Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 16601
[~ID] => 16601
[NAME] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[~NAME] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 10
[DETAIL_TEXT] =>
У 2013 годзе сродкі масавай інфармацыі ўсяго свету напісалі пра смерць спадкаемніцы амерыканскай кампаніі “Johnson & Johnson”, адной з найбагацейшых жанчын свету Барбары Джонсан (у дзявоцтве – Пясецкай). З гэтай нагоды ўспаміналі і вёску Станявічы, якая знаходзіцца ў Эйсмантаўскім сельсавеце нашага раёна, - менавіта адсюль паходзіла будучая мільярдэрка. Барбара нарадзілася ў 1937 годзе і была малодшым, чацвёртым, дзіцём Войцеха і Пелагіі Пясецкіх, небагатых сялян са Станявіч. Пасля другой сусветнай вайны сям’я Пясецкіх выехала з Беларусі ў Польшчу і пасялілася ў невялікай мясцовасці пад Вроцлавам – Захажыцах. Барбара закончыла Вроцлаўскі
[caption id="attachment_54029" align="alignleft" width="300"]
Барбара Джонсан (Пясецкая)[/caption]
ўніверсітэт, дзе вывучала гісторыю мастацтва, і ў 1968 годзе пераехала ў ЗША. З-за фінансавых праблем яна вымушана была працаваць прыслугай, так яна трапіла ў дом Джона Сьюарда Джонсана, саўладальніка вядомай кампаніі “Johnson & Johnson”. Закахаўшыся ў маладую пакаёўку, Джон Сьюард развёўся з жонкай і ў 1971 годзе ажаніўся з Пясецкай, яму на той момант было 76 гадоў, а Барбары – 34. Гэты шлюб многіх шакіраваў, асабліва шасцярых дзяцей Джонсана ад двух папярэдніх шлюбаў, якія адразу аб’явілі мачасе вайну. У 1983 годзе Джонсан памёр і амаль усю сваю маёмасць, а гэта каля 500 мільёнаў долараў і акцыі “Johnson & Johnson”, пакінуў у спадчыну жонцы. Дзеці спрабавалі аспрэчыць гэта рашэнне ў судзе, але Барбары ўдалося захаваць сваё права на маёмасць. Пасля смерці мужа Барбара Джонсан не толькі не растраціла гэты капітал, але і ў некалькі разоў яго павялічыла. У 2001 годзе часопіс “Forbes” уключыў яе ў дваццатку самых багатых жанчын планеты, а ў 2011 годзе яе маёмасць ацэньвалася ў 3,6 мільярда долараў.
У апошнія гады жыцця Барбара Джонсан шмат падарожнічала і займалася дабрачыннасцю. Ёй удалося сабраць унікальную калекцыю карцін і іншых прадметаў мастацтва, якія перыядычна выстаўляюцца ў найбуйнейшых музеях свету.
Збіраючыся ў Станявічы, мне было цікава даведацца, ці ведаюць і памятаюць пра гэтую жанчыну ў яе роднай аколіцы, ці захаваўся дом, у якім яна нарадзілася.
Першай, каго я сустрэла ў Станявічах, была Юзэфа Казіміраўна Станеўская, якая наводзіла парадак каля прыдарожнага крыжа. Юзэфе Казіміраўне 82 гады, яе муж, Станіслаў Антонавіч, на год старэйшы.
[caption id="attachment_54031" align="alignleft" width="300"]
Юзэфа Станеўская[/caption]
- Хворы зусім мой гаспадар, ляжыць, ды і памяці ўжо не мае, - Юзэфа Казіміраўна цяжка ўздыхае. – У мяне таксама ногі моцна баляць, але цяпер яны хіба ва ўсіх баляць. Выйшла вось трохі каля крыжа ўпарадкаваць, хоць паціхеньку зелле павырываю. А ведаеце, гэты крыж мой муж з сынам паставілі. Раней крыж стаяў на вуліцы, ля калгаснага поля, вось за тым кустом бэзу, але яго вырвалі. А нам без крыжа зусім ніяк… Муж мой таксама веруючы, і ён сказаў: паставім крыж у сваім гародзе, каб нікому не перашкаджаў. Спачатку паставілі драўляны, але ён перагніў з часам, тады муж з сынам зрабілі вось гэты жалезны крыж, гадоў 6 назад, і мы каля яго молімся. У маі і чэрвені тут каля крыжа збіраюцца ўсе людзі з нашай асады. На другім канцы аколіцы ёсць свой крыж, але нам туды далёка хадзіць, а ім сюды далёка.
Юзэфа Казіміраўна расказвае, што на зіму яны з мужам у Станявічах не застаюцца, едуць да дачкі, а за хатай сын наглядае, які жыве ў Гродне.
- Мала ўжо людзей тут, - гаворыць бабуля. - Раней кароў ганялі пасвіць, дык у кожнай хаце кароўка была, а цяпер ужо ніхто не трымае. І ў нас толькі куры. Я ўсё жыццё ў калгасе працавала, у брыгаду хадзіла, а ўжо апошнія гады перад пенсіяй была свінаркай. Муж будаўніком быў, а потым, калі я прыйшла на ферму, дык і ён на ферму прыйшоў, на трактары кармы развозіў. Пражылі мы многа, але жыць яшчэ хочацца. Праўнучак у нас нядаўна нарадзіўся, годзік яшчэ толькі яму, хочацца яшчэ ім пацешыцца...
Пра Барбару Пясецкую Юзэфа Казіміраўна нічога не чула.
- Я сама з Малых Ёдкавічаў, у Станявічы замуж выйшла, а гэта было ўжо намнога пазней. Вы спытайце ў брата майго мужа, ён хоць старэйшы, але ўсё яшчэ добра памятае.
[caption id="attachment_54032" align="alignleft" width="300"]
Юзэф Станеўскі[/caption]
Юзэф Антонавіч Станеўскі, да якога накіравала мяне Юзэфа Казіміраўна, нарадзіўся ў 1932 годзе.
