Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 19838
[~ID] => 19838
[NAME] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[~NAME] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] => 
Нядаўна свой 70-гадовы юбілей адзначыў Мікалай Пацэнка, чалавек якога добра ведаюць многія жыхары не толькі Вялікай Бераставіцы, але і ўсяго раёна. Я асабіста пазнаёміўся з Мікалаем Іванавічам больш за 25 гадоў назад. І кожны раз пасля сустрэчы з ім застаецца прыемнае ўражанне ў душы, і не толькі ад таго, што часта твой субяседнік – гэта твой аднадумца, а таму што ён чалавек творчы, неабыякавы да таго, што адбываецца вакол. Пра такіх звычайна кажуць: “Ён чалавек актыўнай жыццёвай пазіцыі”. І гэты трапны выраз, мабыць, найлепш характэрызуе Мікалая Іванавіча.
У свой час мне давялося прысутнічаць на многіх мерапрыемствах, такіх, напрыклад, як святы вёсак, якія ён не толькі рыхтаваў – быў аўтарам сцэнарыя і рэжысёрам-пастаноўшчыкам, але і вядучым на сцэне. Яго каларытная жывая мова нікога не пакідала раўнадушным. Многія фрагменты яго сцэнарыяў выкарыстоўваліся падчас падрыхтоўкі і правядзяння свята 500-годдзя Вялікай Бераставіцы. Яшчэ большую вядомасць прынесла яму праца над кнігай “Памяць”, якую шырока выкарыстоўваюць сёння, як у вучэбным працэсе ў школах, так і для асабістага пашырэння кругагляду. У свой час ён дабіўся прысваення раённай бібліятэцы імя Кавалеўскага, многа працаваў над канцэпцыяй стварэння музея і тэматыка-экспазіцыйным планам яго афармлення.
- Мікалай Іванавіч, наколькі ведаю, найбольш значныя вехі ў Вашым жыцці звязаны з творчым працэсам. А менавіта з чаго ўсё пачалося?
- Я не канчаў ні тэатральнага інстытута, ні факультэта журналістыкі. Але быў і там, і там…
З трэцяга класа ўдзельнічаў ужо ў школьнай самадзейнасці, а з 9-га – і ў калгаснай. Вось выступалі мы раз падчас конкурсу на раённай сцэне, а мясцовы журналіст і пахваліў мяне за выкананне ролі ў “Паўлінцы”. І загарэлася ў мяне жаданне стаць артыстам (аб гэтым саромлюся нават успамінаць).
Адначасова фарміравалася і другое жаданне: стаць журналістам. Ужо з 5-га класа мае заметкі друкаваліся ў піянерскіх газетах, пазней у газетах “Знамя юности”, “Чырвоная змена”, раённай газеце і “Гродзенскай праўдзе”. У 10 класе друкаваліся нават ужо і нарысы, дасылаў і апавяданні. Словам, марыў і пра журналістыку. І вагаў, што выбраць?
- Якое пачуццё ў Вас выклікалі першыя публікацыі ў газетах?
- Канечне, скажу шчыра, гэта неперадаваемае пачуццё ўпершыню ўбачыць сваё прозвішча ў газеце, набранае буйным шрыфтам пад газетнымі заметкамі. Нешта ад таго дзіцяча-наіўнага ў мяне засталося на ўсё жыццё.
- Чым яшчэ захапляліся ў школьныя гады?
- Я вучыўся ў Гудзевіцкай школе суседняга Мастоўскага раёна. Наш настаўнік беларускай мовы і літаратуры Алесь Мікалаевіч Белакоз загарэўся ідэяй зрабіць у школе музей і пачаў работу па збору экспанатаў для будучага музея. Падключыў да гэтай справы ён і нас, вучняў. Мы заглядвалі ў куфэркі не толькі сваіх бабуль, але хадзілі па хатах навакольных вёсак. У Гудзевіцкім музеі яшчэ нядаўна былі і мае экспанаты, а цяпер там ідзе перабудова экспазіцыі.
- Вы казалі пра два жаданні. Дык, кім жа ўсё-такі вырашылі стаць пасля школы?
