Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 17328
[~ID] => 17328
[NAME] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[~NAME] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] =>
Нікуды не ўцячэш ад часу і наканаванага лёсу. У кожнага з нас свой зямны шлях: адзіны, непаўторны і незваротны. Хтосьці ў жыццёвым супрацьстаянні губляе сваю сілу, не разумее сэнсу чалавечага існавання, згасае пад грузам праблем і нягод. Другі ж, нібы сонейка, выпраменьвае святло, мужна вытрымлівае гора-смутак і становіцца толькі мацней духам. А яшчэ захоўвае незвычайную прагу да жыцця, падсілкоўваючы энергіяй усіх, хто знаходзіцца побач. Жыццё Веры Тарасаўны БОЛБАТ поўнае выпрабаванняў і цяжкасцяў, якія, дарэчы, выпалі на долю ўсяго яе пакалення. Аднак гэта жанчына, з жывымі іскрынкамі ў вачах і добразычлівай усмешкай на вуснах, здолела захаваць любоў і пяшчоту да жыцця і людзей, дабрыню, веру і надзею ў лепшае.
Веру Тарасаўну ведаю даўно. Яна пераехала з суседняга раёна ў наш гарадскі пасёлак на вуліцу Анохіна больш за дваццаць гадоў таму і пасялілася, лічы, насупраць маёй бабулі. Вера Тарасаўна хутка пазнаёмілася з суседзямі, лёгка знайшла з імі агульную мову, з задавальненнем ішла на кантакт, часта першай распачынала гутарку. І неўзабаве стала сваёй, здавалася, што гэта жанчына заўсёды жыла тут. Мне давялося размаўляць з Верай Тарасаўнай на розныя тэмы, прычым суседка гаварыла ў асноўным на беларускай мове з вясковымі слоўцамі-дыялектамі і трапнымі прымаўкамі. Голас у яе быў маладжавы, мяккі, сакавіты, зычлівы. А з вачэй струменіўся ласкавы спакой. Здавалася б, адкуль такі жыццёвы аптымізм і ўзнёсласць, калі лёс жанчыну не песціў, наадварот, быў няпростым, загортваўся ў жорнах часу, у віхурах складаных падзей і гаротных страт.
Нарадзілася Вера Тарасаўна 6 студзеня 1928 года ў вёсцы Дабраволя Свіслацкага раёна – у прыгожым маляўнічым куточку Белавежскай пушчы.
Рана застаўшыся без бацькі, яна змалку далучылася да працы. Дапамагала маці па гаспадарцы, рабіла ўсё, на што хапала дзіцячых сіл, а жыта жаць навучылася так спрытна, што за ёй не маглі ўгнацца нават дарослыя. Скончыла чатыры класы польскай школы і яшчэ два – ужо пры савецкай ўладзе.
Вялікая Айчынная вайна пакінула свой след на лёсе Веры Тарасаўны, парушыла мірнае жыццё ўсёй вялікай вёскі Дабраволя. І дагэтуль у памяці жанчыны застаўся жах ад сустрэчы з немцам, які прыйшоў забіраць жыўнасць і збіў маму плёткай, а таксама жорсткая расправа над адной сям’ёй, якая дапамагала партызанам. Фашысты павесілі ўсіх, не пашкадавалі нават дзіця. Нямала аднавяскоўцаў – камсамольцаў, камуністаў – было расстраляна і павешана немцамі. Моладзь вывозілі ў Германію. Не пазбег гэтага лёсу і старэйшы брат Веры Тарасаўны Іван. А яе, дзяўчынку-падлетка, разам з мамай забралі ў Беласток. Спачатку трымалі ў лагеры, дзе давялося зведаць і голад, і холад, а потым адправілі на швейную фабрыку, дзе яны шылі для нямецкай арміі амуніцыю.
Пасляваенныя гады, хоць і былі надзвычай цяжкія, але ўсё ж – мірныя. У 1947 годзе Вера Тарасаўна выйшла замуж у суседнія Грынкі. Вёска таксама маляўнічая, з чыстай і багатай на рыбу ракой Калонкай. Яе муж Уладзімір Вікенцьевіч дапамагаў свайму бацьку ў бондарскай справе і працаваў на ўласнай гаспадарцы, некалькі гадоў быў на заробках у Карэліі, а потым рабіў у калгасе брыгадзірам, конюхам, даглядчыкам жывёлы, вартаўніком. Дарэчы, ён удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, фарсіраваў Одэр, дайшоў да Берліна, узнагароджаны медалямі.