- Тут нарадзіўся, тут усё жыццё пражыў, - прыязна ўсміхаецца мой новы субяседнік. - Бацькоўская хата вось стаіць на падворку, дзед яе яшчэ будаваў. Хацеў яе разабраць, але ўжо не ў маіх сілах гэта.
Як я помню, у нашай вёсцы было 46 двароў. А цяпер амаль нікога няма, большасць з Гродна прыязджае, а тых, хто застаецца на зіму, дык зусім нямнога. У мяне самога рука ўжо няўладная, стаў інвалідам. Які з мяне чалавек, толькі і раблю, што сяджу па цэлых днях. Але на зіму нікуды не еду, застаюся тут, лепш аднаму, ды ў сваёй хаце.
Памятаю, усё што было, і вайну памятаю. Помню, як немцы з-за гары з-пад Барыскоў стралялі па нас. Бацька крычаў: “Уцякайце ў падвал!”, а я не паслухаў. А потым, калі бег, асколак праляцеў зусім каля мяне. Я яшчэ захацеў узяць яго ў руку, вядома ж, дзіця, не ведаў, што ён гарачы будзе, і апёк руку.
Пасля вайны хадзіў у школу ў Мацееўцы, закончыў 4 класы.
У бацькі было 7 гектараў зямлі, з 13 гадоў працаваў на сваёй гаспадарцы. Калі ўжо калгас стварыўся, пайшоў у эйсмантаўскую школу, у 5 клас, але яго не закончыў, мяне забралі ў армію. Служыў ва Усходнім Казахстане, у чыгуначных войсках, 3 гады, нават у водпуск не пусцілі. Там атрымаў спецыяльнасць электрыка. Пасля арміі трохі працаваў у калгасе на конях, а потым пайшоў на электрастанцыю ў Вайтаўшчызну.
Юзэф Антонавіч адпрацаваў у энергасістэме 36 гадоў, мае званне заслужанага энергетыка рэспублікі.
- Жонку таксама знайшоў на станцыі, - працягвае Юзэф Станеўскі. - Яе бацька працаваў са мной, а яна прыходзіла туды спытаць, калі абед у таты, бо мы траіх кругласутачна дзяжурылі на станцыі. Спадабалася мне, звалі яе Ганна, на 9 гадоў маладзейшая за мяне была, але ў 2000 годзе ўжо памерла. Бухгалтарам у калгасе ў нас яна працавала, спачатку ў Ёдкавічах, потым у Эйсмантах.
Вядома ж, мелі сваю гаспадарку, дык яна прылятае з работы і адразу за хатнія справы бярэцца. А аднойчы я прыехаў з работы, а яна ўжо пад хату толькі прыпаўзла, бо ісці не магла, нешта сталася, адняўся ўвесь ніз. Завязлі ў Гродна, там дзён 15 пабыла, а потым дачка забрала да сябе ў Навагрудак, але там два дні толькі яна праляжала, і тромбы нейкія там адарваліся, так і памерла.
А год назад і дачкі не стала. 13 гадоў яна змагалася з анкалогіяй, 7 аперацый зрабілі, але выратаваць не ўдалося. І сама была ўрачом, і муж урач, але і ўрачы таксама хварэюць і паміраюць...
На маё пытанне, ці чуў ён што-небудзь пра Пясецкіх, якія раней жылі ў Станявічах, Юзэф Антонавіч адказаў таксама адмоўна:
- Пясецкіх я не помню, пры маёй памяці не было ўжо тут у Станявічах Пясецкіх, ведаю толькі, што ў Эйсмантах ёсць Пясецкія. А ў нас тут большасць Станеўскія былі. Кажуць, што з двух Станеўскіх наша аколіца і пачалася. І цяпер Станеўскіх многа тут.
[caption id="attachment_54034" align="alignleft" width="300"]
Марыя Станеўская[/caption]
Суседка Юзэфа Антонавіча таксама аказалася Станеўскай. Марыі Іосіфаўне 74 гады, родам яна з Кулікоў, у Станявічы выйшла замуж.
- У Станявічах я ўжо 43 гады, - расказвае Марыя Іосіфаўна. – Мне тут падабаецца, і людзі тут добрыя, спагадлівыя. Як была ў Куліках, то хадзіла ў брыгаду, а як сюды прыйшла, дык ужо толькі дзяцьмі і гаспадаркай займалася, чацвёра дзяцей мы з мужам Станіславам Іосіфавічам выгадавалі: двое ў Гродне, адзін у Эйсмантах, а адзін тут з намі жыве, ён інвалід. Мы з мужам заўсёды ўсё разам рабілі. Я дзяцей гадавала, гарод упраўляла. Цэлы гэты гарод быў засаджаны гуркамі, памідорамі, на продаж іх вырошчвалі. Сад у нас быў вялікі, яблыкі таксама прадавалі. Муж рабіў у калгасе шафёрам, а я на гаспадарцы. Так і жылі.
Мясцовыя жыхары не любяць, калі Станявічы называюць вёскай – тут усе лічаць сваё паселішча аколіцай – месцам пражывання шляхты са сваімі моцнымі традыцыямі.
- Аколіца – гэта па-шляхецку, - тлумачыць мне Марыя Іосіфаўна. – У Станявічах, Занявічах, Мацееўцах заўсёды шляхта жыла. Не тое, каб гэта былі багацейшыя людзі, гэта людзі больш веруючыя, мы ўсе католікі, кожную нядзелю і святы ездзім у касцёл. Старшыня калгаса выдзяляе транспарт, спачатку аўтобус вазіў, калі было больш людзей, цяпер бус возіць. Не памесцімся ў адзін бус, дык ён два-тры рэйсы, зробіць, але з усіх навакольных вёсак людзей забярэ. Усе тут веруючыя людзі, таму і вымалілі сваіх святароў: з нашых Станявіч ксёндз Анджэй Іадкоўскі паходзіць, можа, бачылі, там у двары яго бацькоўскага дома фігурка Маці Божай стаіць, з Ёдкавіч - Юрый Церабей, з суседніх Занявіч – біскуп Юзэф Станеўскі. Заўсёды з Богам жывём, ля крыжоў молімся, як калісьці нашы бацькі маліліся. І хоць мала цяпер людзей тут, але традыцыі захоўваем.