- Мне даслалі з тэатральнага інстытута ўмовы прыёму абітурыентаў. Аказалася, на маю радасць, туды экзамены здавалі з 15 ліпеня, а ў астатнія ВНУ - з 1 жніўня. Я і вырашыў рызыкнуць. Шчыра скажу, мае бацькі неяк не ўнікалі ў мой выбар, даверыліся мне. Праўда, мая мама (яна родам з Пяскоў, што каля Алекшыц), была жанчына вельмі набожная і ўсё да 9-га класа ўгаворвала мяне паступаць у Жыровіцкую семінарыю, але потым зразумела, што я не паддамся на яе ўгаворы. Дык вось, 15 ліпеня я ўжо быў у Мінску (са шматлікімі прыгодамі) і здаваў першыя два экзамены па спецыяльнасці. Першы дзень – дэкламацыя прозы, верша і байкі. Здаў гэта няблага, бо ўжо ў першы дзень многія адсеяліся: конкурс быў 20 чалавек на месца. На другі дзень у абітурыентаў правяралі музычныя дадзеныя – у мяне, аказалася, адсутнічае музычны слых, а артыст без яго – што фурманка без колаў. Назаўтра я панёс дакументы ва ўніверсітэт імя Леніна на філалагічны факультэт на аддзяленне журналістыкі (ужо праз 10 гадоў аддзяленне было рэарганізавана ў факультэт журналістыкі). Але тут – як у Багушэвіча - “асадзі назад”. Аказваецца, на журналістыку і юрыспрудэнцыю прымалі толькі з двума гадамі працоўнага стажу або дэмабілізаваных з арміі. Не дапамаглі мне і шматлікія выразкі і рэкамендацыі з газет. Тут я ўжо быў у сапраўднай роспачы. Гэта заўважылі члены прыёмнай камісіі аддзялення журналістыкі і накіравалі мяне да камісіі беларуска-рускага аддзялення.
Высокі хударлявы чалавек з пышнай шавялюрай (як потым аказалася – гэта быў Ніл Гілевіч) уважліва паглядзеў мой атэстат (там было толькі тры чацверкі). Палістаў мае выразкі з газет, праглядзеў пісьмы пісьменнікаў Хведара Жычкі і Васіля Быкава з рэцэнзіямі на мае ненадрукаваныя апавяданні, параіў мне паступаць на беларускае аддзяленне. Дарэчы, ён і Алег Лойка, прымалі ў мяне экзамен па беларускай літаратуры (пісьмова і вусна).
Так я ў жніўні 1961 года стаў студэнтам філфака БДУ імя Леніна. На другім і на трэцім курсах з дазволу дэканата наведваў лекцыі па спецпрадметах на вячэрнім аддзяленні журналістыкі. На большае не хапіла сіл.
- Вам напэўна давялося сустракацца з многімі пісьменнікамі. Якія з сустрэч больш запомніліся вам?
- Пачну з таго, што мне давялося вучыцца разам з цяпер вядомымі пісьменнікамі В. Іпатавай, К. Камейшам, М. Маляўкам. Добра памятаю свае сустрэчы ў Мінску з Янкам Брылём, Рыгорам Барадуліным, Генадзем Бураўкіным, Іванам Шамякіным, Максімам Танкам, у Навагрудку – з Алесем Адамовічам і Уладзімірам Высоцкім, у Гродне – з Аляксеем Карпюком. Мне пашчасціла некалькі разоў спаткацца і размаўляць з Васілём Быкавым. Яшчэ ў дзясятым класе пісьменнік прыслаў мне ліст з рэцэнзіяй на мой верш, дасланы ў “Гродзенскую праўду”. Калі быў на трэцім курсе, я ўжо напісаў рэцэнзію для “Чырвонай змены” на яго апавяданне. Хаця маю рэцэнзію і не надрукавалі, але яе, напэўна, пераслалі Быкаву, бо неўзабаве я атрымаў ад яго ліст. А восенню 1966 года я запрашаў пісьменніка на сустрэчу з вучнямі Квасоўскай СШ (Гродзенскі раён), дзе я працаваў настаўнікам. Некалькі разоў ездзіў у рэдакцыю “Гродзенскай праўды”, дзе працаваў пісьменнік, а ён усё не пагаджаўся. У яго тады быў складаны перыяд у творчым жыцці.
Але падчас апошняга прыезду мяне падтрымаў гродзенскі пісьменнік Аляксей Карпюк: “Выедзь, Васіль, да людзей, развейся крыху. І я б з табой паехаў, але ў мяне камандзіроўка ў Польшчу”. І Быкаў усё–такі прыехаў.
