Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 19964
[~ID] => 19964
[NAME] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[~NAME] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] => Жанчыны гэтыя – зямлячкі і аднагодкі. Абедзве прадстаўніцы таго цягавітага пакалення, якому выпала цяжкая доля зведаць 
панскі прыгнёт, фашысцкую акупацыю, пасляваенную нястачу. І зусім невыпадкова, што лёсы іх у многім пераклікаюцца.
Кацярына Андрэеўна Гоўсь (на здымку ўверсе) нарадзілася ў вёсцы Чаплічы. У шэсць год страціла маму: адзін брат быў старэйшы за яе, астатнія ж – малодшыя, і Каця была для іх і матуляй, і нянькай. Хата ў таткі была малая, і зямлі ён меў мала. Таму, успамінае, у школу ў суседнюю вёску хадзіла ўсяго адну зіму – не было чаго апрануць, ды і вучылі там на незразумелай дзецям польскай мове. Дзякаваць Богу, кажа, што ў вайну не трапіла ў Германію, а вось братоў Паўла і Мішу забіралі парабкаваць на чужыне.
… Любоў Сцяпанаўну Баярчук ( на здымку ўнізе) вайна пакрыўдзіла моцна. Яна рана выйшла замуж, і калі прыйшлі немцы, мела ўжо маленькага сына. Мужа, Івана Усцінавіча, перад самай вайной узялі “ў рэзерв”. Калі напалі немцы, ён ваяваў. А потым у хату прыйшла пахаронка… Жыла маладая ўдава ў свёкра са свякрухай, у іх быў яшчэ адзін сын, Міша. Нехта падказаў немцам, што ў хату да іх, Лапскіх, заходзілі партызаны. Забралі і свёкра, і мужавага брата, адвезлі ў Ваўкавыскую турму. Потым старога свёкра ўсё ж адпусцілі, а Мішу расстралялі. І не толькі яго: у акупацыю загінула многа мужчын з Цецяроўкі, многія не вярнуліся з фронту.
–Так бацькі страцілі абодвух сыноў. І гора гэтае, здавалася, проста нельга перажыць,– успамінае бабуля Люба. – Старыя і не перажылі: у 49-м не стала майго свёкра, а ў 51-м – свякрухі.
… Кацярына Андрэеўна таксама рана выйшла замуж – на хутар каля Дзявятак. Яе Іван Паўлавіч быў чалавекам старанным, трымалі карову, каня. Пасля вайны працаваў у калгасе трактарыстам. З хутара яны выбудаваліся ў Дзявяткі, і якую ж прасторную хату паставілі! Кацярына Андрэеўна ў паляводстве была і ішла на любую, самую цяжкую работу, каб зарабіць большую капейку. Сцірты клала, пры пароўцы стаяла, у складзе жыта пералапачвала і насіла ў мяшках, бульбу выбірала, буракі палола… Работы і ў калгасе, і ў хаце заўсёды было цераз край. Але ці ж вясковыя жанчыны баяліся яе? Прала, ткала, а колькі коўдраў і падушак з гусінага пуху зрабіла для дзяцей і ўнукаў-праўнукаў! У сям'і Гоўсь выраслі і занявесціліся тры дачушкі, а потым з нараджэннем чарговага ўнука ў дом прыходзіла новая радасць. Здавалася, гэтак ладна будзе ісці жыццё і далей. Аднак… Лёс вельмі моцна пакрыўдзіў бацькоў: памерла іх сярэдняя дачка. Васемнаццаць гадоў ужо мінула, як не стала і Івана Паўлавіча.
…А Любоў Сцяпанаўна заставалася ўдавою ў сваёй Цецяроўцы да 62-га года. На той час жыла яна ў хаце адна – сын пасля тэрміновай службы абраў ваенную прафесію. І калі ўдавец з хутара пад Дзявяткамі прапанаваў ёй падзяліць з ім далейшае жыццё, доўга не разважала: у сям'і гэтай пасля смерці маці засталіся дзве маленькія дзяўчынкі, і Любоў Сцяпанаўна ведала, 
як патрэбны ім жаночае цяпло і ласка. Меншай, Раечцы, было шэсць гадкоў, і ад яе жанчына вельмі хутка пачула слова “мама”. Хаця, прызнаецца, было вельмі няпроста замяніць дзецям родную матулю. Тым больш, што неўзабаве муж паехаў на заробкі ў Карэлію, і яна засталася з дзяўчынкамі адна.
