Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 29859
[~ID] => 29859
[NAME] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[~NAME] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] =>
У кожнага з нас ёсць малая радзіма — вёска, аграгарадок, горад, дзе мы нарадзіліся і выраслі. Але ці задумваліся вы, чаму ваша вёска называецца менавіта так? Чаму такую назву атрымала мясцовая рачулка ці нават лес і поле?
Назвы геаграфічных аб’ектаў — гэта не проста словы на карце. Гэта жывыя помнікі мовы, гісторыі і культуры. Яны захоўваюць памяць пра тое, хто жыў на гэтай зямлі стагоддзі таму, чым займаўся, якія прыродныя ўмовы існавалі, адлюстроўваюць, якія падзеі перажыў чалавек.
Калі я ўпершыню задумалася пра тое, чаму наш аграгарадок называецца Стары Дворац, я не ўяўляла, што гэта стане маім хобі і пачаткам займальнага падарожжа пра краіне Тапаніміцы.
Стары Дворац нагадвае нам пра панскі маёнтак, які існаваў тут яшчэ ў XV стагоддзі. Назва аграгарадка ўсходнеславянскага паходжання ад слова “двор” – абгароджанае ўладанне з зямлею і гаспадарчымі пабудовамі.
Зацікавіла мяне і паходжанне назвы вёскі Лявонавічы, што побач са Старым Дворцам. Я даведалася, что пайшла яна ад ўласнага імя Лявон - чалавека, які, магчыма, заснаваў вёску. Мабыць, у вёсцы жылі яго родзічы або родзічы па бацькоўскай лініі.
Балота Чортава вока завецца так, бо сведчыць аб старажытных вераваннях нашых продкаў. На балоце ў багне ёсць невялікая лужынка, падобная на вока. Старажылы расказваюць, што людзі вельмі баяліся трапіць у “чортава вока”, таму што выбрацца адтуль было немагчыма.
А назва Вомшара расказвае, што на гэтым месцы раней было мохавае балота, якое пазней асушылі.
Я ўпэўнена, што вывучаючы тапонімы, мы аднаўляем сувязь з мінулым, захоўваем беларускую мову і нацыянальную ідэнтычнасць, вучымся любіць сваю зямлю не толькі за яе прыгажосць, але і за яе гісторыю, ратуем ад забыцця імёны, якія ведаюць толькі старажылы.
Сёння, у час глабалізацыі, калі знікаюць дробныя вёскі, а з імі – і лакальныя назвы, такая праца становіцца асабліва важнай. Кожнае запісанае слова – гэта крок да захавання духоўнай спадчыны.
Таму давайце не толькі вымаўляць назвы нашых вёсак, але і ведаць іх гісторыю. Бо, як пісаў Янка Купала, "хто не ведае мінулага, той не мае будучыні”.
Маё захапленне тапанімікай прывяло да стварэння акаўнта ў TikTok. У маіх відэа я расказваю пра тое, як назвы палёў, лясоў, рэк і вёсак раскрываюць таямніцы мінулага, паказваюць, як жылі на гэтай зямлі нашы продкі, сведкамі чаго яны былі, чым займаліся. Тут вы знойдзеце, чаму Злобаўшчына — гэта не поле, а вёска, што значыць Кукалева і чаму гэта важна, як назвы звязваюць нас з продкамі. Падпісвайцеся на @taponimika — каб не страціць гэтыя гісторыі.
Пачніце з сябе — спытайце ў бабулі ці дзядулі, як раней называлі поле за вёскай, лясную рэчку, узгорак каля дарогі. Запішыце. Перадайце далей. Бо гэтыя назвы — наша бясконцая памяць.
Дарына Трафімчык, вучаніца 9 класаСтарадварэцкай базавай школы
[~DETAIL_TEXT] =>
У кожнага з нас ёсць малая радзіма — вёска, аграгарадок, горад, дзе мы нарадзіліся і выраслі. Але ці задумваліся вы, чаму ваша вёска называецца менавіта так? Чаму такую назву атрымала мясцовая рачулка ці нават лес і поле?
Назвы геаграфічных аб’ектаў — гэта не проста словы на карце. Гэта жывыя помнікі мовы, гісторыі і культуры. Яны захоўваюць памяць пра тое, хто жыў на гэтай зямлі стагоддзі таму, чым займаўся, якія прыродныя ўмовы існавалі, адлюстроўваюць, якія падзеі перажыў чалавек.
Калі я ўпершыню задумалася пра тое, чаму наш аграгарадок называецца Стары Дворац, я не ўяўляла, што гэта стане маім хобі і пачаткам займальнага падарожжа пра краіне Тапаніміцы.