У сям’і адзін за адным пачалі нараджацца дзеці: у 1948-м – Жэня, за ім таксама хлопчык Анатоль, які памёр зусім маленькім, у 1951-м – Надзя, у 1954-м – Марыя, у 1958-м – Ліда, у 1961-м – Наташа і ў 1964-м – Віця. Гэта цяпер матулям даецца водпуск па догляду за дзіцём аж тры гады, а раней жанчыны хутка ішлі працаваць. Вера Тарасаўна была цялятніцай у мясцовым калгасе, працавала ў паляводстве. Старэйшыя дзеці, падрастаючы, дапамагалі ў хатніх справах, ездзілі ў лес па дровы, пасвілі авечак, кароў, коней, збіралі ягады і грыбы, нарыхтоўвалі сена, удзельнічалі ў жніве, капалі бульбу і ўбіралі лён. А яшчэ прыглядалі за малодшымі.
Вера Тарасаўна не проста старалася, а быццам лётала на рабоце. За што б ні ўзялася, усё ў яе атрымлівалася. Яна была адмысловай майстрыхай: выдатна ткала дываны, посцілкі, палавікі і іншае, абшывала ўсю сям’ю – навыкі, набытыя яшчэ ў дзяцінстве на швейнай фабрыцы, тады вельмі прыгадзіліся.
Аднак галоўнае тое, што Вера Тарасаўна разам з мужам Уладзімірам Вікенцьевічам, які памёр у 1993 годзе, выхавала сваіх дзяцей годнымі людзьмі. І не столькі медаль і пасведачанне маці-гераіні, колькі сыноўняя і даччыная любоў, павага і падтрымка ўнукаў і праўнукаў гэтаму доказ. Дзеці і ўнукі вывучыліся, атрымалі добрую адукацыю. Сярод іх ёсць і канструктар, і журналіст, і работнікі культуры, гандлю, праваахоўных органаў, і кіраўнік сельгаспрадпрыемства, і прадпрымальнікі.
Ужо няма ў жывых дзвюх яе дачок. Не перадаць словамі гора і боль маці, якая страціла сваіх крывінак. Аднак жыццё працягваецца. Ёсць унукі, праўнукі, якія таксама акружылі бабулю любоўю і клопатам. Стала ўжо добрай традыцыяй збірацца на Каляды вялікай дружнай сям’ёй, тым больш, што на гэтае свята прыпадае бабулін дзень нараджэння…
Я гутару з Верай Тарасаўнай напярэдадні яе 90-гадовага юбілею. Зноў пераконваюся: мудрасць і спагада крочаць па-ранейшаму побач з ёю, застаюцца вызначальнымі ў вобліку маёй суразмоўцы, чалавека з надзвычай чулай душой, уважлівым позіркам і багатым унутраным светам. Вера Тарасаўна шчыра веруе ў Бога, у дабрыню і спагаду людзей. І ў свае ўжо 90 гадоў працягвае займацца хатнімі справамі, а прыйдуць вясна, лета – увіхаецца на агародзе і ў садзе. Вельмі любіць кветкі, чытае газеты і кнігі, дзеліцца прачытаным з роднымі.
– Важна перад самім сабой і людзьмі заўсёды быць маральна і духоўна чыстым, ні ў чым не вінаватым, – гаворыць Вера Тарасаўна. – На жаль, цяпер свет такі, што людзям няшмат зычаць добрага, светлага, як бы баючыся чужой радасці і, мусіць, таму страчваюць па крупінках і сваю. Мае дзеці, унукі і праўнукі – гэта маё багацце. Я кожнаму жадаю такой шчаслівай старасці, як у мяне.
Сапраўды, у гэтых, здаецца, простых словах – мудрасць і лагоднасць, а таксама супакаенне за вялікі сямейны радавод і за сваё не марна пражытае жыццё.
Развітваючыся, я паглядзела на шматлікія фотаздымкі яе семярых дзяцей, адзінаццаці ўнукаў і васямнаццаці праўнукаў. Радавод сям’і Веры Тарасаўны налічвае больш за паўсотню чалавек. Дарэчы, мне стала зразумела, у каго пайшоў сваёй незвычайнай дабрынёй і чалавечнасцю наш былы рэдактар Яўген Уладзіміравіч Болбат – старэйшы сын Веры Тарасаўны. З выпадку юбілею ён прысвяціў роднай маці вось гэтыя віншавальныя радкі:
Калыхае пушча хараства
чараванне
У чоўнах сасновых матуліны
сны.
