Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 21922
[~ID] => 21922
[NAME] => «Настаўніца першая мая»
[~NAME] => «Настаўніца першая мая»
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] => 
— так могуць з любоўю і пашанай сказаць пра Ніну Аляксандраўну Кулік амаль чатырыста былых яе вучняў – тыя, хто ўслед за ёю некалі ўпершыню нясмела пераступіў цераз парог школы, сеў за парту і адправіўся ў вандроўку па Краіне ведаў. У кожнага з нас у жыцці многа настаўнікаў. Але, згадзіцеся, самы першы займае і ў памяці, і ў сэрцы асобнае месца.
— Напішыце пра нашу Ніну Аляксандраўну, у канцы мая ў яе шаноўны, 80-гадовы, юбілей, - папрасілі і былыя вучні гэтай настаўніцы, і педкалектыў Пагранічнай гімназіі.
Просьба такая не магла не крануць: дваццаць сем гадоў як жанчына на заслужаным адпачынку, а пра яе не проста памятаюць – стараюцца зрабіць ёй прыемнае.
Сапраўды, былых настаўнікаў не бывае. І вось я – у вёсцы Вараны, дзе жыве Ніна Аляксандраўна Кулік. На дзіва цудоўны тут куточак!
Гаспадыня запрашае ў хату. У прасторным светлым пакоі – круглы стол пад абрусам. За яго мы і сядаем, і настаўніца прыносіць акуратны фотаальбом: “Хачу пазнаёміць вас завочна са сваімі вучнямі”.
І мы распачынаем вандроўку па яе педагагічным жыцці. Хаця Ніна Аляксандраўна расказвае якраз не пра сябе, а пра сваіх пачаткоўцаў, такіх слаўных і такіх дарагіх яе сэрцу хлопчыкаў і дзяўчынак, якім упершыню адчыняла школьныя дзверы. І расказвае – успамінае гэтак хорашаю. Я міжволі думаю: як шкада, што яе выхаванцы не чуюць гэтых успамінаў. І, пэўна, нават падазраюць, што якраз тут, у хаце першай настаўніцы, жыве іх дзяцінства.
Самы першы здымак. На ім яе першыя вучні. Па тым, як ажыўляецца і ўвачавідкі маладзее мая субяседніца, разумею: гэта самы дарагі для яе ўспамін.
— Той першы свой уркок помню да драбніц. Ішоў 1954-ы год, пасляваенны, нялёгкі. Я толькі што скончыла педвучылішча ў Гродне і была накіравана на працу ў Цецяроўскую школу. На першым часе не разумела, чаму сярод маіх першакласнікаў гэтулькі пераросткаў. Аказалася, што з тых жа няблізкіх ад школы Рудаўлян бацькі выпраўлялі старэйшае дзіця на вучобу тады, калі да школьнага ўзросту дарасце і малодшае. Так латвей ім было і спакойней за абодвух малых. Пра школьную форму тады не ішло яшчэ і гаворкі, а ранцамі былі торбачкі з кужалю. Драўляныя ручкі (і сёння адну з іх берагу), чарнільніцы-невылівайкі, дзённікі, сшытыя з паперы... Бедным было дзяцінства, што і казаць. Але багатым на другое: вучні так праглі ведаў, так уважліва слухалі настаўніка, стараючыся не прапусціць ніводнага слова! І былі такія ласкавыя, прыхільныя, даверлівыя. Паглядзіце, якой цеснай купкай стаяць каля мяне – ёсць выраз, што настаўніца з’яўляецца другой мамай, дык вось, сама яшчэ дзяўчынка, адчувала сябе са сваімі вучнямі менавіта так.
Гартаем фотаальбом далей. Што ні старонка – то новы выпуск. Колькі ж іх усіх?
— Пятнаццаць у мяне было выпускаў чацвёртакласнікаў, - кажа Ніна Аляксандраўна, быццам адгадаўшы мае думкі.
... Мяняецца час, а з ім і знешні выгляд школьнікаў: яны ўжо ў белых фартухах, з вялікімі бантамі ў валасах.
— А вось мае самыя актыўныя, самыя ініцыятыўныя вучні, - паказвае Ніна Аляксандраўна на здымак 1969-га года. – Ці паверыце? Рашылі мы з імі дабіцца перамогі ў рэспубліканскай гульні “Октябрята по стране Октября”. Трэба было бачыць, як усе стараліся: вывучалі гісторыю радзімы і роднага краю, запісвалі ўспаміны ветэранаў вайны і працы, рыхтавалі канцэрты! І што думаеце? Занялі першае месца! Колькі радасці было, колькі гонару.