Сустракаліся мы з Васілём Быкавым і ў ліпені 1977 года на Бераставіччыне. Гасціла тады дэлегацыя пісьменнікаў у нашым раёне некалькі дзён. Мне, як супрацоўніку раённай газеты, пашчаслівілася суправаджаць яе. Нагаварыліся мы тады ўволю, тым больш што В.Быкаў і Р.Барадулін не любілі нашы багатыя вячэры. За тыя дні я амаль увесь агульны сшытак запісаў сваімі ўражаннямі (вяду дзённік з дзясятага класа).
- Вы ўжо на пенсіі некалькі месяцаў, не надакучыла сядзець дома? Чым мяркуеце займацца далей?
- Працаваць над “Летапіснай хронікай Бераставіччыны”. З дапамогай аднадумцаў яе ўжо падрыхтавана шэсць тамоў. Апрацоўваю шматлікія архіўныя матэрыялы, запісы, якія займаюць некалькі сшыткаў. Даю імі карыстацца і іншым. Раю вам пачытаць кнігу – дэтэктыў С. Антановіча “Чёрный омут Немана”. Падзеі там адбываюцца на Бераставіччыне ў двух часавых вымярэннях – у 1990-ыя гады і паралельна - у 1863-64 гады. Дык вось, гістарычныя дакументы часоў паўстання Кастуся Каліноўскага мінскаму пісьменніку пераслаў я. Канешне, ён па-мастацку апрацаваў іх. Думаю, прадоўжу заняткі грамадскай дзейнасцю – я з’яўляюся лектарам таварыства “Веды” і кіраўніком раённай арганізацыі, дэпутатам раённага Савета дэпутатаў, намеснікам старшыні раённага савета ветэранаў. А наконт некалькіх маіх “пенсійных” месяцаў – то я, напэўна, ні дня не сядзеў дома, ці быў без работы. Як некалі ў песнях спявалася: “…я в дороге, я в пути” і “главное, ребята, сердцем не стареть”.
Гутарыў Сяргей Хілюта
[~DETAIL_TEXT] => Нядаўна свой 70-гадовы юбілей адзначыў Мікалай Пацэнка, чалавек якога добра ведаюць многія жыхары не толькі Вялікай Бераставіцы, але і ўсяго раёна. Я асабіста пазнаёміўся з Мікалаем Іванавічам больш за 25 гадоў назад. І кожны раз пасля сустрэчы з ім застаецца прыемнае ўражанне ў душы, і не толькі ад таго, што часта твой субяседнік – гэта твой аднадумца, а таму што ён чалавек творчы, неабыякавы да таго, што адбываецца вакол. Пра такіх звычайна кажуць: “Ён чалавек актыўнай жыццёвай пазіцыі”. І гэты трапны выраз, мабыць, найлепш характэрызуе Мікалая Іванавіча.
У свой час мне давялося прысутнічаць на многіх мерапрыемствах, такіх, напрыклад, як святы вёсак, якія ён не толькі рыхтаваў – быў аўтарам сцэнарыя і рэжысёрам-пастаноўшчыкам, але і вядучым на сцэне. Яго каларытная жывая мова нікога не пакідала раўнадушным. Многія фрагменты яго сцэнарыяў выкарыстоўваліся падчас падрыхтоўкі і правядзяння свята 500-годдзя Вялікай Бераставіцы. Яшчэ большую вядомасць прынесла яму праца над кнігай “Памяць”, якую шырока выкарыстоўваюць сёння, як у вучэбным працэсе ў школах, так і для асабістага пашырэння кругагляду. У свой час ён дабіўся прысваення раённай бібліятэцы імя Кавалеўскага, многа працаваў над канцэпцыяй стварэння музея і тэматыка-экспазіцыйным планам яго афармлення.
- Мікалай Іванавіч, наколькі ведаю, найбольш значныя вехі ў Вашым жыцці звязаны з творчым працэсам. А менавіта з чаго ўсё пачалося?
- Я не канчаў ні тэатральнага інстытута, ні факультэта журналістыкі. Але быў і там, і там…
З трэцяга класа ўдзельнічаў ужо ў школьнай самадзейнасці, а з 9-га – і ў калгаснай. Вось выступалі мы раз падчас конкурсу на раённай сцэне, а мясцовы журналіст і пахваліў мяне за выкананне ролі ў “Паўлінцы”. І загарэлася ў мяне жаданне стаць артыстам (аб гэтым саромлюся нават успамінаць).