Ціхіх зорачак-знічак
адлюстраванне
І надыход новай красуні-вясны.
Так хутка бяжыць і змяняецца
час,
Быццам цуда-вада ў Калонцы
рацэ.
Родны куточак паклікаў зноў
нас
І кнігу жыцця раскрыў на руцэ.
Калядны звон у студзеньскай
цішы
Звініць узнёсла, чыста, мерна.
Ён поўніць светам моц душы,
За ўсё дзякуй, Божа міласэрны!
Святлана Ганчарова, фота аўтара
[~DETAIL_TEXT] =>
Нікуды не ўцячэш ад часу і наканаванага лёсу. У кожнага з нас свой зямны шлях: адзіны, непаўторны і незваротны. Хтосьці ў жыццёвым супрацьстаянні губляе сваю сілу, не разумее сэнсу чалавечага існавання, згасае пад грузам праблем і нягод. Другі ж, нібы сонейка, выпраменьвае святло, мужна вытрымлівае гора-смутак і становіцца толькі мацней духам. А яшчэ захоўвае незвычайную прагу да жыцця, падсілкоўваючы энергіяй усіх, хто знаходзіцца побач. Жыццё Веры Тарасаўны БОЛБАТ поўнае выпрабаванняў і цяжкасцяў, якія, дарэчы, выпалі на долю ўсяго яе пакалення. Аднак гэта жанчына, з жывымі іскрынкамі ў вачах і добразычлівай усмешкай на вуснах, здолела захаваць любоў і пяшчоту да жыцця і людзей, дабрыню, веру і надзею ў лепшае.
Веру Тарасаўну ведаю даўно. Яна пераехала з суседняга раёна ў наш гарадскі пасёлак на вуліцу Анохіна больш за дваццаць гадоў таму і пасялілася, лічы, насупраць маёй бабулі. Вера Тарасаўна хутка пазнаёмілася з суседзямі, лёгка знайшла з імі агульную мову, з задавальненнем ішла на кантакт, часта першай распачынала гутарку. І неўзабаве стала сваёй, здавалася, што гэта жанчына заўсёды жыла тут. Мне давялося размаўляць з Верай Тарасаўнай на розныя тэмы, прычым суседка гаварыла ў асноўным на беларускай мове з вясковымі слоўцамі-дыялектамі і трапнымі прымаўкамі. Голас у яе быў маладжавы, мяккі, сакавіты, зычлівы. А з вачэй струменіўся ласкавы спакой. Здавалася б, адкуль такі жыццёвы аптымізм і ўзнёсласць, калі лёс жанчыну не песціў, наадварот, быў няпростым, загортваўся ў жорнах часу, у віхурах складаных падзей і гаротных страт.
Нарадзілася Вера Тарасаўна 6 студзеня 1928 года ў вёсцы Дабраволя Свіслацкага раёна – у прыгожым маляўнічым куточку Белавежскай пушчы.
Рана застаўшыся без бацькі, яна змалку далучылася да працы. Дапамагала маці па гаспадарцы, рабіла ўсё, на што хапала дзіцячых сіл, а жыта жаць навучылася так спрытна, што за ёй не маглі ўгнацца нават дарослыя. Скончыла чатыры класы польскай школы і яшчэ два – ужо пры савецкай ўладзе.
Вялікая Айчынная вайна пакінула свой след на лёсе Веры Тарасаўны, парушыла мірнае жыццё ўсёй вялікай вёскі Дабраволя. І дагэтуль у памяці жанчыны застаўся жах ад сустрэчы з немцам, які прыйшоў забіраць жыўнасць і збіў маму плёткай, а таксама жорсткая расправа над адной сям’ёй, якая дапамагала партызанам. Фашысты павесілі ўсіх, не пашкадавалі нават дзіця. Нямала аднавяскоўцаў – камсамольцаў, камуністаў – было расстраляна і павешана немцамі. Моладзь вывозілі ў Германію. Не пазбег гэтага лёсу і старэйшы брат Веры Тарасаўны Іван. А яе, дзяўчынку-падлетка, разам з мамай забралі ў Беласток. Спачатку трымалі ў лагеры, дзе давялося зведаць і голад, і холад, а потым адправілі на швейную фабрыку, дзе яны шылі для нямецкай арміі амуніцыю.