Яшчэ адна Станеўская - Клеменціна Іванаўна – самая старэйшая жыхарка Станявіч, ёй ужо амаль 93 гады.
[caption id="attachment_54035" align="alignleft" width="300"]
Клеменціна Станеўская[/caption]
Пра Пясецкіх яна таксама нічога не чула.
- Я старэйшая ў вёсцы, але не памятаю гэтага. А як старэйшыя людзі не ведаюць, то ўжо ніхто і не скажа, - Клеменціна Іванаўна запрашае мяне прысесці і пачынае аповед пра сваё жыццё. - Колькі ўсяго я пражыла, у слязах выкупалася! 67 гадоў, як прыйшла сюды замуж. Мужа не пахвалю, цяжкавата мне з ім жылося. Ды і да замужжа нацярпелася. У час вайны была вывезена ў Германію, паўтары гады там правяла. Была каля Кёнігсберга, на ўсходзе Літвы. Працавала ў немца на гаспадарцы, Франц Норкус яго звалі. Немец быў вельмі нярвовы, гаспадыня трохі лепшая. Былі там яшчэ жанчыны з нашых месцаў: з Жукевіч, Ёдкавічаў. Калі “саветы” вызвалілі, я вярнулася дадому. Каб вы бачылі колькі ў мяне медалёў і падзяк розных, магу паказаць.
Клеменціна Іванаўна дастае з этажэркі юбілейныя медалі, падзячныя пісьмы віншавальныя паштоўкі з Днём Перамогі, сярод якіх ёсць паштоўка нават ад Прэзідэнта краіны.
- А потым у калгасе многа гадоў працавала, і нормы ўсе выконвала. Многа буракоў заўсёды брала, а дачок не было, не было каму дапамагчы, - уздыхае бабуля. - У нас з мужам двое сыноў, яны ў Гродне жывуць. У аднаго сына інсульт быў, ходзіць з цяжкасцю, рука левая няўладная. Маю болю я, як выцерпець.
Але ўвогуле цяпер жывецца добра, пенсію прынясуць, аўталаўка прыязджае ў сераду і суботу. Цяпер толькі той, хто п’яніца, не жыве, а хто мае розум і здароўе, то не прападзе. Я яшчэ сама і падвару, і абмыюся, і гарод сама палю. Дзеці прыязджаюць, дапамагаюць, але я іх не чакаю, калі сама магу…
На жаль, за адзін прыезд мне не ўдалося сустрэцца з усімі жыхарамі Станявіч, але жыццё гэтых старэйшых людзей найбольш поўна перадае лёс і гісторыю іх роднай аколіцы. Шкада таксама, што не атрымалася нічога даведацца і пра сям’ю знакамітай Барбары Джонсан. Магчыма, хтосьці з нашых чытачоў валодае інфармацыяй пра Пясецкіх, якія паходзілі са Станявіч, будзем рады, калі вы падзеліцеся ёй з намі.
Ірына МІКЛАШ, фота аўтара
[~DETAIL_TEXT] =>
У 2013 годзе сродкі масавай інфармацыі ўсяго свету напісалі пра смерць спадкаемніцы амерыканскай кампаніі “Johnson & Johnson”, адной з найбагацейшых жанчын свету Барбары Джонсан (у дзявоцтве – Пясецкай). З гэтай нагоды ўспаміналі і вёску Станявічы, якая знаходзіцца ў Эйсмантаўскім сельсавеце нашага раёна, - менавіта адсюль паходзіла будучая мільярдэрка. Барбара нарадзілася ў 1937 годзе і была малодшым, чацвёртым, дзіцём Войцеха і Пелагіі Пясецкіх, небагатых сялян са Станявіч. Пасля другой сусветнай вайны сям’я Пясецкіх выехала з Беларусі ў Польшчу і пасялілася ў невялікай мясцовасці пад Вроцлавам – Захажыцах. Барбара закончыла Вроцлаўскі
[caption id="attachment_54029" align="alignleft" width="300"]
Барбара Джонсан (Пясецкая)[/caption]
ўніверсітэт, дзе вывучала гісторыю мастацтва, і ў 1968 годзе пераехала ў ЗША. З-за фінансавых праблем яна вымушана была працаваць прыслугай, так яна трапіла ў дом Джона Сьюарда Джонсана, саўладальніка вядомай кампаніі “Johnson & Johnson”. Закахаўшыся ў маладую пакаёўку, Джон Сьюард развёўся з жонкай і ў 1971 годзе ажаніўся з Пясецкай, яму на той момант было 76 гадоў, а Барбары – 34. Гэты шлюб многіх шакіраваў, асабліва шасцярых дзяцей Джонсана ад двух папярэдніх шлюбаў, якія адразу аб’явілі мачасе вайну. У 1983 годзе Джонсан памёр і амаль усю сваю маёмасць, а гэта каля 500 мільёнаў долараў і акцыі “Johnson & Johnson”, пакінуў у спадчыну жонцы. Дзеці спрабавалі аспрэчыць гэта рашэнне ў судзе, але Барбары ўдалося захаваць сваё права на маёмасць. Пасля смерці мужа Барбара Джонсан не толькі не растраціла гэты капітал, але і ў некалькі разоў яго павялічыла. У 2001 годзе часопіс “Forbes” уключыў яе ў дваццатку самых багатых жанчын планеты, а ў 2011 годзе яе маёмасць ацэньвалася ў 3,6 мільярда долараў.
У апошнія гады жыцця Барбара Джонсан шмат падарожнічала і займалася дабрачыннасцю. Ёй удалося сабраць унікальную калекцыю карцін і іншых прадметаў мастацтва, якія перыядычна выстаўляюцца ў найбуйнейшых музеях свету.
Збіраючыся ў Станявічы, мне было цікава даведацца, ці ведаюць і памятаюць пра гэтую жанчыну ў яе роднай аколіцы, ці захаваўся дом, у якім яна нарадзілася.