Стары Дворац нагадвае нам пра панскі маёнтак, які існаваў тут яшчэ ў XV стагоддзі. Назва аграгарадка ўсходнеславянскага паходжання ад слова “двор” – абгароджанае ўладанне з зямлею і гаспадарчымі пабудовамі.
Зацікавіла мяне і паходжанне назвы вёскі Лявонавічы, што побач са Старым Дворцам. Я даведалася, что пайшла яна ад ўласнага імя Лявон - чалавека, які, магчыма, заснаваў вёску. Мабыць, у вёсцы жылі яго родзічы або родзічы па бацькоўскай лініі.
Балота Чортава вока завецца так, бо сведчыць аб старажытных вераваннях нашых продкаў. На балоце ў багне ёсць невялікая лужынка, падобная на вока. Старажылы расказваюць, што людзі вельмі баяліся трапіць у “чортава вока”, таму што выбрацца адтуль было немагчыма.
А назва Вомшара расказвае, што на гэтым месцы раней было мохавае балота, якое пазней асушылі.
Я ўпэўнена, што вывучаючы тапонімы, мы аднаўляем сувязь з мінулым, захоўваем беларускую мову і нацыянальную ідэнтычнасць, вучымся любіць сваю зямлю не толькі за яе прыгажосць, але і за яе гісторыю, ратуем ад забыцця імёны, якія ведаюць толькі старажылы.
Сёння, у час глабалізацыі, калі знікаюць дробныя вёскі, а з імі – і лакальныя назвы, такая праца становіцца асабліва важнай. Кожнае запісанае слова – гэта крок да захавання духоўнай спадчыны.
Таму давайце не толькі вымаўляць назвы нашых вёсак, але і ведаць іх гісторыю. Бо, як пісаў Янка Купала, "хто не ведае мінулага, той не мае будучыні”.
Маё захапленне тапанімікай прывяло да стварэння акаўнта ў TikTok. У маіх відэа я расказваю пра тое, як назвы палёў, лясоў, рэк і вёсак раскрываюць таямніцы мінулага, паказваюць, як жылі на гэтай зямлі нашы продкі, сведкамі чаго яны былі, чым займаліся. Тут вы знойдзеце, чаму Злобаўшчына — гэта не поле, а вёска, што значыць Кукалева і чаму гэта важна, як назвы звязваюць нас з продкамі. Падпісвайцеся на @taponimika — каб не страціць гэтыя гісторыі.
Пачніце з сябе — спытайце ў бабулі ці дзядулі, як раней называлі поле за вёскай, лясную рэчку, узгорак каля дарогі. Запішыце. Перадайце далей. Бо гэтыя назвы — наша бясконцая памяць.
Дарына Трафімчык, вучаніца 9 класаСтарадварэцкай базавай школы
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[~PREVIEW_TEXT] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 58187
[TIMESTAMP_X] => 14.04.2026 11:42:57
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 717
[WIDTH] => 1280
[FILE_SIZE] => 97244
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/36a
[FILE_NAME] => al8zrf06zhg4dz5n8p4fht6sqhyw8bue.jpg
[ORIGINAL_NAME] => photo_2025-10-02_11-32-25.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => ead0ddd4f7581867ddf356dbfe775dc4
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/36a/al8zrf06zhg4dz5n8p4fht6sqhyw8bue.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/36a/al8zrf06zhg4dz5n8p4fht6sqhyw8bue.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/36a/al8zrf06zhg4dz5n8p4fht6sqhyw8bue.jpg
[ALT] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
)
[~DETAIL_PICTURE] => 58187
[TIMESTAMP_X] => 14.04.2026 11:42:57
[~TIMESTAMP_X] => 14.04.2026 11:42:57
[ACTIVE_FROM_X] => 2025-10-08 21:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2025-10-08 21:00:00
[ACTIVE_FROM] => 09.10.2025 00:00:00
[~ACTIVE_FROM] => 09.10.2025 00:00:00
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/gjeta-nasha-pamjac-i-my-pavinny-jae-zberagchy/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/gjeta-nasha-pamjac-i-my-pavinny-jae-zberagchy/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => gjeta-nasha-pamjac-i-my-pavinny-jae-zberagchy
[~CODE] => gjeta-nasha-pamjac-i-my-pavinny-jae-zberagchy
[EXTERNAL_ID] => 29859
[~EXTERNAL_ID] => 29859
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 09.10.2025
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[ELEMENT_META_TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] =>
У кожнага з нас ёсць малая радзіма — вёска, аграгарадок, горад, дзе мы нарадзіліся і выраслі Але ці задумваліся вы, чаму ваша вёска называецца менавіта так? Чаму такую назву атрымала мясцовая рачулка ці нават лес і поле?
