Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 14356
[~ID] => 14356
[NAME] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[~NAME] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] =>
Вышыўка – адзін з самых старажытных відаў рукадзелля. Жанчыны з спрадвечных часоў займаліся ўпрыгожваннем свайго адзення і жылля. Вышывалі на абрусах, ручніках, фіранках. І калі спачатку вышыўка насіла выключна бытавы характар, то з цягам часу яна ператварылася ў адно з распаўсюджаных хобі, якое захапіла ў тым ліку і нашу гераіню – Соф'ю Лапінскую з аграгарадка Кватары Бераставіцкага раёна.
Соф'я Маісееўна трыццаць дзевяць гадоў аддала настаўніцтву. Выхавала не адно пакаленне навучэнцаў. Выкладала школьнікам Кватарскай базавай школы біялогію, хімію і працоўнае навучанне. І з самага дзяцінства, як толькі выдавалася вольная хвіліна, вышывала. Вось што расказвае жанчына пра сваё захапленне:
– Калі я вучылася ў 6-м ці 7-м класе, дзесьці ўбачыла малюнак Дзеда Мароза, які ішоў па заснежаным бездарожжы з лесу да вёскі. Вобраз яго быў вельмі яркі і каларытны. Ён быў апрануты ў прыгожую чырвоную шубу з белым футрам. На галаве – чырвоная шапка з белым аколышам. За плячыма – вялікі мех з падарункамі. Гэты малюнак так мяне ўразіў, што я захацела яго вышыць. Але не ведала, як гэта робіцца, і папрасіла маму мне дапамагчы. Мая мама ўмела рабіць, здаецца, амаль усё. Яна навучыла мяне падзяляць малюнак на клетачкі. Канвы ў той час у продажы не было, а калі яна і прадавалася, то грошай на пакупку ў нашай сям’і не хапала. Бацькі рана не стала, і мама адна гадавала чатырох дзяцей. Яна сама прала лён і ткала з нітак палатно, якое называлі “кужаль”. З гэтага кужалю мы і рабілі канву, а далей я навучылася вышываць крыжыкам. І так мяне захапіў гэты занятак, што вышываю і па сённяшні дзень. Гэта любімая справа для душы, вынікамі якой я з радасцю дзялюся з роднымі і блізкімі. А нядаўна з творамі Соф’і Лапінскай пазнаёміліся жыхары Бераставіччыны і госці з суседніх раёнаў, якія наведалі Музей Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы перад Новым годам. Тут была арганізавана выстава вышыванак Соф'і Маісееўны пад назвай “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Наведвальнікі з цікавасцю разглядалі работы майстрыхі. Творы яе – розныя па тэматыцы, настрою, сюжэтам. Гэта кветкавыя кампазіцыі, птушкі і жывёлы, дзіцячыя матывы, рэлігійныя вобразы, прадметы побыту. У вышываных карцінах удала спалучаюцца сучасныя і даўнія традыцыйныя матывы. На некаторыя творы аўтар затраціла сапраўды шмат працы, старання і цярпення.
Вышытыя рэчы, як правіла, працаёмкія. У іх укладзена нямала карпатлівай працы і асабістага часу рукадзельніц. Напрошваецца пытанне: «А навошта патрэбна такая складаная вышыўка сёння, у час аўтаматызаваных працэсаў і камп’ютарызаваных станкоў, якія выконваюць любую складаную работу хутка і дасканала?» Мабыць, для таго ж, для чаго патрэбны сапраўдныя народныя казкі, песні, рамёствы, у якіх адлюстраваны душа і даўнія традыцыі народа, укладзена энергетыка майстроў. Усё гэта безумоўна кранае за жывое. На ранніх этапах развіцця вышывальнага мастацтва самыя першыя сцяжкі ўтваралі фігуры – умоўныя знакі, якія адлюстроўвалі светаразуменне вышывальшчыцы. Вышыўка была своеасаблівым спосабам абароны дома, сям'і ад злых духаў, разнастайных бед, зноў жа дзякуючы «зашыфраваным» у перапляценні нітак узорам. Пазней сімвалічны сэнс вышыўкі быў згублены. Тэмы станавіліся самымі адвольнымі, на тканіне ўвасабляліся малюнкі навакольнага свету. Але нават і гэтыя матывы перадавалі думкі і пачуцці вышывальшчыцы.