– Калі гляджу фільм “Мачыха” з Таццянай Даронінай у галоўнай ролі, то ў многіх сітуацыях пазнаю там сябе, – кажа.
Працавала Любоў Сцяпанаў-на на чыгунцы, на вугальнай базе. Па тым часе яны, як і Гоўсі, ставілі сабе новую хату і прасторную летнюю кухню ў Пагранічным. Але дзевятнаццаць гадоў назад жанчына зноў аўдавела: муж памёр, так і не закончыўшы аддзелку хаты знутры.
– Мне адной хапае месца ў цаглянай летняй кухні, – паказвае на свае досыць прасторныя два пакоі бабуля, – Ды і абагрэць яе няцяжка.
Дзеці ўсе няблізка: сын Сяргей у Мінску, старэйшая дачка Ліза ў Цверы, а малодшая Раечка – ў Брэсцкай вобласці. Прыязджаюць, летам з дзецьмі і ўнукамі.
А не так даўно ўсе яны сардэчна віншавалі матулю і бабулю з яе 90-годдзем. І суседзі прыходзілі ў гэты дзень з падарункамі, і на былой рабоце пра Любоў Сцяпанаўну не забыліся.
– Вельмі прыемна мне ад такой увагі, - кажа яна.– Ад кіраўніцтва чыгункі грашовы падарунак дораць не толькі на юбілей, але і на кожны дзень нараджэння, на кожнае 8-ае Сакавіка.
… Многа гасцей было і на святкаванні 90-гадовага юбілею Кацярыны Андрэеўны. Сям’я ў яе, як і ў Любові Сцяпанаўны, таксама вялікая – дарэчы, мае ўжо два прапраўнукі. За святочным сталом сядзела не толькі радня. Прыйшлі і жанчыны з Дзявятак – Данута і Зінаіда Гоўсь, Аляксандра Беляня, Рэгіна Пенер. Побач з імі яна жыла, працавала і ў полі, і ў складзе. Павіншаваць юбіляршу прыехалі намеснік старшыні СВК “Цецяроўка” па ідэалагічнай рабоце Марыя Некала і старшыня пярвічнай ветэранскай арганізацыі Аляксей Буры. Марыя Антонаўна ўручыла каштоўны падарунак, а яшчэ за кошт сельгаскааператыву Кацярына Андрэеўна атрымала 20 кілаграмаў мяса.
– Апошнім часам мяса выпісваюць штогод, – удакладняе бабуля Каця. – Раней я сваёй працай мацавала калгас, а цяпер вунь пра мяне клапоцяцца. І заўважае: не паверыце, але да 80 гадоў мела сілу і на работу хадзіць – бульбу перабірала, у поле спяшалася. Ну а на ровары не езджу толькі два ці мо тры гады: спіна балець стала і ў нагу боль аддае. У дачкі толькі першую зіму зімую, а так у сваёй хаце жыла.
На развітанне абедзьве бабулі казалі, што жадаюць усім дажыць да іх год. Бо, маўляў, “жытка цяпер не тая, што была раней – намнога лепшая і цікавейшая”.
– Не верыцца, што столькі пражыла, – кажа Кацярына Андрэеўна. – Хоць цяжкага было больш, чым лёгкага, на лёс не наракаю.
Марыя Драпеза,
фота аўтара
[~DETAIL_TEXT] => Жанчыны гэтыя – зямлячкі і аднагодкі. Абедзве прадстаўніцы таго цягавітага пакалення, якому выпала цяжкая доля зведаць панскі прыгнёт, фашысцкую акупацыю, пасляваенную нястачу. І зусім невыпадкова, што лёсы іх у многім пераклікаюцца.
Кацярына Андрэеўна Гоўсь (на здымку ўверсе) нарадзілася ў вёсцы Чаплічы. У шэсць год страціла маму: адзін брат быў старэйшы за яе, астатнія ж – малодшыя, і Каця была для іх і матуляй, і нянькай. Хата ў таткі была малая, і зямлі ён меў мала. Таму, успамінае, у школу ў суседнюю вёску хадзіла ўсяго адну зіму – не было чаго апрануць, ды і вучылі там на незразумелай дзецям польскай мове. Дзякаваць Богу, кажа, што ў вайну не трапіла ў Германію, а вось братоў Паўла і Мішу забіралі парабкаваць на чужыне.