Першай, каго я сустрэла ў Станявічах, была Юзэфа Казіміраўна Станеўская, якая наводзіла парадак каля прыдарожнага крыжа. Юзэфе Казіміраўне 82 гады, яе муж, Станіслаў Антонавіч, на год старэйшы.
[caption id="attachment_54031" align="alignleft" width="300"]
Юзэфа Станеўская[/caption]
- Хворы зусім мой гаспадар, ляжыць, ды і памяці ўжо не мае, - Юзэфа Казіміраўна цяжка ўздыхае. – У мяне таксама ногі моцна баляць, але цяпер яны хіба ва ўсіх баляць. Выйшла вось трохі каля крыжа ўпарадкаваць, хоць паціхеньку зелле павырываю. А ведаеце, гэты крыж мой муж з сынам паставілі. Раней крыж стаяў на вуліцы, ля калгаснага поля, вось за тым кустом бэзу, але яго вырвалі. А нам без крыжа зусім ніяк… Муж мой таксама веруючы, і ён сказаў: паставім крыж у сваім гародзе, каб нікому не перашкаджаў. Спачатку паставілі драўляны, але ён перагніў з часам, тады муж з сынам зрабілі вось гэты жалезны крыж, гадоў 6 назад, і мы каля яго молімся. У маі і чэрвені тут каля крыжа збіраюцца ўсе людзі з нашай асады. На другім канцы аколіцы ёсць свой крыж, але нам туды далёка хадзіць, а ім сюды далёка.
Юзэфа Казіміраўна расказвае, што на зіму яны з мужам у Станявічах не застаюцца, едуць да дачкі, а за хатай сын наглядае, які жыве ў Гродне.
- Мала ўжо людзей тут, - гаворыць бабуля. - Раней кароў ганялі пасвіць, дык у кожнай хаце кароўка была, а цяпер ужо ніхто не трымае. І ў нас толькі куры. Я ўсё жыццё ў калгасе працавала, у брыгаду хадзіла, а ўжо апошнія гады перад пенсіяй была свінаркай. Муж будаўніком быў, а потым, калі я прыйшла на ферму, дык і ён на ферму прыйшоў, на трактары кармы развозіў. Пражылі мы многа, але жыць яшчэ хочацца. Праўнучак у нас нядаўна нарадзіўся, годзік яшчэ толькі яму, хочацца яшчэ ім пацешыцца...
Пра Барбару Пясецкую Юзэфа Казіміраўна нічога не чула.
- Я сама з Малых Ёдкавічаў, у Станявічы замуж выйшла, а гэта было ўжо намнога пазней. Вы спытайце ў брата майго мужа, ён хоць старэйшы, але ўсё яшчэ добра памятае.
[caption id="attachment_54032" align="alignleft" width="300"]
Юзэф Станеўскі[/caption]
Юзэф Антонавіч Станеўскі, да якога накіравала мяне Юзэфа Казіміраўна, нарадзіўся ў 1932 годзе.
- Тут нарадзіўся, тут усё жыццё пражыў, - прыязна ўсміхаецца мой новы субяседнік. - Бацькоўская хата вось стаіць на падворку, дзед яе яшчэ будаваў. Хацеў яе разабраць, але ўжо не ў маіх сілах гэта.
Як я помню, у нашай вёсцы было 46 двароў. А цяпер амаль нікога няма, большасць з Гродна прыязджае, а тых, хто застаецца на зіму, дык зусім нямнога. У мяне самога рука ўжо няўладная, стаў інвалідам. Які з мяне чалавек, толькі і раблю, што сяджу па цэлых днях. Але на зіму нікуды не еду, застаюся тут, лепш аднаму, ды ў сваёй хаце.
Памятаю, усё што было, і вайну памятаю. Помню, як немцы з-за гары з-пад Барыскоў стралялі па нас. Бацька крычаў: “Уцякайце ў падвал!”, а я не паслухаў. А потым, калі бег, асколак праляцеў зусім каля мяне. Я яшчэ захацеў узяць яго ў руку, вядома ж, дзіця, не ведаў, што ён гарачы будзе, і апёк руку.
Пасля вайны хадзіў у школу ў Мацееўцы, закончыў 4 класы.
У бацькі было 7 гектараў зямлі, з 13 гадоў працаваў на сваёй гаспадарцы. Калі ўжо калгас стварыўся, пайшоў у эйсмантаўскую школу, у 5 клас, але яго не закончыў, мяне забралі ў армію. Служыў ва Усходнім Казахстане, у чыгуначных войсках, 3 гады, нават у водпуск не пусцілі. Там атрымаў спецыяльнасць электрыка. Пасля арміі трохі працаваў у калгасе на конях, а потым пайшоў на электрастанцыю ў Вайтаўшчызну.
Юзэф Антонавіч адпрацаваў у энергасістэме 36 гадоў, мае званне заслужанага энергетыка рэспублікі.
- Жонку таксама знайшоў на станцыі, - працягвае Юзэф Станеўскі. - Яе бацька працаваў са мной, а яна прыходзіла туды спытаць, калі абед у таты, бо мы траіх кругласутачна дзяжурылі на станцыі. Спадабалася мне, звалі яе Ганна, на 9 гадоў маладзейшая за мяне была, але ў 2000 годзе ўжо памерла. Бухгалтарам у калгасе ў нас яна працавала, спачатку ў Ёдкавічах, потым у Эйсмантах.
Вядома ж, мелі сваю гаспадарку, дык яна прылятае з работы і адразу за хатнія справы бярэцца. А аднойчы я прыехаў з работы, а яна ўжо пад хату толькі прыпаўзла, бо ісці не магла, нешта сталася, адняўся ўвесь ніз. Завязлі ў Гродна, там дзён 15 пабыла, а потым дачка забрала да сябе ў Навагрудак, але там два дні толькі яна праляжала, і тромбы нейкія там адарваліся, так і памерла.
А год назад і дачкі не стала. 13 гадоў яна змагалася з анкалогіяй, 7 аперацый зрабілі, але выратаваць не ўдалося. І сама была ўрачом, і муж урач, але і ўрачы таксама хварэюць і паміраюць...