Работы Соф’і Маісееўны таксама расказваюць аб пэўных уласных адчуваннях і падзеях яе жыцця. Вось захацелася перадаць зімовы святочны настрой, вось прысвячэнне ўнукам і праўнукам, вось уражанні ад убачаных прыгожых мясцін… Трое дзяцей, пяцёра ўнукаў і сямёра праўнукаў ганарацца сваёй матуляй і бабуляй, цэняць яе захапленне і захоўваюць створаныя ёю работы.
Сёння мастацтва вышыўкі карыстаецца папулярнасцю. У спецыялізаваных крамах прадаюць гатовыя наборы для вышывання, куды ўваходзіць неабходны адрэзак канвы, ніткі мулінэ, схемы. Так што асвоіць азы вышыўкі не так ужо і складана, а паспрабаваць варта. Раптам гэта стане і вашым захапленнем?
Святлана Ганчарова,
фота з архіва музея Вавёркі
[~DETAIL_TEXT] =>
Вышыўка – адзін з самых старажытных відаў рукадзелля. Жанчыны з спрадвечных часоў займаліся ўпрыгожваннем свайго адзення і жылля. Вышывалі на абрусах, ручніках, фіранках. І калі спачатку вышыўка насіла выключна бытавы характар, то з цягам часу яна ператварылася ў адно з распаўсюджаных хобі, якое захапіла ў тым ліку і нашу гераіню – Соф'ю Лапінскую з аграгарадка Кватары Бераставіцкага раёна.
Соф'я Маісееўна трыццаць дзевяць гадоў аддала настаўніцтву. Выхавала не адно пакаленне навучэнцаў. Выкладала школьнікам Кватарскай базавай школы біялогію, хімію і працоўнае навучанне. І з самага дзяцінства, як толькі выдавалася вольная хвіліна, вышывала. Вось што расказвае жанчына пра сваё захапленне:
– Калі я вучылася ў 6-м ці 7-м класе, дзесьці ўбачыла малюнак Дзеда Мароза, які ішоў па заснежаным бездарожжы з лесу да вёскі. Вобраз яго быў вельмі яркі і каларытны. Ён быў апрануты ў прыгожую чырвоную шубу з белым футрам. На галаве – чырвоная шапка з белым аколышам. За плячыма – вялікі мех з падарункамі. Гэты малюнак так мяне ўразіў, што я захацела яго вышыць. Але не ведала, як гэта робіцца, і папрасіла маму мне дапамагчы. Мая мама ўмела рабіць, здаецца, амаль усё. Яна навучыла мяне падзяляць малюнак на клетачкі. Канвы ў той час у продажы не было, а калі яна і прадавалася, то грошай на пакупку ў нашай сям’і не хапала. Бацькі рана не стала, і мама адна гадавала чатырох дзяцей. Яна сама прала лён і ткала з нітак палатно, якое называлі “кужаль”. З гэтага кужалю мы і рабілі канву, а далей я навучылася вышываць крыжыкам. І так мяне захапіў гэты занятак, што вышываю і па сённяшні дзень. Гэта любімая справа для душы, вынікамі якой я з радасцю дзялюся з роднымі і блізкімі. А нядаўна з творамі Соф’і Лапінскай пазнаёміліся жыхары Бераставіччыны і госці з суседніх раёнаў, якія наведалі Музей Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы перад Новым годам. Тут была арганізавана выстава вышыванак Соф'і Маісееўны пад назвай “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Наведвальнікі з цікавасцю разглядалі работы майстрыхі. Творы яе – розныя па тэматыцы, настрою, сюжэтам. Гэта кветкавыя кампазіцыі, птушкі і жывёлы, дзіцячыя матывы, рэлігійныя вобразы, прадметы побыту. У вышываных карцінах удала спалучаюцца сучасныя і даўнія традыцыйныя матывы. На некаторыя творы аўтар затраціла сапраўды шмат працы, старання і цярпення.
Вышытыя рэчы, як правіла, працаёмкія. У іх укладзена нямала карпатлівай працы і асабістага часу рукадзельніц. Напрошваецца пытанне: «А навошта патрэбна такая складаная вышыўка сёння, у час аўтаматызаваных працэсаў і камп’ютарызаваных станкоў, якія выконваюць любую складаную работу хутка і дасканала?» Мабыць, для таго ж, для чаго патрэбны сапраўдныя народныя казкі, песні, рамёствы, у якіх адлюстраваны душа і даўнія традыцыі народа, укладзена энергетыка майстроў. Усё гэта безумоўна кранае за жывое. На ранніх этапах развіцця вышывальнага мастацтва самыя першыя сцяжкі ўтваралі фігуры – умоўныя знакі, якія адлюстроўвалі светаразуменне вышывальшчыцы. Вышыўка была своеасаблівым спосабам абароны дома, сям'і ад злых духаў, разнастайных бед, зноў жа дзякуючы «зашыфраваным» у перапляценні нітак узорам. Пазней сімвалічны сэнс вышыўкі быў згублены. Тэмы станавіліся самымі адвольнымі, на тканіне ўвасабляліся малюнкі навакольнага свету. Але нават і гэтыя матывы перадавалі думкі і пачуцці вышывальшчыцы.