… Любоў Сцяпанаўну Баярчук ( на здымку ўнізе) вайна пакрыўдзіла моцна. Яна рана выйшла замуж, і калі прыйшлі немцы, мела ўжо маленькага сына. Мужа, Івана Усцінавіча, перад самай вайной узялі “ў рэзерв”. Калі напалі немцы, ён ваяваў. А потым у хату прыйшла пахаронка… Жыла маладая ўдава ў свёкра са свякрухай, у іх быў яшчэ адзін сын, Міша. Нехта падказаў немцам, што ў хату да іх, Лапскіх, заходзілі партызаны. Забралі і свёкра, і мужавага брата, адвезлі ў Ваўкавыскую турму. Потым старога свёкра ўсё ж адпусцілі, а Мішу расстралялі. І не толькі яго: у акупацыю загінула многа мужчын з Цецяроўкі, многія не вярнуліся з фронту.
–Так бацькі страцілі абодвух сыноў. І гора гэтае, здавалася, проста нельга перажыць,– успамінае бабуля Люба. – Старыя і не перажылі: у 49-м не стала майго свёкра, а ў 51-м – свякрухі.
… Кацярына Андрэеўна таксама рана выйшла замуж – на хутар каля Дзявятак. Яе Іван Паўлавіч быў чалавекам старанным, трымалі карову, каня. Пасля вайны працаваў у калгасе трактарыстам. З хутара яны выбудаваліся ў Дзявяткі, і якую ж прасторную хату паставілі! Кацярына Андрэеўна ў паляводстве была і ішла на любую, самую цяжкую работу, каб зарабіць большую капейку. Сцірты клала, пры пароўцы стаяла, у складзе жыта пералапачвала і насіла ў мяшках, бульбу выбірала, буракі палола… Работы і ў калгасе, і ў хаце заўсёды было цераз край. Але ці ж вясковыя жанчыны баяліся яе? Прала, ткала, а колькі коўдраў і падушак з гусінага пуху зрабіла для дзяцей і ўнукаў-праўнукаў! У сям'і Гоўсь выраслі і занявесціліся тры дачушкі, а потым з нараджэннем чарговага ўнука ў дом прыходзіла новая радасць. Здавалася, гэтак ладна будзе ісці жыццё і далей. Аднак… Лёс вельмі моцна пакрыўдзіў бацькоў: памерла іх сярэдняя дачка. Васемнаццаць гадоў ужо мінула, як не стала і Івана Паўлавіча.
…А Любоў Сцяпанаўна заставалася ўдавою ў сваёй Цецяроўцы да 62-га года. На той час жыла яна ў хаце адна – сын пасля тэрміновай службы абраў ваенную прафесію. І калі ўдавец з хутара пад Дзявяткамі прапанаваў ёй падзяліць з ім далейшае жыццё, доўга не разважала: у сям'і гэтай пасля смерці маці засталіся дзве маленькія дзяўчынкі, і Любоў Сцяпанаўна ведала, як патрэбны ім жаночае цяпло і ласка. Меншай, Раечцы, было шэсць гадкоў, і ад яе жанчына вельмі хутка пачула слова “мама”. Хаця, прызнаецца, было вельмі няпроста замяніць дзецям родную матулю. Тым больш, што неўзабаве муж паехаў на заробкі ў Карэлію, і яна засталася з дзяўчынкамі адна.
– Калі гляджу фільм “Мачыха” з Таццянай Даронінай у галоўнай ролі, то ў многіх сітуацыях пазнаю там сябе, – кажа.
Працавала Любоў Сцяпанаў-на на чыгунцы, на вугальнай базе. Па тым часе яны, як і Гоўсі, ставілі сабе новую хату і прасторную летнюю кухню ў Пагранічным. Але дзевятнаццаць гадоў назад жанчына зноў аўдавела: муж памёр, так і не закончыўшы аддзелку хаты знутры.