На маё пытанне, ці чуў ён што-небудзь пра Пясецкіх, якія раней жылі ў Станявічах, Юзэф Антонавіч адказаў таксама адмоўна:
- Пясецкіх я не помню, пры маёй памяці не было ўжо тут у Станявічах Пясецкіх, ведаю толькі, што ў Эйсмантах ёсць Пясецкія. А ў нас тут большасць Станеўскія былі. Кажуць, што з двух Станеўскіх наша аколіца і пачалася. І цяпер Станеўскіх многа тут.
[caption id="attachment_54034" align="alignleft" width="300"]
Марыя Станеўская[/caption]
Суседка Юзэфа Антонавіча таксама аказалася Станеўскай. Марыі Іосіфаўне 74 гады, родам яна з Кулікоў, у Станявічы выйшла замуж.
- У Станявічах я ўжо 43 гады, - расказвае Марыя Іосіфаўна. – Мне тут падабаецца, і людзі тут добрыя, спагадлівыя. Як была ў Куліках, то хадзіла ў брыгаду, а як сюды прыйшла, дык ужо толькі дзяцьмі і гаспадаркай займалася, чацвёра дзяцей мы з мужам Станіславам Іосіфавічам выгадавалі: двое ў Гродне, адзін у Эйсмантах, а адзін тут з намі жыве, ён інвалід. Мы з мужам заўсёды ўсё разам рабілі. Я дзяцей гадавала, гарод упраўляла. Цэлы гэты гарод быў засаджаны гуркамі, памідорамі, на продаж іх вырошчвалі. Сад у нас быў вялікі, яблыкі таксама прадавалі. Муж рабіў у калгасе шафёрам, а я на гаспадарцы. Так і жылі.
Мясцовыя жыхары не любяць, калі Станявічы называюць вёскай – тут усе лічаць сваё паселішча аколіцай – месцам пражывання шляхты са сваімі моцнымі традыцыямі.
- Аколіца – гэта па-шляхецку, - тлумачыць мне Марыя Іосіфаўна. – У Станявічах, Занявічах, Мацееўцах заўсёды шляхта жыла. Не тое, каб гэта былі багацейшыя людзі, гэта людзі больш веруючыя, мы ўсе католікі, кожную нядзелю і святы ездзім у касцёл. Старшыня калгаса выдзяляе транспарт, спачатку аўтобус вазіў, калі было больш людзей, цяпер бус возіць. Не памесцімся ў адзін бус, дык ён два-тры рэйсы, зробіць, але з усіх навакольных вёсак людзей забярэ. Усе тут веруючыя людзі, таму і вымалілі сваіх святароў: з нашых Станявіч ксёндз Анджэй Іадкоўскі паходзіць, можа, бачылі, там у двары яго бацькоўскага дома фігурка Маці Божай стаіць, з Ёдкавіч - Юрый Церабей, з суседніх Занявіч – біскуп Юзэф Станеўскі. Заўсёды з Богам жывём, ля крыжоў молімся, як калісьці нашы бацькі маліліся. І хоць мала цяпер людзей тут, але традыцыі захоўваем.
Яшчэ адна Станеўская - Клеменціна Іванаўна – самая старэйшая жыхарка Станявіч, ёй ужо амаль 93 гады.
[caption id="attachment_54035" align="alignleft" width="300"]
Клеменціна Станеўская[/caption]
Пра Пясецкіх яна таксама нічога не чула.
- Я старэйшая ў вёсцы, але не памятаю гэтага. А як старэйшыя людзі не ведаюць, то ўжо ніхто і не скажа, - Клеменціна Іванаўна запрашае мяне прысесці і пачынае аповед пра сваё жыццё. - Колькі ўсяго я пражыла, у слязах выкупалася! 67 гадоў, як прыйшла сюды замуж. Мужа не пахвалю, цяжкавата мне з ім жылося. Ды і да замужжа нацярпелася. У час вайны была вывезена ў Германію, паўтары гады там правяла. Была каля Кёнігсберга, на ўсходзе Літвы. Працавала ў немца на гаспадарцы, Франц Норкус яго звалі. Немец быў вельмі нярвовы, гаспадыня трохі лепшая. Былі там яшчэ жанчыны з нашых месцаў: з Жукевіч, Ёдкавічаў. Калі “саветы” вызвалілі, я вярнулася дадому. Каб вы бачылі колькі ў мяне медалёў і падзяк розных, магу паказаць.
Клеменціна Іванаўна дастае з этажэркі юбілейныя медалі, падзячныя пісьмы віншавальныя паштоўкі з Днём Перамогі, сярод якіх ёсць паштоўка нават ад Прэзідэнта краіны.
- А потым у калгасе многа гадоў працавала, і нормы ўсе выконвала. Многа буракоў заўсёды брала, а дачок не было, не было каму дапамагчы, - уздыхае бабуля. - У нас з мужам двое сыноў, яны ў Гродне жывуць. У аднаго сына інсульт быў, ходзіць з цяжкасцю, рука левая няўладная. Маю болю я, як выцерпець.
Але ўвогуле цяпер жывецца добра, пенсію прынясуць, аўталаўка прыязджае ў сераду і суботу. Цяпер толькі той, хто п’яніца, не жыве, а хто мае розум і здароўе, то не прападзе. Я яшчэ сама і падвару, і абмыюся, і гарод сама палю. Дзеці прыязджаюць, дапамагаюць, але я іх не чакаю, калі сама магу…
На жаль, за адзін прыезд мне не ўдалося сустрэцца з усімі жыхарамі Станявіч, але жыццё гэтых старэйшых людзей найбольш поўна перадае лёс і гісторыю іх роднай аколіцы. Шкада таксама, што не атрымалася нічога даведацца і пра сям’ю знакамітай Барбары Джонсан. Магчыма, хтосьці з нашых чытачоў валодае інфармацыяй пра Пясецкіх, якія паходзілі са Станявіч, будзем рады, калі вы падзеліцеся ёй з намі.