Работы Соф’і Маісееўны таксама расказваюць аб пэўных уласных адчуваннях і падзеях яе жыцця. Вось захацелася перадаць зімовы святочны настрой, вось прысвячэнне ўнукам і праўнукам, вось уражанні ад убачаных прыгожых мясцін… Трое дзяцей, пяцёра ўнукаў і сямёра праўнукаў ганарацца сваёй матуляй і бабуляй, цэняць яе захапленне і захоўваюць створаныя ёю работы.
Сёння мастацтва вышыўкі карыстаецца папулярнасцю. У спецыялізаваных крамах прадаюць гатовыя наборы для вышывання, куды ўваходзіць неабходны адрэзак канвы, ніткі мулінэ, схемы. Так што асвоіць азы вышыўкі не так ужо і складана, а паспрабаваць варта. Раптам гэта стане і вашым захапленнем?
Святлана Ганчарова,
фота з архіва музея Вавёркі
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[~PREVIEW_TEXT] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 28632
[TIMESTAMP_X] => 24.03.2025 11:56:43
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 719
[WIDTH] => 958
[FILE_SIZE] => 326793
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/e7e
[FILE_NAME] => d7dq0rl89cyuqqj2eouevhf3dovukc2h.jpg
[ORIGINAL_NAME] => IMG-51ecf3ec18d36f68c754225c5fdc080a-V.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => a81e9e81ff143dea8c732ff750902737
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/e7e/d7dq0rl89cyuqqj2eouevhf3dovukc2h.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/e7e/d7dq0rl89cyuqqj2eouevhf3dovukc2h.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/e7e/d7dq0rl89cyuqqj2eouevhf3dovukc2h.jpg
[ALT] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
)
[~DETAIL_PICTURE] => 28632
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:25:16
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:25:16
[ACTIVE_FROM_X] => 2019-01-12 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2019-01-12 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 12.01.2019
[~ACTIVE_FROM] => 12.01.2019
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%BB%D0%BE-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8B-%D1%81%D0%BF%D1%8F%D1%88%D0%B0%D1%8E%D1%81%D1%8F-%D0%B0%D0%B4%D0%B4%D0%B0%D1%86%D1%8C-%D0%B2%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%BB%D0%BE-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8B-%D1%81%D0%BF%D1%8F%D1%88%D0%B0%D1%8E%D1%81%D1%8F-%D0%B0%D0%B4%D0%B4%D0%B0%D1%86%D1%8C-%D0%B2%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => цяпло-душы-спяшаюся-аддаць-выстав
[~CODE] => цяпло-душы-спяшаюся-аддаць-выстав
[EXTERNAL_ID] => 14356
[~EXTERNAL_ID] => 14356
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 12.01.2019
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[ELEMENT_META_TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Вышыўка – адзін з самых старажытных відаў рукадзелля Жанчыны з спрадвечных часоў займаліся ўпрыгожваннем свайго адзення і жылля.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[BROWSER_TITLE] => “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Выстава вышыванак Соф'і Лапінскай была арганізавана ў музеі Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Вышыўка – адзін з самых старажытных відаў рукадзелля Жанчыны з спрадвечных часоў займаліся ўпрыгожваннем свайго адзення і жылля.
)
)
Вышыўка – адзін з самых старажытных відаў рукадзелля. Жанчыны з спрадвечных часоў займаліся ўпрыгожваннем свайго адзення і жылля. Вышывалі на абрусах, ручніках, фіранках. І калі спачатку вышыўка насіла выключна бытавы характар, то з цягам часу яна ператварылася ў адно з распаўсюджаных хобі, якое захапіла ў тым ліку і нашу гераіню – Соф'ю Лапінскую з аграгарадка Кватары Бераставіцкага раёна.