Пасляваенныя гады, хоць і былі надзвычай цяжкія, але ўсё ж – мірныя. У 1947 годзе Вера Тарасаўна выйшла замуж у суседнія Грынкі. Вёска таксама маляўнічая, з чыстай і багатай на рыбу ракой Калонкай. Яе муж Уладзімір Вікенцьевіч дапамагаў свайму бацьку ў бондарскай справе і працаваў на ўласнай гаспадарцы, некалькі гадоў быў на заробках у Карэліі, а потым рабіў у калгасе брыгадзірам, конюхам, даглядчыкам жывёлы, вартаўніком. Дарэчы, ён удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, фарсіраваў Одэр, дайшоў да Берліна, узнагароджаны медалямі.
У сям’і адзін за адным пачалі нараджацца дзеці: у 1948-м – Жэня, за ім таксама хлопчык Анатоль, які памёр зусім маленькім, у 1951-м – Надзя, у 1954-м – Марыя, у 1958-м – Ліда, у 1961-м – Наташа і ў 1964-м – Віця. Гэта цяпер матулям даецца водпуск па догляду за дзіцём аж тры гады, а раней жанчыны хутка ішлі працаваць. Вера Тарасаўна была цялятніцай у мясцовым калгасе, працавала ў паляводстве. Старэйшыя дзеці, падрастаючы, дапамагалі ў хатніх справах, ездзілі ў лес па дровы, пасвілі авечак, кароў, коней, збіралі ягады і грыбы, нарыхтоўвалі сена, удзельнічалі ў жніве, капалі бульбу і ўбіралі лён. А яшчэ прыглядалі за малодшымі.
Вера Тарасаўна не проста старалася, а быццам лётала на рабоце. За што б ні ўзялася, усё ў яе атрымлівалася. Яна была адмысловай майстрыхай: выдатна ткала дываны, посцілкі, палавікі і іншае, абшывала ўсю сям’ю – навыкі, набытыя яшчэ ў дзяцінстве на швейнай фабрыцы, тады вельмі прыгадзіліся.
Аднак галоўнае тое, што Вера Тарасаўна разам з мужам Уладзімірам Вікенцьевічам, які памёр у 1993 годзе, выхавала сваіх дзяцей годнымі людзьмі. І не столькі медаль і пасведачанне маці-гераіні, колькі сыноўняя і даччыная любоў, павага і падтрымка ўнукаў і праўнукаў гэтаму доказ. Дзеці і ўнукі вывучыліся, атрымалі добрую адукацыю. Сярод іх ёсць і канструктар, і журналіст, і работнікі культуры, гандлю, праваахоўных органаў, і кіраўнік сельгаспрадпрыемства, і прадпрымальнікі.
Ужо няма ў жывых дзвюх яе дачок. Не перадаць словамі гора і боль маці, якая страціла сваіх крывінак. Аднак жыццё працягваецца. Ёсць унукі, праўнукі, якія таксама акружылі бабулю любоўю і клопатам. Стала ўжо добрай традыцыяй збірацца на Каляды вялікай дружнай сям’ёй, тым больш, што на гэтае свята прыпадае бабулін дзень нараджэння…
Я гутару з Верай Тарасаўнай напярэдадні яе 90-гадовага юбілею. Зноў пераконваюся: мудрасць і спагада крочаць па-ранейшаму побач з ёю, застаюцца вызначальнымі ў вобліку маёй суразмоўцы, чалавека з надзвычай чулай душой, уважлівым позіркам і багатым унутраным светам. Вера Тарасаўна шчыра веруе ў Бога, у дабрыню і спагаду людзей. І ў свае ўжо 90 гадоў працягвае займацца хатнімі справамі, а прыйдуць вясна, лета – увіхаецца на агародзе і ў садзе. Вельмі любіць кветкі, чытае газеты і кнігі, дзеліцца прачытаным з роднымі.
– Важна перад самім сабой і людзьмі заўсёды быць маральна і духоўна чыстым, ні ў чым не вінаватым, – гаворыць Вера Тарасаўна. – На жаль, цяпер свет такі, што людзям няшмат зычаць добрага, светлага, як бы баючыся чужой радасці і, мусіць, таму страчваюць па крупінках і сваю. Мае дзеці, унукі і праўнукі – гэта маё багацце. Я кожнаму жадаю такой шчаслівай старасці, як у мяне.