– Мне адной хапае месца ў цаглянай летняй кухні, – паказвае на свае досыць прасторныя два пакоі бабуля, – Ды і абагрэць яе няцяжка.
Дзеці ўсе няблізка: сын Сяргей у Мінску, старэйшая дачка Ліза ў Цверы, а малодшая Раечка – ў Брэсцкай вобласці. Прыязджаюць, летам з дзецьмі і ўнукамі.
А не так даўно ўсе яны сардэчна віншавалі матулю і бабулю з яе 90-годдзем. І суседзі прыходзілі ў гэты дзень з падарункамі, і на былой рабоце пра Любоў Сцяпанаўну не забыліся.
– Вельмі прыемна мне ад такой увагі, - кажа яна.– Ад кіраўніцтва чыгункі грашовы падарунак дораць не толькі на юбілей, але і на кожны дзень нараджэння, на кожнае 8-ае Сакавіка.
… Многа гасцей было і на святкаванні 90-гадовага юбілею Кацярыны Андрэеўны. Сям’я ў яе, як і ў Любові Сцяпанаўны, таксама вялікая – дарэчы, мае ўжо два прапраўнукі. За святочным сталом сядзела не толькі радня. Прыйшлі і жанчыны з Дзявятак – Данута і Зінаіда Гоўсь, Аляксандра Беляня, Рэгіна Пенер. Побач з імі яна жыла, працавала і ў полі, і ў складзе. Павіншаваць юбіляршу прыехалі намеснік старшыні СВК “Цецяроўка” па ідэалагічнай рабоце Марыя Некала і старшыня пярвічнай ветэранскай арганізацыі Аляксей Буры. Марыя Антонаўна ўручыла каштоўны падарунак, а яшчэ за кошт сельгаскааператыву Кацярына Андрэеўна атрымала 20 кілаграмаў мяса.
– Апошнім часам мяса выпісваюць штогод, – удакладняе бабуля Каця. – Раней я сваёй працай мацавала калгас, а цяпер вунь пра мяне клапоцяцца. І заўважае: не паверыце, але да 80 гадоў мела сілу і на работу хадзіць – бульбу перабірала, у поле спяшалася. Ну а на ровары не езджу толькі два ці мо тры гады: спіна балець стала і ў нагу боль аддае. У дачкі толькі першую зіму зімую, а так у сваёй хаце жыла.
На развітанне абедзьве бабулі казалі, што жадаюць усім дажыць да іх год. Бо, маўляў, “жытка цяпер не тая, што была раней – намнога лепшая і цікавейшая”.
– Не верыцца, што столькі пражыла, – кажа Кацярына Андрэеўна. – Хоць цяжкага было больш, чым лёгкага, на лёс не наракаю.
Марыя Драпеза,
фота аўтара
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[~PREVIEW_TEXT] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 39737
[TIMESTAMP_X] => 04.04.2025 10:09:27
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 1260
[WIDTH] => 1890
[FILE_SIZE] => 735919
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/abb
[FILE_NAME] => zc62w33mptaq1r2ll0hslaqrn5105vcu.jpg
[ORIGINAL_NAME] => IMG_2256.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 11f8726ce68e79071600c306bd05db6a
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/abb/zc62w33mptaq1r2ll0hslaqrn5105vcu.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/abb/zc62w33mptaq1r2ll0hslaqrn5105vcu.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/abb/zc62w33mptaq1r2ll0hslaqrn5105vcu.jpg
[ALT] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
)
[~DETAIL_PICTURE] => 39737
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 17:59:42
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 17:59:42
[ACTIVE_FROM_X] => 2014-03-19 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2014-03-19 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 19.03.2014
[~ACTIVE_FROM] => 19.03.2014
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%BB%D1%91%D1%81-%D0%BD%D0%B5-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%86%D1%96%D1%9E-%D1%96%D1%85-%D0%B0%D0%BB%D0%B5-%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%9E-%D0%B4%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%86/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%BB%D1%91%D1%81-%D0%BD%D0%B5-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%86%D1%96%D1%9E-%D1%96%D1%85-%D0%B0%D0%BB%D0%B5-%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%9E-%D0%B4%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%86/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => лёс-не-песціў-іх-але-падарыў-даўгалец
[~CODE] => лёс-не-песціў-іх-але-падарыў-даўгалец
[EXTERNAL_ID] => 19964
[~EXTERNAL_ID] => 19964
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 19.03.2014
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[ELEMENT_META_TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Жанчыны гэтыя – зямлячкі і аднагодкі Абедзве прадстаўніцы таго цягавітага пакалення, якому выпала цяжкая доля зведаць панскі прыгнёт, фашысцкую акупацыю, пасляваенную нястачу.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[~TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[BROWSER_TITLE] => Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Жанчыны гэтыя – зямлячкі і аднагодкі Абедзве прадстаўніцы таго цягавітага пакалення, якому выпала цяжкая доля зведаць панскі прыгнёт, фашысцкую акупацыю, пасляваенную нястачу.