Настаўніца ўглядваецца ў твары дзяцей на ўсё новых фотаздымках – тут ужо дзеці яе былых вучняў, а там – і ўнукі, праўнукі... А я, між іншым, ведаю: былыя вучні Ніны Аляксандраўны хацелі аддаць сваіх дзяцей менавіта ў яе клас. Бо памяталі, наколькі яна чулая, як умее заўсёды правільна ацаніць сітуацыю і зразумець душу дзіцяці. У класе заўжды стаяла плённая цішыня, хоць настаўніца не павышала голасу, не зрывалася на крык.
Мы разглядваем фотаздымкі і гутарым з Нінай Аляксандраўнай. Пра яе вучняў, аднымі з якіх яна ганарыцца, другіх шкадуе – не вельмі пашанцавала ім у жыцці. Але ўсіх яна любіць, бо не толькі вучыла чытаць, пісаць, лічыць, але выхоўвала, жыла іх дзіцячым жыццём. Прыемна ёй, што многія сталі настаўнікамі: Алена Сакалоўская, Раіса Таропчанка, Людміла Горынава, Алена Вінеўская. Уладзімір Лукавоз, які, дарэчы, працуе ў роднай Пагранічнай гімназіі і многія іншыя. Анжэліка Ржэцкая – выхавальніца ў мясцовым дзіцячым садзе, Алена Яроцкая – загадчыца Вялікабераставічкага ясляў-сада. Ваеннымі сталі Мікалай Данько, Уладзімір Цітко, Раман Навумовіч, а Саша Кухарчык – зубны доктар... Вельмі многія яе вучні засталіся ў роднай мясцовасці, і яна сочыць за іх жыццём, іх поспехамі. Скажам, Саша Лёнін стаў выдатным механізатарам, адным з лепшых камбайнёраў раёна, і гэта не можа не радаваць настаўніцу.
З Нінай Аляксандраўнай з павагай вітаюцца на вуліцы, у мясцовых магазінах, установах. Яна жыве сярод сваіх вучняў, і гэта таксама прыдае сіл і здароў’я.
На здымках: Н.А.Кулік і настаўніца са сваімі вучнямі.
Марыя Драпеза,
фота аўтара
[~DETAIL_TEXT] => — так могуць з любоўю і пашанай сказаць пра Ніну Аляксандраўну Кулік амаль чатырыста былых яе вучняў – тыя, хто ўслед за ёю некалі ўпершыню нясмела пераступіў цераз парог школы, сеў за парту і адправіўся ў вандроўку па Краіне ведаў. У кожнага з нас у жыцці многа настаўнікаў. Але, згадзіцеся, самы першы займае і ў памяці, і ў сэрцы асобнае месца.
— Напішыце пра нашу Ніну Аляксандраўну, у канцы мая ў яе шаноўны, 80-гадовы, юбілей, - папрасілі і былыя вучні гэтай настаўніцы, і педкалектыў Пагранічнай гімназіі.
Просьба такая не магла не крануць: дваццаць сем гадоў як жанчына на заслужаным адпачынку, а пра яе не проста памятаюць – стараюцца зрабіць ёй прыемнае.
Сапраўды, былых настаўнікаў не бывае. І вось я – у вёсцы Вараны, дзе жыве Ніна Аляксандраўна Кулік. На дзіва цудоўны тут куточак!
Гаспадыня запрашае ў хату. У прасторным светлым пакоі – круглы стол пад абрусам. За яго мы і сядаем, і настаўніца прыносіць акуратны фотаальбом: “Хачу пазнаёміць вас завочна са сваімі вучнямі”.
І мы распачынаем вандроўку па яе педагагічным жыцці. Хаця Ніна Аляксандраўна расказвае якраз не пра сябе, а пра сваіх пачаткоўцаў, такіх слаўных і такіх дарагіх яе сэрцу хлопчыкаў і дзяўчынак, якім упершыню адчыняла школьныя дзверы. І расказвае – успамінае гэтак хорашаю. Я міжволі думаю: як шкада, што яе выхаванцы не чуюць гэтых успамінаў. І, пэўна, нават падазраюць, што якраз тут, у хаце першай настаўніцы, жыве іх дзяцінства.
Самы першы здымак. На ім яе першыя вучні. Па тым, як ажыўляецца і ўвачавідкі маладзее мая субяседніца, разумею: гэта самы дарагі для яе ўспамін.