Адначасова фарміравалася і другое жаданне: стаць журналістам. Ужо з 5-га класа мае заметкі друкаваліся ў піянерскіх газетах, пазней у газетах “Знамя юности”, “Чырвоная змена”, раённай газеце і “Гродзенскай праўдзе”. У 10 класе друкаваліся нават ужо і нарысы, дасылаў і апавяданні. Словам, марыў і пра журналістыку. І вагаў, што выбраць?
- Якое пачуццё ў Вас выклікалі першыя публікацыі ў газетах?
- Канечне, скажу шчыра, гэта неперадаваемае пачуццё ўпершыню ўбачыць сваё прозвішча ў газеце, набранае буйным шрыфтам пад газетнымі заметкамі. Нешта ад таго дзіцяча-наіўнага ў мяне засталося на ўсё жыццё.
- Чым яшчэ захапляліся ў школьныя гады?
- Я вучыўся ў Гудзевіцкай школе суседняга Мастоўскага раёна. Наш настаўнік беларускай мовы і літаратуры Алесь Мікалаевіч Белакоз загарэўся ідэяй зрабіць у школе музей і пачаў работу па збору экспанатаў для будучага музея. Падключыў да гэтай справы ён і нас, вучняў. Мы заглядвалі ў куфэркі не толькі сваіх бабуль, але хадзілі па хатах навакольных вёсак. У Гудзевіцкім музеі яшчэ нядаўна былі і мае экспанаты, а цяпер там ідзе перабудова экспазіцыі.
- Вы казалі пра два жаданні. Дык, кім жа ўсё-такі вырашылі стаць пасля школы?
- Мне даслалі з тэатральнага інстытута ўмовы прыёму абітурыентаў. Аказалася, на маю радасць, туды экзамены здавалі з 15 ліпеня, а ў астатнія ВНУ - з 1 жніўня. Я і вырашыў рызыкнуць. Шчыра скажу, мае бацькі неяк не ўнікалі ў мой выбар, даверыліся мне. Праўда, мая мама (яна родам з Пяскоў, што каля Алекшыц), была жанчына вельмі набожная і ўсё да 9-га класа ўгаворвала мяне паступаць у Жыровіцкую семінарыю, але потым зразумела, што я не паддамся на яе ўгаворы. Дык вось, 15 ліпеня я ўжо быў у Мінску (са шматлікімі прыгодамі) і здаваў першыя два экзамены па спецыяльнасці. Першы дзень – дэкламацыя прозы, верша і байкі. Здаў гэта няблага, бо ўжо ў першы дзень многія адсеяліся: конкурс быў 20 чалавек на месца. На другі дзень у абітурыентаў правяралі музычныя дадзеныя – у мяне, аказалася, адсутнічае музычны слых, а артыст без яго – што фурманка без колаў. Назаўтра я панёс дакументы ва ўніверсітэт імя Леніна на філалагічны факультэт на аддзяленне журналістыкі (ужо праз 10 гадоў аддзяленне было рэарганізавана ў факультэт журналістыкі). Але тут – як у Багушэвіча - “асадзі назад”. Аказваецца, на журналістыку і юрыспрудэнцыю прымалі толькі з двума гадамі працоўнага стажу або дэмабілізаваных з арміі. Не дапамаглі мне і шматлікія выразкі і рэкамендацыі з газет. Тут я ўжо быў у сапраўднай роспачы. Гэта заўважылі члены прыёмнай камісіі аддзялення журналістыкі і накіравалі мяне да камісіі беларуска-рускага аддзялення.
Высокі хударлявы чалавек з пышнай шавялюрай (як потым аказалася – гэта быў Ніл Гілевіч) уважліва паглядзеў мой атэстат (там было толькі тры чацверкі). Палістаў мае выразкі з газет, праглядзеў пісьмы пісьменнікаў Хведара Жычкі і Васіля Быкава з рэцэнзіямі на мае ненадрукаваныя апавяданні, параіў мне паступаць на беларускае аддзяленне. Дарэчы, ён і Алег Лойка, прымалі ў мяне экзамен па беларускай літаратуры (пісьмова і вусна).