Назвы геаграфічных аб’ектаў — гэта не проста словы на карце.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[BROWSER_TITLE] => "Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] =>
У кожнага з нас ёсць малая радзіма — вёска, аграгарадок, горад, дзе мы нарадзіліся і выраслі Але ці задумваліся вы, чаму ваша вёска называецца менавіта так? Чаму такую назву атрымала мясцовая рачулка ці нават лес і поле?
Назвы геаграфічных аб’ектаў — гэта не проста словы на карце.
)
)
09.10.2025
"Гэта наша памяць, і мы павінны яе зберагчы"
У кожнага з нас ёсць малая радзіма — вёска, аграгарадок, горад, дзе мы нарадзіліся і выраслі. Але ці задумваліся вы, чаму ваша вёска называецца менавіта так? Чаму такую назву атрымала мясцовая рачулка ці нават лес і поле?
Назвы геаграфічных аб’ектаў — гэта не проста словы на карце. Гэта жывыя помнікі мовы, гісторыі і культуры. Яны захоўваюць памяць пра тое, хто жыў на гэтай зямлі стагоддзі таму, чым займаўся, якія прыродныя ўмовы існавалі, адлюстроўваюць, якія падзеі перажыў чалавек.
Калі я ўпершыню задумалася пра тое, чаму наш аграгарадок называецца Стары Дворац, я не ўяўляла, што гэта стане маім хобі і пачаткам займальнага падарожжа пра краіне Тапаніміцы.
Стары Дворац нагадвае нам пра панскі маёнтак, які існаваў тут яшчэ ў XV стагоддзі. Назва аграгарадка ўсходнеславянскага паходжання ад слова “двор” – абгароджанае ўладанне з зямлею і гаспадарчымі пабудовамі.
Зацікавіла мяне і паходжанне назвы вёскі Лявонавічы, што побач са Старым Дворцам. Я даведалася, что пайшла яна ад ўласнага імя Лявон - чалавека, які, магчыма, заснаваў вёску. Мабыць, у вёсцы жылі яго родзічы або родзічы па бацькоўскай лініі.
Балота Чортава вока завецца так, бо сведчыць аб старажытных вераваннях нашых продкаў. На балоце ў багне ёсць невялікая лужынка, падобная на вока. Старажылы расказваюць, што людзі вельмі баяліся трапіць у “чортава вока”, таму што выбрацца адтуль было немагчыма.
А назва Вомшара расказвае, што на гэтым месцы раней было мохавае балота, якое пазней асушылі.
Я ўпэўнена, што вывучаючы тапонімы, мы аднаўляем сувязь з мінулым, захоўваем беларускую мову і нацыянальную ідэнтычнасць, вучымся любіць сваю зямлю не толькі за яе прыгажосць, але і за яе гісторыю, ратуем ад забыцця імёны, якія ведаюць толькі старажылы.
Сёння, у час глабалізацыі, калі знікаюць дробныя вёскі, а з імі – і лакальныя назвы, такая праца становіцца асабліва важнай. Кожнае запісанае слова – гэта крок да захавання духоўнай спадчыны.
Таму давайце не толькі вымаўляць назвы нашых вёсак, але і ведаць іх гісторыю. Бо, як пісаў Янка Купала, "хто не ведае мінулага, той не мае будучыні”.
Маё захапленне тапанімікай прывяло да стварэння акаўнта ў TikTok. У маіх відэа я расказваю пра тое, як назвы палёў, лясоў, рэк і вёсак раскрываюць таямніцы мінулага, паказваюць, як жылі на гэтай зямлі нашы продкі, сведкамі чаго яны былі, чым займаліся. Тут вы знойдзеце, чаму Злобаўшчына — гэта не поле, а вёска, што значыць Кукалева і чаму гэта важна, як назвы звязваюць нас з продкамі. Падпісвайцеся на @taponimika — каб не страціць гэтыя гісторыі.
Пачніце з сябе — спытайце ў бабулі ці дзядулі, як раней называлі поле за вёскай, лясную рэчку, узгорак каля дарогі. Запішыце. Перадайце далей. Бо гэтыя назвы — наша бясконцая памяць.
Дарына Трафімчык, вучаніца 9 класаСтарадварэцкай базавай школы