Сапраўды, у гэтых, здаецца, простых словах – мудрасць і лагоднасць, а таксама супакаенне за вялікі сямейны радавод і за сваё не марна пражытае жыццё.
Развітваючыся, я паглядзела на шматлікія фотаздымкі яе семярых дзяцей, адзінаццаці ўнукаў і васямнаццаці праўнукаў. Радавод сям’і Веры Тарасаўны налічвае больш за паўсотню чалавек. Дарэчы, мне стала зразумела, у каго пайшоў сваёй незвычайнай дабрынёй і чалавечнасцю наш былы рэдактар Яўген Уладзіміравіч Болбат – старэйшы сын Веры Тарасаўны. З выпадку юбілею ён прысвяціў роднай маці вось гэтыя віншавальныя радкі:
Калыхае пушча хараства
чараванне
У чоўнах сасновых матуліны
сны.
Ціхіх зорачак-знічак
адлюстраванне
І надыход новай красуні-вясны.
Так хутка бяжыць і змяняецца
час,
Быццам цуда-вада ў Калонцы
рацэ.
Родны куточак паклікаў зноў
нас
І кнігу жыцця раскрыў на руцэ.
Калядны звон у студзеньскай
цішы
Звініць узнёсла, чыста, мерна.
Ён поўніць светам моц душы,
За ўсё дзякуй, Божа міласэрны!
Святлана Ганчарова, фота аўтара
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[~PREVIEW_TEXT] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 34493
[TIMESTAMP_X] => 01.04.2025 16:09:36
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 683
[WIDTH] => 1024
[FILE_SIZE] => 165177
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/a4d
[FILE_NAME] => hg7f5tqacegoncqr5mud5fyl2ospx7fi.jpg
[ORIGINAL_NAME] => болбат.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 9a87e2126f479bb2facbbaa16aff6ef1
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/a4d/hg7f5tqacegoncqr5mud5fyl2ospx7fi.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/a4d/hg7f5tqacegoncqr5mud5fyl2ospx7fi.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/a4d/hg7f5tqacegoncqr5mud5fyl2ospx7fi.jpg
[ALT] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
)
[~DETAIL_PICTURE] => 34493
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:11:57
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:11:57
[ACTIVE_FROM_X] => 2018-01-06 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2018-01-06 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 06.01.2018
[~ACTIVE_FROM] => 06.01.2018
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/90-%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B-%D1%8E%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%B9-%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%B5-%D0%B6%D1%8B%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0-%D0%B2%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/90-%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B-%D1%8E%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%B9-%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%B5-%D0%B6%D1%8B%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0-%D0%B2%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => 90-гадовы-юбілей-адзначае-жыхарка-вялік
[~CODE] => 90-гадовы-юбілей-адзначае-жыхарка-вялік
[EXTERNAL_ID] => 17328
[~EXTERNAL_ID] => 17328
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 06.01.2018
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[ELEMENT_META_TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Нікуды не ўцячэш ад часу і наканаванага лёсу У кожнага з нас свой зямны шлях: адзіны, непаўторны і незваротны.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[BROWSER_TITLE] => 90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Нікуды не ўцячэш ад часу і наканаванага лёсу У кожнага з нас свой зямны шлях: адзіны, непаўторны і незваротны.
)
)
06.01.2018
90-гадовы юбілей адзначае жыхарка Вялікай Бераставіцы Вера Болбат

Нікуды не ўцячэш ад часу і наканаванага лёсу. У кожнага з нас свой зямны шлях: адзіны, непаўторны і незваротны. Хтосьці ў жыццёвым супрацьстаянні губляе сваю сілу, не разумее сэнсу чалавечага існавання, згасае пад грузам праблем і нягод. Другі ж, нібы сонейка, выпраменьвае святло, мужна вытрымлівае гора-смутак і становіцца толькі мацней духам. А яшчэ захоўвае незвычайную прагу да жыцця, падсілкоўваючы энергіяй усіх, хто знаходзіцца побач. Жыццё Веры Тарасаўны БОЛБАТ поўнае выпрабаванняў і цяжкасцяў, якія, дарэчы, выпалі на долю ўсяго яе пакалення. Аднак гэта жанчына, з жывымі іскрынкамі ў вачах і добразычлівай усмешкай на вуснах, здолела захаваць любоў і пяшчоту да жыцця і людзей, дабрыню, веру і надзею ў лепшае.
