1812 годзе.
Сярод знакамітых даследчыкаў, прадстаўленых на выставе, гісторык і краязнавец Аляксей Сапуноў, які ў свой час скончыў Віцебскую гімназію, затым працаваў у ёй выкладчыкам старажытных моў. З’яўляўся сакратаром Віцебскага губернскага статыстычнага камітэта, браў удзел у стварэнні Віцебскага царкоўна-археалагічнага музея. Аляксей Парфенавіч удзельнічаў таксама ў стварэнні Віцебскай вучонай архіўнай камісіі, якая выдавала “Полацка-Віцебскую даўніну, дзе друкаваліся яго матэрыялы “Чарцёж г.Віцебска 1664 г.”, “Малюнкі крэпасцей, пабудаваных па загаду цара Івана Грознага пасля заваёвы Полацка ў 1563 г.”, “Гістарычны нарыс Віцебскай Беларусі” і інш. А. Сапуноў быў ініцыятарам адкрыцця Віцебскага аддзялення Маскоўскага археалагічнага інстытута, дзе чытаў курс “Старажытнасці Паўночна-Заходняга краю”. Давялося яму чытаць і курс “Беларусазнаўства” ў Віцебскім педагагічным інстытуце. Ён даследаваў архітэктуру, пераважна Падзвіння. Яму належаць працы “Полацкі Сафійскі сабор”, “Універсітэт у Полацку”. Стрыжнявой яго працай стала “Віцебская даўніна” – зборнік дакументаў па гісторыі Віцебшчыны ХІ – ХІХ стагоддзяў.
Старажытны Тураў нарадзіўся ў 980 годзе. Вялікае значэнне горад займеў для хрысціян: менавіта тут з’явілася знакамітае Тураўскае Евангелле, найстаражытнейшая кніга Беларусі. Да XII стагоддзя ў невялікім горадзе дзейнічалі ажно 85 цэркваў і 2 манастыры, дзіўныя нават па сучасных мерках лічбы.
Дата заснавання Заслаўя 985 год. Нягледзячы на невялікія памеры, горад часта ўзгадваецца ў гістарычных даведніках. Ён быў пабудаваны князем Уладзімірам для жонкі Рагнеды і сына Ізяслава.
Брэст быў заснаваны ў 1019 годзе. Унікальныны ў сваёй прыгажосці горад прайшоў праз падзел Беларусі, уваходзіў у склад ВКЛ, Рэчы Паспалітай і Польшчы, быў найважнейшым пунктам на карце абароны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў і здолеў дайсці да нашага часу ва ўсёй сваёй прыгажосці. Дарэчы, у час службы ў Савецкай Арміі мне таксама ўжо ў далёкім 1986 годзе прысягу давялося прымаць у легендарнай Брэсцкай крэпасці-героі. Уражанні з таго часу незабыўныя: таму кожны раз, калі даводзіцца бываць у Брэсце, абавязкова наведваю гэтае святое месца.
У адным з найстарэйшых гарадоў краіны Наваградку і палітычным цэнтры ВКЛ знаходзяцца руіны замка. У арыгінальным выглядзе замак існаваў з XI па XVII стагоддзе. Першапачатковае спалучэнне магутных зрубаў дуба і каменя зрабілі замак непрыступнай крэпасцю: у XIII і XIV стагоддзях яго масава штурмавалі крыжакі, але не атрымлівалі вялікага поспеху.
Будаўніцтва Старога замка ў Гродне пачалося яшчэ ў XI стагоддзі, і сёння ён з’яўляецца адзіным каралеўскім замкам на тэрыторыі Беларусі (не лічачы Новага замка ў Гродне). У працэсе шматвекавых цяжбаў Стары замак быў рэзідэнцыяй гарадзенскіх князёў, домам для князя Вітаўта (пры якім першапачаткова драўляная крэпасць была перабудавана ў каменную), месцам жыхарства Стэфана Баторыя.
Вялікім знакам мінулага Гродна XII стагоддзя з’яўляецца і помнік старажытнарускага дойлідства – Каложская (Барысаглебская) царква. Яе заснавальнікі: ці самі князі Барыс і Глеб Усеваладкавічы, ці іх дзеці.
На выставе мы бачым і ўнікальныя паштоўкі канца ХІХ – пачатку ХХ стагоддзяў. На іх адлюстраваны віды гарадоў, іх выдатныя мясціны – храмы, плошчы, тэатры, вакзалы, вуліцы.
Застаецца дадаць, што ўбачыць гэтую арыгінальную выставу можа кожны беларус: яна будзе працаваць да 15 чэрвеня. Не забывайце, што толькі добра ведаючы гісторыю Бацькаўшчыны, можна пабудаваць шчаслівую будучыню. І яшчэ: надзейны падмурак любой нацыі – захаванне гістарычнай памяці.