— Той першы свой уркок помню да драбніц. Ішоў 1954-ы год, пасляваенны, нялёгкі. Я толькі што скончыла педвучылішча ў Гродне і была накіравана на працу ў Цецяроўскую школу. На першым часе не разумела, чаму сярод маіх першакласнікаў гэтулькі пераросткаў. Аказалася, што з тых жа няблізкіх ад школы Рудаўлян бацькі выпраўлялі старэйшае дзіця на вучобу тады, калі да школьнага ўзросту дарасце і малодшае. Так латвей ім было і спакойней за абодвух малых. Пра школьную форму тады не ішло яшчэ і гаворкі, а ранцамі былі торбачкі з кужалю. Драўляныя ручкі (і сёння адну з іх берагу), чарнільніцы-невылівайкі, дзённікі, сшытыя з паперы... Бедным было дзяцінства, што і казаць. Але багатым на другое: вучні так праглі ведаў, так уважліва слухалі настаўніка, стараючыся не прапусціць ніводнага слова! І былі такія ласкавыя, прыхільныя, даверлівыя. Паглядзіце, якой цеснай купкай стаяць каля мяне – ёсць выраз, што настаўніца з’яўляецца другой мамай, дык вось, сама яшчэ дзяўчынка, адчувала сябе са сваімі вучнямі менавіта так.
Гартаем фотаальбом далей. Што ні старонка – то новы выпуск. Колькі ж іх усіх?
— Пятнаццаць у мяне было выпускаў чацвёртакласнікаў, - кажа Ніна Аляксандраўна, быццам адгадаўшы мае думкі.
... Мяняецца час, а з ім і знешні выгляд школьнікаў: яны ўжо ў белых фартухах, з вялікімі бантамі ў валасах.
— А вось мае самыя актыўныя, самыя ініцыятыўныя вучні, - паказвае Ніна Аляксандраўна на здымак 1969-га года. – Ці паверыце? Рашылі мы з імі дабіцца перамогі ў рэспубліканскай гульні “Октябрята по стране Октября”. Трэба было бачыць, як усе стараліся: вывучалі гісторыю радзімы і роднага краю, запісвалі ўспаміны ветэранаў вайны і працы, рыхтавалі канцэрты! І што думаеце? Занялі першае месца! Колькі радасці было, колькі гонару.
Настаўніца ўглядваецца ў твары дзяцей на ўсё новых фотаздымках – тут ужо дзеці яе былых вучняў, а там – і ўнукі, праўнукі... А я, між іншым, ведаю: былыя вучні Ніны Аляксандраўны хацелі аддаць сваіх дзяцей менавіта ў яе клас. Бо памяталі, наколькі яна чулая, як умее заўсёды правільна ацаніць сітуацыю і зразумець душу дзіцяці. У класе заўжды стаяла плённая цішыня, хоць настаўніца не павышала голасу, не зрывалася на крык.
Мы разглядваем фотаздымкі і гутарым з Нінай Аляксандраўнай. Пра яе вучняў, аднымі з якіх яна ганарыцца, другіх шкадуе – не вельмі пашанцавала ім у жыцці. Але ўсіх яна любіць, бо не толькі вучыла чытаць, пісаць, лічыць, але выхоўвала, жыла іх дзіцячым жыццём. Прыемна ёй, што многія сталі настаўнікамі: Алена Сакалоўская, Раіса Таропчанка, Людміла Горынава, Алена Вінеўская. Уладзімір Лукавоз, які, дарэчы, працуе ў роднай Пагранічнай гімназіі і многія іншыя. Анжэліка Ржэцкая – выхавальніца ў мясцовым дзіцячым садзе, Алена Яроцкая – загадчыца Вялікабераставічкага ясляў-сада. Ваеннымі сталі Мікалай Данько, Уладзімір Цітко, Раман Навумовіч, а Саша Кухарчык – зубны доктар... Вельмі многія яе вучні засталіся ў роднай мясцовасці, і яна сочыць за іх жыццём, іх поспехамі. Скажам, Саша Лёнін стаў выдатным механізатарам, адным з лепшых камбайнёраў раёна, і гэта не можа не радаваць настаўніцу.
З Нінай Аляксандраўнай з павагай вітаюцца на вуліцы, у мясцовых магазінах, установах. Яна жыве сярод сваіх вучняў, і гэта таксама прыдае сіл і здароў’я.
На здымках: Н.А.Кулік і настаўніца са сваімі вучнямі.