Веру Тарасаўну ведаю даўно. Яна пераехала з суседняга раёна ў наш гарадскі пасёлак на вуліцу Анохіна больш за дваццаць гадоў таму і пасялілася, лічы, насупраць маёй бабулі. Вера Тарасаўна хутка пазнаёмілася з суседзямі, лёгка знайшла з імі агульную мову, з задавальненнем ішла на кантакт, часта першай распачынала гутарку. І неўзабаве стала сваёй, здавалася, што гэта жанчына заўсёды жыла тут. Мне давялося размаўляць з Верай Тарасаўнай на розныя тэмы, прычым суседка гаварыла ў асноўным на беларускай мове з вясковымі слоўцамі-дыялектамі і трапнымі прымаўкамі. Голас у яе быў маладжавы, мяккі, сакавіты, зычлівы. А з вачэй струменіўся ласкавы спакой. Здавалася б, адкуль такі жыццёвы аптымізм і ўзнёсласць, калі лёс жанчыну не песціў, наадварот, быў няпростым, загортваўся ў жорнах часу, у віхурах складаных падзей і гаротных страт.
Нарадзілася Вера Тарасаўна 6 студзеня 1928 года ў вёсцы Дабраволя Свіслацкага раёна – у прыгожым маляўнічым куточку Белавежскай пушчы.
Рана застаўшыся без бацькі, яна змалку далучылася да працы. Дапамагала маці па гаспадарцы, рабіла ўсё, на што хапала дзіцячых сіл, а жыта жаць навучылася так спрытна, што за ёй не маглі ўгнацца нават дарослыя. Скончыла чатыры класы польскай школы і яшчэ два – ужо пры савецкай ўладзе.
Вялікая Айчынная вайна пакінула свой след на лёсе Веры Тарасаўны, парушыла мірнае жыццё ўсёй вялікай вёскі Дабраволя. І дагэтуль у памяці жанчыны застаўся жах ад сустрэчы з немцам, які прыйшоў забіраць жыўнасць і збіў маму плёткай, а таксама жорсткая расправа над адной сям’ёй, якая дапамагала партызанам. Фашысты павесілі ўсіх, не пашкадавалі нават дзіця. Нямала аднавяскоўцаў – камсамольцаў, камуністаў – было расстраляна і павешана немцамі. Моладзь вывозілі ў Германію. Не пазбег гэтага лёсу і старэйшы брат Веры Тарасаўны Іван. А яе, дзяўчынку-падлетка, разам з мамай забралі ў Беласток. Спачатку трымалі ў лагеры, дзе давялося зведаць і голад, і холад, а потым адправілі на швейную фабрыку, дзе яны шылі для нямецкай арміі амуніцыю.
Пасляваенныя гады, хоць і былі надзвычай цяжкія, але ўсё ж – мірныя. У 1947 годзе Вера Тарасаўна выйшла замуж у суседнія Грынкі. Вёска таксама маляўнічая, з чыстай і багатай на рыбу ракой Калонкай. Яе муж Уладзімір Вікенцьевіч дапамагаў свайму бацьку ў бондарскай справе і працаваў на ўласнай гаспадарцы, некалькі гадоў быў на заробках у Карэліі, а потым рабіў у калгасе брыгадзірам, конюхам, даглядчыкам жывёлы, вартаўніком. Дарэчы, ён удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, фарсіраваў Одэр, дайшоў да Берліна, узнагароджаны медалямі.
У сям’і адзін за адным пачалі нараджацца дзеці: у 1948-м – Жэня, за ім таксама хлопчык Анатоль, які памёр зусім маленькім, у 1951-м – Надзя, у 1954-м – Марыя, у 1958-м – Ліда, у 1961-м – Наташа і ў 1964-м – Віця. Гэта цяпер матулям даецца водпуск па догляду за дзіцём аж тры гады, а раней жанчыны хутка ішлі працаваць. Вера Тарасаўна была цялятніцай у мясцовым калгасе, працавала ў паляводстве. Старэйшыя дзеці, падрастаючы, дапамагалі ў хатніх справах, ездзілі ў лес па дровы, пасвілі авечак, кароў, коней, збіралі ягады і грыбы, нарыхтоўвалі сена, удзельнічалі ў жніве, капалі бульбу і ўбіралі лён. А яшчэ прыглядалі за малодшымі.