Так я ў жніўні 1961 года стаў студэнтам філфака БДУ імя Леніна. На другім і на трэцім курсах з дазволу дэканата наведваў лекцыі па спецпрадметах на вячэрнім аддзяленні журналістыкі. На большае не хапіла сіл.
- Вам напэўна давялося сустракацца з многімі пісьменнікамі. Якія з сустрэч больш запомніліся вам?
- Пачну з таго, што мне давялося вучыцца разам з цяпер вядомымі пісьменнікамі В. Іпатавай, К. Камейшам, М. Маляўкам. Добра памятаю свае сустрэчы ў Мінску з Янкам Брылём, Рыгорам Барадуліным, Генадзем Бураўкіным, Іванам Шамякіным, Максімам Танкам, у Навагрудку – з Алесем Адамовічам і Уладзімірам Высоцкім, у Гродне – з Аляксеем Карпюком. Мне пашчасціла некалькі разоў спаткацца і размаўляць з Васілём Быкавым. Яшчэ ў дзясятым класе пісьменнік прыслаў мне ліст з рэцэнзіяй на мой верш, дасланы ў “Гродзенскую праўду”. Калі быў на трэцім курсе, я ўжо напісаў рэцэнзію для “Чырвонай змены” на яго апавяданне. Хаця маю рэцэнзію і не надрукавалі, але яе, напэўна, пераслалі Быкаву, бо неўзабаве я атрымаў ад яго ліст. А восенню 1966 года я запрашаў пісьменніка на сустрэчу з вучнямі Квасоўскай СШ (Гродзенскі раён), дзе я працаваў настаўнікам. Некалькі разоў ездзіў у рэдакцыю “Гродзенскай праўды”, дзе працаваў пісьменнік, а ён усё не пагаджаўся. У яго тады быў складаны перыяд у творчым жыцці.
Але падчас апошняга прыезду мяне падтрымаў гродзенскі пісьменнік Аляксей Карпюк: “Выедзь, Васіль, да людзей, развейся крыху. І я б з табой паехаў, але ў мяне камандзіроўка ў Польшчу”. І Быкаў усё–такі прыехаў.
Сустракаліся мы з Васілём Быкавым і ў ліпені 1977 года на Бераставіччыне. Гасціла тады дэлегацыя пісьменнікаў у нашым раёне некалькі дзён. Мне, як супрацоўніку раённай газеты, пашчаслівілася суправаджаць яе. Нагаварыліся мы тады ўволю, тым больш што В.Быкаў і Р.Барадулін не любілі нашы багатыя вячэры. За тыя дні я амаль увесь агульны сшытак запісаў сваімі ўражаннямі (вяду дзённік з дзясятага класа).
- Вы ўжо на пенсіі некалькі месяцаў, не надакучыла сядзець дома? Чым мяркуеце займацца далей?
- Працаваць над “Летапіснай хронікай Бераставіччыны”. З дапамогай аднадумцаў яе ўжо падрыхтавана шэсць тамоў. Апрацоўваю шматлікія архіўныя матэрыялы, запісы, якія займаюць некалькі сшыткаў. Даю імі карыстацца і іншым. Раю вам пачытаць кнігу – дэтэктыў С. Антановіча “Чёрный омут Немана”. Падзеі там адбываюцца на Бераставіччыне ў двух часавых вымярэннях – у 1990-ыя гады і паралельна - у 1863-64 гады. Дык вось, гістарычныя дакументы часоў паўстання Кастуся Каліноўскага мінскаму пісьменніку пераслаў я. Канешне, ён па-мастацку апрацаваў іх. Думаю, прадоўжу заняткі грамадскай дзейнасцю – я з’яўляюся лектарам таварыства “Веды” і кіраўніком раённай арганізацыі, дэпутатам раённага Савета дэпутатаў, намеснікам старшыні раённага савета ветэранаў. А наконт некалькіх маіх “пенсійных” месяцаў – то я, напэўна, ні дня не сядзеў дома, ці быў без работы. Як некалі ў песнях спявалася: “…я в дороге, я в пути” і “главное, ребята, сердцем не стареть”.