Ірына МІКЛАШ, фота аўтара
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[~PREVIEW_TEXT] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 33093
[TIMESTAMP_X] => 01.04.2025 15:59:22
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 683
[WIDTH] => 1024
[FILE_SIZE] => 210409
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/8c6
[FILE_NAME] => 3url3yv1qqhdf37qts6h6psc4qw4qosm.jpg
[ORIGINAL_NAME] => IMG_4333.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 9ff0b279c81b6a513b40f4c7e1fdfebb
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/8c6/3url3yv1qqhdf37qts6h6psc4qw4qosm.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/8c6/3url3yv1qqhdf37qts6h6psc4qw4qosm.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/8c6/3url3yv1qqhdf37qts6h6psc4qw4qosm.jpg
[ALT] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
)
[~DETAIL_PICTURE] => 33093
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:10:39
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:10:39
[ACTIVE_FROM_X] => 2017-07-20 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2017-07-20 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 20.07.2017
[~ACTIVE_FROM] => 20.07.2017
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0-%D1%9E-%D0%B3%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%BA%D1%83-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D1%96%D1%87%D1%8B/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0-%D1%9E-%D0%B3%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%BA%D1%83-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8F%D0%B2%D1%96%D1%87%D1%8B/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => вандроўка-ў-глыбінку-станявічы
[~CODE] => вандроўка-ў-глыбінку-станявічы
[EXTERNAL_ID] => 16601
[~EXTERNAL_ID] => 16601
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 20.07.2017
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[ELEMENT_META_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Общество
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => У 2013 годзе сродкі масавай інфармацыі ўсяго свету напісалі пра смерць спадкаемніцы амерыканскай кампаніі “Johnson & Johnson”, адной з найбагацейшых жанчын свету Барбары Джонсан (у дзявоцтве – Пясецкай) З гэтай нагоды ўспаміналі і вёску Станявічы, якая знаходзіцца ў Эйсмантаўскім сельсавеце нашага раёна, - менавіта адсюль паходзіла будучая мільярдэрка.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[~TMP_ID] => 06c8f2cf310019e0e1a4aba1d7054c32
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 10
[~ID] => 10
[CODE] => obshchestvo
[~CODE] => obshchestvo
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Общество
[~NAME] => Общество
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/obshchestvo/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Общество
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_TITLE] => Общество
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Общество
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/obshchestvo/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[BROWSER_TITLE] => Вандроўка ў глыбінку. Станявічы
[KEYWORDS] => Общество
[DESCRIPTION] => У 2013 годзе сродкі масавай інфармацыі ўсяго свету напісалі пра смерць спадкаемніцы амерыканскай кампаніі “Johnson & Johnson”, адной з найбагацейшых жанчын свету Барбары Джонсан (у дзявоцтве – Пясецкай) З гэтай нагоды ўспаміналі і вёску Станявічы, якая знаходзіцца ў Эйсмантаўскім сельсавеце нашага раёна, - менавіта адсюль паходзіла будучая мільярдэрка.
)
)
20.07.2017
Вандроўка ў глыбінку. Станявічы

У 2013 годзе сродкі масавай інфармацыі ўсяго свету напісалі пра смерць спадкаемніцы амерыканскай кампаніі “Johnson & Johnson”, адной з найбагацейшых жанчын свету Барбары Джонсан (у дзявоцтве – Пясецкай). З гэтай нагоды ўспаміналі і вёску Станявічы, якая знаходзіцца ў Эйсмантаўскім сельсавеце нашага раёна, - менавіта адсюль паходзіла будучая мільярдэрка. Барбара нарадзілася ў 1937 годзе і была малодшым, чацвёртым, дзіцём Войцеха і Пелагіі Пясецкіх, небагатых сялян са Станявіч. Пасля другой сусветнай вайны сям’я Пясецкіх выехала з Беларусі ў Польшчу і пасялілася ў невялікай мясцовасці пад Вроцлавам – Захажыцах. Барбара закончыла Вроцлаўскі
[caption id="attachment_54029" align="alignleft" width="300"]

Барбара Джонсан (Пясецкая)[/caption]
ўніверсітэт, дзе вывучала гісторыю мастацтва, і ў 1968 годзе пераехала ў ЗША. З-за фінансавых праблем яна вымушана была працаваць прыслугай, так яна трапіла ў дом Джона Сьюарда Джонсана, саўладальніка вядомай кампаніі “Johnson & Johnson”. Закахаўшыся ў маладую пакаёўку, Джон Сьюард развёўся з жонкай і ў 1971 годзе ажаніўся з Пясецкай, яму на той момант было 76 гадоў, а Барбары – 34. Гэты шлюб многіх шакіраваў, асабліва шасцярых дзяцей Джонсана ад двух папярэдніх шлюбаў, якія адразу аб’явілі мачасе вайну. У 1983 годзе Джонсан памёр і амаль усю сваю маёмасць, а гэта каля 500 мільёнаў долараў і акцыі “Johnson & Johnson”, пакінуў у спадчыну жонцы. Дзеці спрабавалі аспрэчыць гэта рашэнне ў судзе, але Барбары ўдалося захаваць сваё права на маёмасць. Пасля смерці мужа Барбара Джонсан не толькі не растраціла гэты капітал, але і ў некалькі разоў яго павялічыла. У 2001 годзе часопіс “Forbes” уключыў яе ў дваццатку самых багатых жанчын планеты, а ў 2011 годзе яе маёмасць ацэньвалася ў 3,6 мільярда долараў.
У апошнія гады жыцця Барбара Джонсан шмат падарожнічала і займалася дабрачыннасцю. Ёй удалося сабраць унікальную калекцыю карцін і іншых прадметаў мастацтва, якія перыядычна выстаўляюцца ў найбуйнейшых музеях свету.

Збіраючыся ў Станявічы, мне было цікава даведацца, ці ведаюць і памятаюць пра гэтую жанчыну ў яе роднай аколіцы, ці захаваўся дом, у якім яна нарадзілася.