)
)
19.03.2014
Лёс не песціў іх, але падарыў даўгалецце
Жанчыны гэтыя – зямлячкі і аднагодкі. Абедзве прадстаўніцы таго цягавітага пакалення, якому выпала цяжкая доля зведаць
панскі прыгнёт, фашысцкую акупацыю, пасляваенную нястачу. І зусім невыпадкова, што лёсы іх у многім пераклікаюцца.
Кацярына Андрэеўна Гоўсь (на здымку ўверсе) нарадзілася ў вёсцы Чаплічы. У шэсць год страціла маму: адзін брат быў старэйшы за яе, астатнія ж – малодшыя, і Каця была для іх і матуляй, і нянькай. Хата ў таткі была малая, і зямлі ён меў мала. Таму, успамінае, у школу ў суседнюю вёску хадзіла ўсяго адну зіму – не было чаго апрануць, ды і вучылі там на незразумелай дзецям польскай мове. Дзякаваць Богу, кажа, што ў вайну не трапіла ў Германію, а вось братоў Паўла і Мішу забіралі парабкаваць на чужыне.
… Любоў Сцяпанаўну Баярчук ( на здымку ўнізе) вайна пакрыўдзіла моцна. Яна рана выйшла замуж, і калі прыйшлі немцы, мела ўжо маленькага сына. Мужа, Івана Усцінавіча, перад самай вайной узялі “ў рэзерв”. Калі напалі немцы, ён ваяваў. А потым у хату прыйшла пахаронка… Жыла маладая ўдава ў свёкра са свякрухай, у іх быў яшчэ адзін сын, Міша. Нехта падказаў немцам, што ў хату да іх, Лапскіх, заходзілі партызаны. Забралі і свёкра, і мужавага брата, адвезлі ў Ваўкавыскую турму. Потым старога свёкра ўсё ж адпусцілі, а Мішу расстралялі. І не толькі яго: у акупацыю загінула многа мужчын з Цецяроўкі, многія не вярнуліся з фронту.
–Так бацькі страцілі абодвух сыноў. І гора гэтае, здавалася, проста нельга перажыць,– успамінае бабуля Люба. – Старыя і не перажылі: у 49-м не стала майго свёкра, а ў 51-м – свякрухі.
… Кацярына Андрэеўна таксама рана выйшла замуж – на хутар каля Дзявятак. Яе Іван Паўлавіч быў чалавекам старанным, трымалі карову, каня. Пасля вайны працаваў у калгасе трактарыстам. З хутара яны выбудаваліся ў Дзявяткі, і якую ж прасторную хату паставілі! Кацярына Андрэеўна ў паляводстве была і ішла на любую, самую цяжкую работу, каб зарабіць большую капейку. Сцірты клала, пры пароўцы стаяла, у складзе жыта пералапачвала і насіла ў мяшках, бульбу выбірала, буракі палола… Работы і ў калгасе, і ў хаце заўсёды было цераз край. Але ці ж вясковыя жанчыны баяліся яе? Прала, ткала, а колькі коўдраў і падушак з гусінага пуху зрабіла для дзяцей і ўнукаў-праўнукаў! У сям'і Гоўсь выраслі і занявесціліся тры дачушкі, а потым з нараджэннем чарговага ўнука ў дом прыходзіла новая радасць. Здавалася, гэтак ладна будзе ісці жыццё і далей. Аднак… Лёс вельмі моцна пакрыўдзіў бацькоў: памерла іх сярэдняя дачка. Васемнаццаць гадоў ужо мінула, як не стала і Івана Паўлавіча.