Гутарыў Сяргей Хілюта
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[~PREVIEW_TEXT] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 39485
[TIMESTAMP_X] => 04.04.2025 10:07:56
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 2107
[WIDTH] => 1890
[FILE_SIZE] => 1163060
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/a47
[FILE_NAME] => zimwsgqahh4lb3z6vw8kdl1nbdp86t7c.jpg
[ORIGINAL_NAME] => IMG_2331-1.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => afcc4d89dc465a0fa0c62315d84241e7
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/a47/zimwsgqahh4lb3z6vw8kdl1nbdp86t7c.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/a47/zimwsgqahh4lb3z6vw8kdl1nbdp86t7c.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/a47/zimwsgqahh4lb3z6vw8kdl1nbdp86t7c.jpg
[ALT] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
)
[~DETAIL_PICTURE] => 39485
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 17:59:29
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 17:59:29
[ACTIVE_FROM_X] => 2014-02-04 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2014-02-04 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 04.02.2014
[~ACTIVE_FROM] => 04.02.2014
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%B7-%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8E-%D0%BF%D0%B0-%D0%B6%D1%8B%D1%86%D1%86%D1%96-%D1%96%D0%B4%D0%B7%D0%B5-%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9-%D0%BF%D0%B0%D1%86%D1%8D/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%B7-%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8E-%D0%BF%D0%B0-%D0%B6%D1%8B%D1%86%D1%86%D1%96-%D1%96%D0%B4%D0%B7%D0%B5-%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9-%D0%BF%D0%B0%D1%86%D1%8D/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => з-творчасцю-па-жыцці-ідзе-мікалай-пацэ
[~CODE] => з-творчасцю-па-жыцці-ідзе-мікалай-пацэ
[EXTERNAL_ID] => 19838
[~EXTERNAL_ID] => 19838
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 04.02.2014
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[ELEMENT_META_TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Нядаўна свой 70-гадовы юбілей адзначыў Мікалай Пацэнка, чалавек якога добра ведаюць многія жыхары не толькі Вялікай Бераставіцы, але і ўсяго раёна Я асабіста пазнаёміўся з Мікалаем Іванавічам больш за 25 гадоў назад.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[~TMP_ID] => f082d910d864d8e7e86bc021c7c31749
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[BROWSER_TITLE] => З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => Нядаўна свой 70-гадовы юбілей адзначыў Мікалай Пацэнка, чалавек якога добра ведаюць многія жыхары не толькі Вялікай Бераставіцы, але і ўсяго раёна Я асабіста пазнаёміўся з Мікалаем Іванавічам больш за 25 гадоў назад.
)
)
04.02.2014
З творчасцю па жыцці ідзе Мікалай Пацэнка
Нядаўна свой 70-гадовы юбілей адзначыў Мікалай Пацэнка, чалавек якога добра ведаюць многія жыхары не толькі Вялікай Бераставіцы, але і ўсяго раёна. Я асабіста пазнаёміўся з Мікалаем Іванавічам больш за 25 гадоў назад. І кожны раз пасля сустрэчы з ім застаецца прыемнае ўражанне ў душы, і не толькі ад таго, што часта твой субяседнік – гэта твой аднадумца, а таму што ён чалавек творчы, неабыякавы да таго, што адбываецца вакол. Пра такіх звычайна кажуць: “Ён чалавек актыўнай жыццёвай пазіцыі”. І гэты трапны выраз, мабыць, найлепш характэрызуе Мікалая Іванавіча.
У свой час мне давялося прысутнічаць на многіх мерапрыемствах, такіх, напрыклад, як святы вёсак, якія ён не толькі рыхтаваў – быў аўтарам сцэнарыя і рэжысёрам-пастаноўшчыкам, але і вядучым на сцэне. Яго каларытная жывая мова нікога не пакідала раўнадушным. Многія фрагменты яго сцэнарыяў выкарыстоўваліся падчас падрыхтоўкі і правядзяння свята 500-годдзя Вялікай Бераставіцы. Яшчэ большую вядомасць прынесла яму праца над кнігай “Памяць”, якую шырока выкарыстоўваюць сёння, як у вучэбным працэсе ў школах, так і для асабістага пашырэння кругагляду. У свой час ён дабіўся прысваення раённай бібліятэцы імя Кавалеўскага, многа працаваў над канцэпцыяй стварэння музея і тэматыка-экспазіцыйным планам яго афармлення.
- Мікалай Іванавіч, наколькі ведаю, найбольш значныя вехі ў Вашым жыцці звязаны з творчым працэсам. А менавіта з чаго ўсё пачалося?