Вера Тарасаўна не проста старалася, а быццам лётала на рабоце. За што б ні ўзялася, усё ў яе атрымлівалася. Яна была адмысловай майстрыхай: выдатна ткала дываны, посцілкі, палавікі і іншае, абшывала ўсю сям’ю – навыкі, набытыя яшчэ ў дзяцінстве на швейнай фабрыцы, тады вельмі прыгадзіліся.
Аднак галоўнае тое, што Вера Тарасаўна разам з мужам Уладзімірам Вікенцьевічам, які памёр у 1993 годзе, выхавала сваіх дзяцей годнымі людзьмі. І не столькі медаль і пасведачанне маці-гераіні, колькі сыноўняя і даччыная любоў, павага і падтрымка ўнукаў і праўнукаў гэтаму доказ. Дзеці і ўнукі вывучыліся, атрымалі добрую адукацыю. Сярод іх ёсць і канструктар, і журналіст, і работнікі культуры, гандлю, праваахоўных органаў, і кіраўнік сельгаспрадпрыемства, і прадпрымальнікі.
Ужо няма ў жывых дзвюх яе дачок. Не перадаць словамі гора і боль маці, якая страціла сваіх крывінак. Аднак жыццё працягваецца. Ёсць унукі, праўнукі, якія таксама акружылі бабулю любоўю і клопатам. Стала ўжо добрай традыцыяй збірацца на Каляды вялікай дружнай сям’ёй, тым больш, што на гэтае свята прыпадае бабулін дзень нараджэння…
Я гутару з Верай Тарасаўнай напярэдадні яе 90-гадовага юбілею. Зноў пераконваюся: мудрасць і спагада крочаць па-ранейшаму побач з ёю, застаюцца вызначальнымі ў вобліку маёй суразмоўцы, чалавека з надзвычай чулай душой, уважлівым позіркам і багатым унутраным светам. Вера Тарасаўна шчыра веруе ў Бога, у дабрыню і спагаду людзей. І ў свае ўжо 90 гадоў працягвае займацца хатнімі справамі, а прыйдуць вясна, лета – увіхаецца на агародзе і ў садзе. Вельмі любіць кветкі, чытае газеты і кнігі, дзеліцца прачытаным з роднымі.
– Важна перад самім сабой і людзьмі заўсёды быць маральна і духоўна чыстым, ні ў чым не вінаватым, – гаворыць Вера Тарасаўна. – На жаль, цяпер свет такі, што людзям няшмат зычаць добрага, светлага, як бы баючыся чужой радасці і, мусіць, таму страчваюць па крупінках і сваю. Мае дзеці, унукі і праўнукі – гэта маё багацце. Я кожнаму жадаю такой шчаслівай старасці, як у мяне.
Сапраўды, у гэтых, здаецца, простых словах – мудрасць і лагоднасць, а таксама супакаенне за вялікі сямейны радавод і за сваё не марна пражытае жыццё.
Развітваючыся, я паглядзела на шматлікія фотаздымкі яе семярых дзяцей, адзінаццаці ўнукаў і васямнаццаці праўнукаў. Радавод сям’і Веры Тарасаўны налічвае больш за паўсотню чалавек. Дарэчы, мне стала зразумела, у каго пайшоў сваёй незвычайнай дабрынёй і чалавечнасцю наш былы рэдактар Яўген Уладзіміравіч Болбат – старэйшы сын Веры Тарасаўны. З выпадку юбілею ён прысвяціў роднай маці вось гэтыя віншавальныя радкі:
Калыхае пушча хараства
чараванне
У чоўнах сасновых матуліны
сны.
Ціхіх зорачак-знічак
адлюстраванне
І надыход новай красуні-вясны.
Так хутка бяжыць і змяняецца
час,
Быццам цуда-вада ў Калонцы
рацэ.
Родны куточак паклікаў зноў
нас
І кнігу жыцця раскрыў на руцэ.
Калядны звон у студзеньскай
цішы
Звініць узнёсла, чыста, мерна.
Ён поўніць светам моц душы,
За ўсё дзякуй, Божа міласэрны!
Святлана Ганчарова, фота аўтара