…А Любоў Сцяпанаўна заставалася ўдавою ў сваёй Цецяроўцы да 62-га года. На той час жыла яна ў хаце адна – сын пасля тэрміновай службы абраў ваенную прафесію. І калі ўдавец з хутара пад Дзявяткамі прапанаваў ёй падзяліць з ім далейшае жыццё, доўга не разважала: у сям'і гэтай пасля смерці маці засталіся дзве маленькія дзяўчынкі, і Любоў Сцяпанаўна ведала,
як патрэбны ім жаночае цяпло і ласка. Меншай, Раечцы, было шэсць гадкоў, і ад яе жанчына вельмі хутка пачула слова “мама”. Хаця, прызнаецца, было вельмі няпроста замяніць дзецям родную матулю. Тым больш, што неўзабаве муж паехаў на заробкі ў Карэлію, і яна засталася з дзяўчынкамі адна.
– Калі гляджу фільм “Мачыха” з Таццянай Даронінай у галоўнай ролі, то ў многіх сітуацыях пазнаю там сябе, – кажа.
Працавала Любоў Сцяпанаў-на на чыгунцы, на вугальнай базе. Па тым часе яны, як і Гоўсі, ставілі сабе новую хату і прасторную летнюю кухню ў Пагранічным. Але дзевятнаццаць гадоў назад жанчына зноў аўдавела: муж памёр, так і не закончыўшы аддзелку хаты знутры.
– Мне адной хапае месца ў цаглянай летняй кухні, – паказвае на свае досыць прасторныя два пакоі бабуля, – Ды і абагрэць яе няцяжка.
Дзеці ўсе няблізка: сын Сяргей у Мінску, старэйшая дачка Ліза ў Цверы, а малодшая Раечка – ў Брэсцкай вобласці. Прыязджаюць, летам з дзецьмі і ўнукамі.
А не так даўно ўсе яны сардэчна віншавалі матулю і бабулю з яе 90-годдзем. І суседзі прыходзілі ў гэты дзень з падарункамі, і на былой рабоце пра Любоў Сцяпанаўну не забыліся.
– Вельмі прыемна мне ад такой увагі, - кажа яна.– Ад кіраўніцтва чыгункі грашовы падарунак дораць не толькі на юбілей, але і на кожны дзень нараджэння, на кожнае 8-ае Сакавіка.
… Многа гасцей было і на святкаванні 90-гадовага юбілею Кацярыны Андрэеўны. Сям’я ў яе, як і ў Любові Сцяпанаўны, таксама вялікая – дарэчы, мае ўжо два прапраўнукі. За святочным сталом сядзела не толькі радня. Прыйшлі і жанчыны з Дзявятак – Данута і Зінаіда Гоўсь, Аляксандра Беляня, Рэгіна Пенер. Побач з імі яна жыла, працавала і ў полі, і ў складзе. Павіншаваць юбіляршу прыехалі намеснік старшыні СВК “Цецяроўка” па ідэалагічнай рабоце Марыя Некала і старшыня пярвічнай ветэранскай арганізацыі Аляксей Буры. Марыя Антонаўна ўручыла каштоўны падарунак, а яшчэ за кошт сельгаскааператыву Кацярына Андрэеўна атрымала 20 кілаграмаў мяса.
– Апошнім часам мяса выпісваюць штогод, – удакладняе бабуля Каця. – Раней я сваёй працай мацавала калгас, а цяпер вунь пра мяне клапоцяцца. І заўважае: не паверыце, але да 80 гадоў мела сілу і на работу хадзіць – бульбу перабірала, у поле спяшалася. Ну а на ровары не езджу толькі два ці мо тры гады: спіна балець стала і ў нагу боль аддае. У дачкі толькі першую зіму зімую, а так у сваёй хаце жыла.
На развітанне абедзьве бабулі казалі, што жадаюць усім дажыць да іх год. Бо, маўляў, “жытка цяпер не тая, што была раней – намнога лепшая і цікавейшая”.
– Не верыцца, што столькі пражыла, – кажа Кацярына Андрэеўна. – Хоць цяжкага было больш, чым лёгкага, на лёс не наракаю.
Марыя Драпеза,
фота аўтара