- Я не канчаў ні тэатральнага інстытута, ні факультэта журналістыкі. Але быў і там, і там…
З трэцяга класа ўдзельнічаў ужо ў школьнай самадзейнасці, а з 9-га – і ў калгаснай. Вось выступалі мы раз падчас конкурсу на раённай сцэне, а мясцовы журналіст і пахваліў мяне за выкананне ролі ў “Паўлінцы”. І загарэлася ў мяне жаданне стаць артыстам (аб гэтым саромлюся нават успамінаць).
Адначасова фарміравалася і другое жаданне: стаць журналістам. Ужо з 5-га класа мае заметкі друкаваліся ў піянерскіх газетах, пазней у газетах “Знамя юности”, “Чырвоная змена”, раённай газеце і “Гродзенскай праўдзе”. У 10 класе друкаваліся нават ужо і нарысы, дасылаў і апавяданні. Словам, марыў і пра журналістыку. І вагаў, што выбраць?
- Якое пачуццё ў Вас выклікалі першыя публікацыі ў газетах?
- Канечне, скажу шчыра, гэта неперадаваемае пачуццё ўпершыню ўбачыць сваё прозвішча ў газеце, набранае буйным шрыфтам пад газетнымі заметкамі. Нешта ад таго дзіцяча-наіўнага ў мяне засталося на ўсё жыццё.
- Чым яшчэ захапляліся ў школьныя гады?
- Я вучыўся ў Гудзевіцкай школе суседняга Мастоўскага раёна. Наш настаўнік беларускай мовы і літаратуры Алесь Мікалаевіч Белакоз загарэўся ідэяй зрабіць у школе музей і пачаў работу па збору экспанатаў для будучага музея. Падключыў да гэтай справы ён і нас, вучняў. Мы заглядвалі ў куфэркі не толькі сваіх бабуль, але хадзілі па хатах навакольных вёсак. У Гудзевіцкім музеі яшчэ нядаўна былі і мае экспанаты, а цяпер там ідзе перабудова экспазіцыі.
- Вы казалі пра два жаданні. Дык, кім жа ўсё-такі вырашылі стаць пасля школы?
- Мне даслалі з тэатральнага інстытута ўмовы прыёму абітурыентаў. Аказалася, на маю радасць, туды экзамены здавалі з 15 ліпеня, а ў астатнія ВНУ - з 1 жніўня. Я і вырашыў рызыкнуць. Шчыра скажу, мае бацькі неяк не ўнікалі ў мой выбар, даверыліся мне. Праўда, мая мама (яна родам з Пяскоў, што каля Алекшыц), была жанчына вельмі набожная і ўсё да 9-га класа ўгаворвала мяне паступаць у Жыровіцкую семінарыю, але потым зразумела, што я не паддамся на яе ўгаворы. Дык вось, 15 ліпеня я ўжо быў у Мінску (са шматлікімі прыгодамі) і здаваў першыя два экзамены па спецыяльнасці. Першы дзень – дэкламацыя прозы, верша і байкі. Здаў гэта няблага, бо ўжо ў першы дзень многія адсеяліся: конкурс быў 20 чалавек на месца. На другі дзень у абітурыентаў правяралі музычныя дадзеныя – у мяне, аказалася, адсутнічае музычны слых, а артыст без яго – што фурманка без колаў. Назаўтра я панёс дакументы ва ўніверсітэт імя Леніна на філалагічны факультэт на аддзяленне журналістыкі (ужо праз 10 гадоў аддзяленне было рэарганізавана ў факультэт журналістыкі). Але тут – як у Багушэвіча - “асадзі назад”. Аказваецца, на журналістыку і юрыспрудэнцыю прымалі толькі з двума гадамі працоўнага стажу або дэмабілізаваных з арміі. Не дапамаглі мне і шматлікія выразкі і рэкамендацыі з газет. Тут я ўжо быў у сапраўднай роспачы. Гэта заўважылі члены прыёмнай камісіі аддзялення журналістыкі і накіравалі мяне да камісіі беларуска-рускага аддзялення.
Высокі хударлявы чалавек з пышнай шавялюрай (як потым аказалася – гэта быў Ніл Гілевіч) уважліва паглядзеў мой атэстат (там было толькі тры чацверкі). Палістаў мае выразкі з газет, праглядзеў пісьмы пісьменнікаў Хведара Жычкі і Васіля Быкава з рэцэнзіямі на мае ненадрукаваныя апавяданні, параіў мне паступаць на беларускае аддзяленне. Дарэчы, ён і Алег Лойка, прымалі ў мяне экзамен па беларускай літаратуры (пісьмова і вусна).