Першай, каго я сустрэла ў Станявічах, была Юзэфа Казіміраўна Станеўская, якая наводзіла парадак каля прыдарожнага крыжа. Юзэфе Казіміраўне 82 гады, яе муж, Станіслаў Антонавіч, на год старэйшы.
[caption id="attachment_54031" align="alignleft" width="300"]

Юзэфа Станеўская[/caption]
- Хворы зусім мой гаспадар, ляжыць, ды і памяці ўжо не мае, - Юзэфа Казіміраўна цяжка ўздыхае. – У мяне таксама ногі моцна баляць, але цяпер яны хіба ва ўсіх баляць. Выйшла вось трохі каля крыжа ўпарадкаваць, хоць паціхеньку зелле павырываю. А ведаеце, гэты крыж мой муж з сынам паставілі. Раней крыж стаяў на вуліцы, ля калгаснага поля, вось за тым кустом бэзу, але яго вырвалі. А нам без крыжа зусім ніяк… Муж мой таксама веруючы, і ён сказаў: паставім крыж у сваім гародзе, каб нікому не перашкаджаў. Спачатку паставілі драўляны, але ён перагніў з часам, тады муж з сынам зрабілі вось гэты жалезны крыж, гадоў 6 назад, і мы каля яго молімся. У маі і чэрвені тут каля крыжа збіраюцца ўсе людзі з нашай асады. На другім канцы аколіцы ёсць свой крыж, але нам туды далёка хадзіць, а ім сюды далёка.
Юзэфа Казіміраўна расказвае, што на зіму яны з мужам у Станявічах не застаюцца, едуць да дачкі, а за хатай сын наглядае, які жыве ў Гродне.
- Мала ўжо людзей тут, - гаворыць бабуля. - Раней кароў ганялі пасвіць, дык у кожнай хаце кароўка была, а цяпер ужо ніхто не трымае. І ў нас толькі куры. Я ўсё жыццё ў калгасе працавала, у брыгаду хадзіла, а ўжо апошнія гады перад пенсіяй была свінаркай. Муж будаўніком быў, а потым, калі я прыйшла на ферму, дык і ён на ферму прыйшоў, на трактары кармы развозіў. Пражылі мы многа, але жыць яшчэ хочацца. Праўнучак у нас нядаўна нарадзіўся, годзік яшчэ толькі яму, хочацца яшчэ ім пацешыцца...
Пра Барбару Пясецкую Юзэфа Казіміраўна нічога не чула.
- Я сама з Малых Ёдкавічаў, у Станявічы замуж выйшла, а гэта было ўжо намнога пазней. Вы спытайце ў брата майго мужа, ён хоць старэйшы, але ўсё яшчэ добра памятае.
[caption id="attachment_54032" align="alignleft" width="300"]

Юзэф Станеўскі[/caption]
Юзэф Антонавіч Станеўскі, да якога накіравала мяне Юзэфа Казіміраўна, нарадзіўся ў 1932 годзе.
- Тут нарадзіўся, тут усё жыццё пражыў, - прыязна ўсміхаецца мой новы субяседнік. - Бацькоўская хата вось стаіць на падворку, дзед яе яшчэ будаваў. Хацеў яе разабраць, але ўжо не ў маіх сілах гэта.
Як я помню, у нашай вёсцы было 46 двароў. А цяпер амаль нікога няма, большасць з Гродна прыязджае, а тых, хто застаецца на зіму, дык зусім нямнога. У мяне самога рука ўжо няўладная, стаў інвалідам. Які з мяне чалавек, толькі і раблю, што сяджу па цэлых днях. Але на зіму нікуды не еду, застаюся тут, лепш аднаму, ды ў сваёй хаце.
Памятаю, усё што было, і вайну памятаю. Помню, як немцы з-за гары з-пад Барыскоў стралялі па нас. Бацька крычаў: “Уцякайце ў падвал!”, а я не паслухаў. А потым, калі бег, асколак праляцеў зусім каля мяне. Я яшчэ захацеў узяць яго ў руку, вядома ж, дзіця, не ведаў, што ён гарачы будзе, і апёк руку.
Пасля вайны хадзіў у школу ў Мацееўцы, закончыў 4 класы.
У бацькі было 7 гектараў зямлі, з 13 гадоў працаваў на сваёй гаспадарцы. Калі ўжо калгас стварыўся, пайшоў у эйсмантаўскую школу, у 5 клас, але яго не закончыў, мяне забралі ў армію. Служыў ва Усходнім Казахстане, у чыгуначных войсках, 3 гады, нават у водпуск не пусцілі. Там атрымаў спецыяльнасць электрыка. Пасля арміі трохі працаваў у калгасе на конях, а потым пайшоў на электрастанцыю ў Вайтаўшчызну.

Юзэф Антонавіч адпрацаваў у энергасістэме 36 гадоў, мае званне заслужанага энергетыка рэспублікі.
- Жонку таксама знайшоў на станцыі, - працягвае Юзэф Станеўскі. - Яе бацька працаваў са мной, а яна прыходзіла туды спытаць, калі абед у таты, бо мы траіх кругласутачна дзяжурылі на станцыі. Спадабалася мне, звалі яе Ганна, на 9 гадоў маладзейшая за мяне была, але ў 2000 годзе ўжо памерла. Бухгалтарам у калгасе ў нас яна працавала, спачатку ў Ёдкавічах, потым у Эйсмантах.
Вядома ж, мелі сваю гаспадарку, дык яна прылятае з работы і адразу за хатнія справы бярэцца. А аднойчы я прыехаў з работы, а яна ўжо пад хату толькі прыпаўзла, бо ісці не магла, нешта сталася, адняўся ўвесь ніз. Завязлі ў Гродна, там дзён 15 пабыла, а потым дачка забрала да сябе ў Навагрудак, але там два дні толькі яна праляжала, і тромбы нейкія там адарваліся, так і памерла.
А год назад і дачкі не стала. 13 гадоў яна змагалася з анкалогіяй, 7 аперацый зрабілі, але выратаваць не ўдалося. І сама была ўрачом, і муж урач, але і ўрачы таксама хварэюць і паміраюць...