Соф'я Маісееўна трыццаць дзевяць гадоў аддала настаўніцтву. Выхавала не адно пакаленне навучэнцаў. Выкладала школьнікам Кватарскай базавай школы біялогію, хімію і працоўнае навучанне. І з самага дзяцінства, як толькі выдавалася вольная хвіліна, вышывала. Вось што расказвае жанчына пра сваё захапленне:
– Калі я вучылася ў 6-м ці 7-м класе, дзесьці ўбачыла малюнак Дзеда Мароза, які ішоў па заснежаным бездарожжы з лесу да вёскі. Вобраз яго быў вельмі яркі і каларытны. Ён быў апрануты ў прыгожую чырвоную шубу з белым футрам. На галаве – чырвоная шапка з белым аколышам. За плячыма – вялікі мех з падарункамі. Гэты малюнак так мяне ўразіў, што я захацела яго вышыць. Але не ведала, як гэта робіцца, і папрасіла маму мне дапамагчы. Мая мама ўмела рабіць, здаецца, амаль усё. Яна навучыла мяне падзяляць малюнак на клетачкі. Канвы ў той час у продажы не было, а калі яна і прадавалася, то грошай на пакупку ў нашай сям’і не хапала. Бацькі рана не стала, і мама адна гадавала чатырох дзяцей. Яна сама прала лён і ткала з нітак палатно, якое называлі “кужаль”. З гэтага кужалю мы і рабілі канву, а далей я навучылася вышываць крыжыкам. І так мяне захапіў гэты занятак, што вышываю і па сённяшні дзень. Гэта любімая справа для душы, вынікамі якой я з радасцю дзялюся з роднымі і блізкімі. А нядаўна з творамі Соф’і Лапінскай пазнаёміліся жыхары Бераставіччыны і госці з суседніх раёнаў, якія наведалі Музей Вавёркі ў Вялікай Бераставіцы перад Новым годам. Тут была арганізавана выстава вышыванак Соф'і Маісееўны пад назвай “Цяпло душы спяшаюся аддаць”. Наведвальнікі з цікавасцю разглядалі работы майстрыхі. Творы яе – розныя па тэматыцы, настрою, сюжэтам. Гэта кветкавыя кампазіцыі, птушкі і жывёлы, дзіцячыя матывы, рэлігійныя вобразы, прадметы побыту. У вышываных карцінах удала спалучаюцца сучасныя і даўнія традыцыйныя матывы. На некаторыя творы аўтар затраціла сапраўды шмат працы, старання і цярпення.
Вышытыя рэчы, як правіла, працаёмкія. У іх укладзена нямала карпатлівай працы і асабістага часу рукадзельніц. Напрошваецца пытанне: «А навошта патрэбна такая складаная вышыўка сёння, у час аўтаматызаваных працэсаў і камп’ютарызаваных станкоў, якія выконваюць любую складаную работу хутка і дасканала?» Мабыць, для таго ж, для чаго патрэбны сапраўдныя народныя казкі, песні, рамёствы, у якіх адлюстраваны душа і даўнія традыцыі народа, укладзена энергетыка майстроў. Усё гэта безумоўна кранае за жывое. На ранніх этапах развіцця вышывальнага мастацтва самыя першыя сцяжкі ўтваралі фігуры – умоўныя знакі, якія адлюстроўвалі светаразуменне вышывальшчыцы. Вышыўка была своеасаблівым спосабам абароны дома, сям'і ад злых духаў, разнастайных бед, зноў жа дзякуючы «зашыфраваным» у перапляценні нітак узорам. Пазней сімвалічны сэнс вышыўкі быў згублены. Тэмы станавіліся самымі адвольнымі, на тканіне ўвасабляліся малюнкі навакольнага свету. Але нават і гэтыя матывы перадавалі думкі і пачуцці вышывальшчыцы.
Работы Соф’і Маісееўны таксама расказваюць аб пэўных уласных адчуваннях і падзеях яе жыцця. Вось захацелася перадаць зімовы святочны настрой, вось прысвячэнне ўнукам і праўнукам, вось уражанні ад убачаных прыгожых мясцін… Трое дзяцей, пяцёра ўнукаў і сямёра праўнукаў ганарацца сваёй матуляй і бабуляй, цэняць яе захапленне і захоўваюць створаныя ёю работы.
Сёння мастацтва вышыўкі карыстаецца папулярнасцю. У спецыялізаваных крамах прадаюць гатовыя наборы для вышывання, куды ўваходзіць неабходны адрэзак канвы, ніткі мулінэ, схемы. Так што асвоіць азы вышыўкі не так ужо і складана, а паспрабаваць варта. Раптам гэта стане і вашым захапленнем?
Святлана Ганчарова,
фота з архіва музея Вавёркі
© 2025 Берестовица | «Бераставiцкая газета» | Все права защищены
Условия использования материалов