Так я ў жніўні 1961 года стаў студэнтам філфака БДУ імя Леніна. На другім і на трэцім курсах з дазволу дэканата наведваў лекцыі па спецпрадметах на вячэрнім аддзяленні журналістыкі. На большае не хапіла сіл.
- Вам напэўна давялося сустракацца з многімі пісьменнікамі. Якія з сустрэч больш запомніліся вам?
- Пачну з таго, што мне давялося вучыцца разам з цяпер вядомымі пісьменнікамі В. Іпатавай, К. Камейшам, М. Маляўкам. Добра памятаю свае сустрэчы ў Мінску з Янкам Брылём, Рыгорам Барадуліным, Генадзем Бураўкіным, Іванам Шамякіным, Максімам Танкам, у Навагрудку – з Алесем Адамовічам і Уладзімірам Высоцкім, у Гродне – з Аляксеем Карпюком. Мне пашчасціла некалькі разоў спаткацца і размаўляць з Васілём Быкавым. Яшчэ ў дзясятым класе пісьменнік прыслаў мне ліст з рэцэнзіяй на мой верш, дасланы ў “Гродзенскую праўду”. Калі быў на трэцім курсе, я ўжо напісаў рэцэнзію для “Чырвонай змены” на яго апавяданне. Хаця маю рэцэнзію і не надрукавалі, але яе, напэўна, пераслалі Быкаву, бо неўзабаве я атрымаў ад яго ліст. А восенню 1966 года я запрашаў пісьменніка на сустрэчу з вучнямі Квасоўскай СШ (Гродзенскі раён), дзе я працаваў настаўнікам. Некалькі разоў ездзіў у рэдакцыю “Гродзенскай праўды”, дзе працаваў пісьменнік, а ён усё не пагаджаўся. У яго тады быў складаны перыяд у творчым жыцці.
Але падчас апошняга прыезду мяне падтрымаў гродзенскі пісьменнік Аляксей Карпюк: “Выедзь, Васіль, да людзей, развейся крыху. І я б з табой паехаў, але ў мяне камандзіроўка ў Польшчу”. І Быкаў усё–такі прыехаў.
Сустракаліся мы з Васілём Быкавым і ў ліпені 1977 года на Бераставіччыне. Гасціла тады дэлегацыя пісьменнікаў у нашым раёне некалькі дзён. Мне, як супрацоўніку раённай газеты, пашчаслівілася суправаджаць яе. Нагаварыліся мы тады ўволю, тым больш што В.Быкаў і Р.Барадулін не любілі нашы багатыя вячэры. За тыя дні я амаль увесь агульны сшытак запісаў сваімі ўражаннямі (вяду дзённік з дзясятага класа).
- Вы ўжо на пенсіі некалькі месяцаў, не надакучыла сядзець дома? Чым мяркуеце займацца далей?
- Працаваць над “Летапіснай хронікай Бераставіччыны”. З дапамогай аднадумцаў яе ўжо падрыхтавана шэсць тамоў. Апрацоўваю шматлікія архіўныя матэрыялы, запісы, якія займаюць некалькі сшыткаў. Даю імі карыстацца і іншым. Раю вам пачытаць кнігу – дэтэктыў С. Антановіча “Чёрный омут Немана”. Падзеі там адбываюцца на Бераставіччыне ў двух часавых вымярэннях – у 1990-ыя гады і паралельна - у 1863-64 гады. Дык вось, гістарычныя дакументы часоў паўстання Кастуся Каліноўскага мінскаму пісьменніку пераслаў я. Канешне, ён па-мастацку апрацаваў іх. Думаю, прадоўжу заняткі грамадскай дзейнасцю – я з’яўляюся лектарам таварыства “Веды” і кіраўніком раённай арганізацыі, дэпутатам раённага Савета дэпутатаў, намеснікам старшыні раённага савета ветэранаў. А наконт некалькіх маіх “пенсійных” месяцаў – то я, напэўна, ні дня не сядзеў дома, ці быў без работы. Як некалі ў песнях спявалася: “…я в дороге, я в пути” і “главное, ребята, сердцем не стареть”.
Гутарыў Сяргей Хілюта