На маё пытанне, ці чуў ён што-небудзь пра Пясецкіх, якія раней жылі ў Станявічах, Юзэф Антонавіч адказаў таксама адмоўна:
- Пясецкіх я не помню, пры маёй памяці не было ўжо тут у Станявічах Пясецкіх, ведаю толькі, што ў Эйсмантах ёсць Пясецкія. А ў нас тут большасць Станеўскія былі. Кажуць, што з двух Станеўскіх наша аколіца і пачалася. І цяпер Станеўскіх многа тут.
[caption id="attachment_54034" align="alignleft" width="300"]

Марыя Станеўская[/caption]
Суседка Юзэфа Антонавіча таксама аказалася Станеўскай. Марыі Іосіфаўне 74 гады, родам яна з Кулікоў, у Станявічы выйшла замуж.
- У Станявічах я ўжо 43 гады, - расказвае Марыя Іосіфаўна. – Мне тут падабаецца, і людзі тут добрыя, спагадлівыя. Як была ў Куліках, то хадзіла ў брыгаду, а як сюды прыйшла, дык ужо толькі дзяцьмі і гаспадаркай займалася, чацвёра дзяцей мы з мужам Станіславам Іосіфавічам выгадавалі: двое ў Гродне, адзін у Эйсмантах, а адзін тут з намі жыве, ён інвалід. Мы з мужам заўсёды ўсё разам рабілі. Я дзяцей гадавала, гарод упраўляла. Цэлы гэты гарод быў засаджаны гуркамі, памідорамі, на продаж іх вырошчвалі. Сад у нас быў вялікі, яблыкі таксама прадавалі. Муж рабіў у калгасе шафёрам, а я на гаспадарцы. Так і жылі.
Мясцовыя жыхары не любяць, калі Станявічы называюць вёскай – тут усе лічаць сваё паселішча аколіцай – месцам пражывання шляхты са сваімі моцнымі традыцыямі.
- Аколіца – гэта па-шляхецку, - тлумачыць мне Марыя Іосіфаўна. – У Станявічах, Занявічах, Мацееўцах заўсёды шляхта жыла. Не тое, каб гэта былі багацейшыя людзі, гэта людзі больш веруючыя, мы ўсе католікі, кожную нядзелю і святы ездзім у касцёл. Старшыня калгаса выдзяляе транспарт, спачатку аўтобус вазіў, калі было больш людзей, цяпер бус возіць. Не памесцімся ў адзін бус, дык ён два-тры рэйсы, зробіць, але з усіх навакольных вёсак людзей забярэ. Усе тут веруючыя людзі, таму і вымалілі сваіх святароў: з нашых Станявіч ксёндз Анджэй Іадкоўскі паходзіць, можа, бачылі, там у двары яго бацькоўскага дома фігурка Маці Божай стаіць, з Ёдкавіч - Юрый Церабей, з суседніх Занявіч – біскуп Юзэф Станеўскі. Заўсёды з Богам жывём, ля крыжоў молімся, як калісьці нашы бацькі маліліся. І хоць мала цяпер людзей тут, але традыцыі захоўваем.
Яшчэ адна Станеўская - Клеменціна Іванаўна – самая старэйшая жыхарка Станявіч, ёй ужо амаль 93 гады.
[caption id="attachment_54035" align="alignleft" width="300"]

Клеменціна Станеўская[/caption]
Пра Пясецкіх яна таксама нічога не чула.
- Я старэйшая ў вёсцы, але не памятаю гэтага. А як старэйшыя людзі не ведаюць, то ўжо ніхто і не скажа, - Клеменціна Іванаўна запрашае мяне прысесці і пачынае аповед пра сваё жыццё. - Колькі ўсяго я пражыла, у слязах выкупалася! 67 гадоў, як прыйшла сюды замуж. Мужа не пахвалю, цяжкавата мне з ім жылося. Ды і да замужжа нацярпелася. У час вайны была вывезена ў Германію, паўтары гады там правяла. Была каля Кёнігсберга, на ўсходзе Літвы. Працавала ў немца на гаспадарцы, Франц Норкус яго звалі. Немец быў вельмі нярвовы, гаспадыня трохі лепшая. Былі там яшчэ жанчыны з нашых месцаў: з Жукевіч, Ёдкавічаў. Калі “саветы” вызвалілі, я вярнулася дадому. Каб вы бачылі колькі ў мяне медалёў і падзяк розных, магу паказаць.
Клеменціна Іванаўна дастае з этажэркі юбілейныя медалі, падзячныя пісьмы віншавальныя паштоўкі з Днём Перамогі, сярод якіх ёсць паштоўка нават ад Прэзідэнта краіны.
- А потым у калгасе многа гадоў працавала, і нормы ўсе выконвала. Многа буракоў заўсёды брала, а дачок не было, не было каму дапамагчы, - уздыхае бабуля. - У нас з мужам двое сыноў, яны ў Гродне жывуць. У аднаго сына інсульт быў, ходзіць з цяжкасцю, рука левая няўладная. Маю болю я, як выцерпець.
Але ўвогуле цяпер жывецца добра, пенсію прынясуць, аўталаўка прыязджае ў сераду і суботу. Цяпер толькі той, хто п’яніца, не жыве, а хто мае розум і здароўе, то не прападзе. Я яшчэ сама і падвару, і абмыюся, і гарод сама палю. Дзеці прыязджаюць, дапамагаюць, але я іх не чакаю, калі сама магу…
На жаль, за адзін прыезд мне не ўдалося сустрэцца з усімі жыхарамі Станявіч, але жыццё гэтых старэйшых людзей найбольш поўна перадае лёс і гісторыю іх роднай аколіцы. Шкада таксама, што не атрымалася нічога даведацца і пра сям’ю знакамітай Барбары Джонсан. Магчыма, хтосьці з нашых чытачоў валодае інфармацыяй пра Пясецкіх, якія паходзілі са Станявіч, будзем рады, калі вы падзеліцеся ёй з намі.
Ірына МІКЛАШ, фота аўтара