Марыя Драпеза,
фота аўтара
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => «Настаўніца першая мая»
[~PREVIEW_TEXT] => «Настаўніца першая мая»
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 43527
[TIMESTAMP_X] => 04.04.2025 14:17:06
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 1260
[WIDTH] => 1890
[FILE_SIZE] => 683008
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/4be
[FILE_NAME] => b4qt720b61055mira6y9hat40qvh3nzu.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 31.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 50f3feaffbb39dbe1223c9576e1dddf0
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/4be/b4qt720b61055mira6y9hat40qvh3nzu.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/4be/b4qt720b61055mira6y9hat40qvh3nzu.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/4be/b4qt720b61055mira6y9hat40qvh3nzu.jpg
[ALT] => «Настаўніца першая мая»
[TITLE] => «Настаўніца першая мая»
)
[~DETAIL_PICTURE] => 43527
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 15:15:39
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 15:15:39
[ACTIVE_FROM_X] => 2012-06-04 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2012-06-04 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 04.06.2012
[~ACTIVE_FROM] => 04.06.2012
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%96%D1%86%D0%B0-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%B0%D1%8F/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%96%D1%86%D0%B0-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%B0%D1%8F/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => настаўніца-першая-мая
[~CODE] => настаўніца-першая-мая
[EXTERNAL_ID] => 21922
[~EXTERNAL_ID] => 21922
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 04.06.2012
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => «Настаўніца першая мая»
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => «Настаўніца першая мая»
[ELEMENT_META_TITLE] => «Настаўніца першая мая»
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => — так могуць з любоўю і пашанай сказаць пра Ніну Аляксандраўну Кулік амаль чатырыста былых яе вучняў – тыя, хто ўслед за ёю некалі ўпершыню нясмела пераступіў цераз парог школы, сеў за парту і адправіўся ў вандроўку па Краіне ведаў У кожнага з нас у жыцці многа настаўнікаў.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => «Настаўніца першая мая»
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[~TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => «Настаўніца першая мая»
[BROWSER_TITLE] => «Настаўніца першая мая»
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => — так могуць з любоўю і пашанай сказаць пра Ніну Аляксандраўну Кулік амаль чатырыста былых яе вучняў – тыя, хто ўслед за ёю некалі ўпершыню нясмела пераступіў цераз парог школы, сеў за парту і адправіўся ў вандроўку па Краіне ведаў У кожнага з нас у жыцці многа настаўнікаў.
)
)
04.06.2012
«Настаўніца першая мая»
— так могуць з любоўю і пашанай сказаць пра Ніну Аляксандраўну Кулік амаль чатырыста былых яе вучняў – тыя, хто ўслед за ёю некалі ўпершыню нясмела пераступіў цераз парог школы, сеў за парту і адправіўся ў вандроўку па Краіне ведаў. У кожнага з нас у жыцці многа настаўнікаў. Але, згадзіцеся, самы першы займае і ў памяці, і ў сэрцы асобнае месца.
— Напішыце пра нашу Ніну Аляксандраўну, у канцы мая ў яе шаноўны, 80-гадовы, юбілей, - папрасілі і былыя вучні гэтай настаўніцы, і педкалектыў Пагранічнай гімназіі.
Просьба такая не магла не крануць: дваццаць сем гадоў як жанчына на заслужаным адпачынку, а пра яе не проста памятаюць – стараюцца зрабіць ёй прыемнае.
Сапраўды, былых настаўнікаў не бывае. І вось я – у вёсцы Вараны, дзе жыве Ніна Аляксандраўна Кулік. На дзіва цудоўны тут куточак!
Гаспадыня запрашае ў хату. У прасторным светлым пакоі – круглы стол пад абрусам. За яго мы і сядаем, і настаўніца прыносіць акуратны фотаальбом: “Хачу пазнаёміць вас завочна са сваімі вучнямі”.
І мы распачынаем вандроўку па яе педагагічным жыцці. Хаця Ніна Аляксандраўна расказвае якраз не пра сябе, а пра сваіх пачаткоўцаў, такіх слаўных і такіх дарагіх яе сэрцу хлопчыкаў і дзяўчынак, якім упершыню адчыняла школьныя дзверы. І расказвае – успамінае гэтак хорашаю. Я міжволі думаю: як шкада, што яе выхаванцы не чуюць гэтых успамінаў. І, пэўна, нават падазраюць, што якраз тут, у хаце першай настаўніцы, жыве іх дзяцінства.
Самы першы здымак. На ім яе першыя вучні. Па тым, як ажыўляецца і ўвачавідкі маладзее мая субяседніца, разумею: гэта самы дарагі для яе ўспамін.
— Той першы свой уркок помню да драбніц. Ішоў 1954-ы год, пасляваенны, нялёгкі. Я толькі што скончыла педвучылішча ў Гродне і была накіравана на працу ў Цецяроўскую школу. На першым часе не разумела, чаму сярод маіх першакласнікаў гэтулькі пераросткаў. Аказалася, што з тых жа няблізкіх ад школы Рудаўлян бацькі выпраўлялі старэйшае дзіця на вучобу тады, калі да школьнага ўзросту дарасце і малодшае. Так латвей ім было і спакойней за абодвух малых. Пра школьную форму тады не ішло яшчэ і гаворкі, а ранцамі былі торбачкі з кужалю. Драўляныя ручкі (і сёння адну з іх берагу), чарнільніцы-невылівайкі, дзённікі, сшытыя з паперы... Бедным было дзяцінства, што і казаць. Але багатым на другое: вучні так праглі ведаў, так уважліва слухалі настаўніка, стараючыся не прапусціць ніводнага слова! І былі такія ласкавыя, прыхільныя, даверлівыя. Паглядзіце, якой цеснай купкай стаяць каля мяне – ёсць выраз, што настаўніца з’яўляецца другой мамай, дык вось, сама яшчэ дзяўчынка, адчувала сябе са сваімі вучнямі менавіта так.
Гартаем фотаальбом далей. Што ні старонка – то новы выпуск. Колькі ж іх усіх?
— Пятнаццаць у мяне было выпускаў чацвёртакласнікаў, - кажа Ніна Аляксандраўна, быццам адгадаўшы мае думкі.
... Мяняецца час, а з ім і знешні выгляд школьнікаў: яны ўжо ў белых фартухах, з вялікімі бантамі ў валасах.
— А вось мае самыя актыўныя, самыя ініцыятыўныя вучні, - паказвае Ніна Аляксандраўна на здымак 1969-га года. – Ці паверыце? Рашылі мы з імі дабіцца перамогі ў рэспубліканскай гульні “Октябрята по стране Октября”. Трэба было бачыць, як усе стараліся: вывучалі гісторыю радзімы і роднага краю, запісвалі ўспаміны ветэранаў вайны і працы, рыхтавалі канцэрты! І што думаеце? Занялі першае месца! Колькі радасці было, колькі гонару.
Настаўніца ўглядваецца ў твары дзяцей на ўсё новых фотаздымках – тут ужо дзеці яе былых вучняў, а там – і ўнукі, праўнукі... А я, між іншым, ведаю: былыя вучні Ніны Аляксандраўны хацелі аддаць сваіх дзяцей менавіта ў яе клас. Бо памяталі, наколькі яна чулая, як умее заўсёды правільна ацаніць сітуацыю і зразумець душу дзіцяці. У класе заўжды стаяла плённая цішыня, хоць настаўніца не павышала голасу, не зрывалася на крык.
Мы разглядваем фотаздымкі і гутарым з Нінай Аляксандраўнай. Пра яе вучняў, аднымі з якіх яна ганарыцца, другіх шкадуе – не вельмі пашанцавала ім у жыцці. Але ўсіх яна любіць, бо не толькі вучыла чытаць, пісаць, лічыць, але выхоўвала, жыла іх дзіцячым жыццём. Прыемна ёй, што многія сталі настаўнікамі: Алена Сакалоўская, Раіса Таропчанка, Людміла Горынава, Алена Вінеўская. Уладзімір Лукавоз, які, дарэчы, працуе ў роднай Пагранічнай гімназіі і многія іншыя. Анжэліка Ржэцкая – выхавальніца ў мясцовым дзіцячым садзе, Алена Яроцкая – загадчыца Вялікабераставічкага ясляў-сада. Ваеннымі сталі Мікалай Данько, Уладзімір Цітко, Раман Навумовіч, а Саша Кухарчык – зубны доктар... Вельмі многія яе вучні засталіся ў роднай мясцовасці, і яна сочыць за іх жыццём, іх поспехамі. Скажам, Саша Лёнін стаў выдатным механізатарам, адным з лепшых камбайнёраў раёна, і гэта не можа не радаваць настаўніцу.
З Нінай Аляксандраўнай з павагай вітаюцца на вуліцы, у мясцовых магазінах, установах. Яна жыве сярод сваіх вучняў, і гэта таксама прыдае сіл і здароў’я.
На здымках: Н.А.Кулік і настаўніца са сваімі вучнямі.
Марыя Драпеза,
фота аўтара
