Жыхарка аграгарадка Стары Дворац, наведвальніца аматарскага аб’яднання“Вяскоўцы” мясцовай сельскай бібліятэкі Людміла Кавалёва – шматграннаяталенавітая асоба, якая дорыць блізкім сваю любоў, клопат і часцінку душы.
Людзей, якія не маюць аніякіх талентаў проста не існуе. Гэта пацвяржаюць і мае пошукі гераіні для артыкула: нехта пячэ торты, да якіх магазінным як пешшу да Берліна, нехта складае карціны з алмазнай мазаікі, другія ўвесь свет засадзілі б кветкамі і, пажадана, – экзатычнымі. А ў многіх жанчын – проста суквецце здольнасцей, якія не адразу і заўважыш. Мо пуд солі і не спатрэбіцца разам з’есці, каб разглядзець шматграннасць асобы, а пагутарыць больш цесна не пашкодзіць.
Дарэчы, у маім выпадку для гэтага нават існуюць спрыяльныя ўмовы – аматарскае аб’яднанне “Вяскоўцы” ў Старадварэцкай сельскай бібліятэцы. На пасяджэнні, прысвечаным творчым захапленням, жанчыны нанеслі столькі шэдэўраў, што раскласці на адным стале іх было проста немагчыма.
Душа аб’яднання
Жыхарка аграгарадка Стары Дворац Людміла Кавалёва – удзельніца “Вяскоўцаў” і актыўная чытачка бібліятэкі. Без перабольшвання магу сказаць, што яна – душа аб’яднання. “Лёгкая да смеху”, жартаўніца, не прапускае ніводнага мерапрыемства. Вось тут, у бібліятэцы, я і пазнаёмілася з вырабамі Людмілы Эдуардаўны. І напрасілася ў госці.
У пярэднім пакоі мяне сустрэлі гаспадары і кот Рыжы. Гаспадар далікатна выдаліўся, а Людміла паказала мне кватэру. Утульная, прыбраная, з прыгожымі шпалерамі.
– Людміла, а хто вам так прафесіянальна паклеіў сцены? – запытала я.
Майму пытанню жанчына здзівілася:
–Ды я сама!
–Адна, без дапамогі?
–А як жа? Ніхто мне не дапаможа як трэба, толькі перашкаджаць будуць.
Вось табе і на! А паспрабуй паскачы на табурэтку і з яе сто разоў: адмерай, адрэж, намаж, прыклей цяжкія шчыльныя шпалеры. Але гаспадыня толькі ўсміхаецца. Падцягнутая, з фігурай гімнасткі, хуткая ў рухах, Людміла, здаецца, без цяжкасцей робіць усю працу.
Дзе нарадзілася, там і прыгадзілася
Нарадзілася жанчына ў Старым Дворцы. Бацькі працавалі ў калгасе. Пасля васьмігодкі скончыла Брэсцкі чыгуначны тэхнікум і па размеркаванню трапіла ў ардэнаносную Оршу на пасаду дыспетчара цягнікоў. Тут жа, у Оршы, мініяцюрная бландзінка выйшла замуж. У дэкрэт паехала да бацькоў, ды тут і засталася, “перацягнуўшы” сюды і мужа. Працавала ў калгасе і чакала сваё жыллё. Тут нарадзіліся дзеці.
Захапленне жыцця
–Вязаць я пачала з 17 гадоў, – успамінае Людміла Эдуардаўна. – Мама навучыла. Яна вельмі хораша вязала. Я паспрабавала і мне спадабалася.
Вось так, аднойчы ўзяўшы ў рукі спіцы і кручок, жанчына атрымала захапленне на ўсё жыццё. Вязала касцюмчыкі дзецям, шапачкі, швэдры… У часопісах знаходзіла малюнкі – такія смешныя і прыгожыя. Хацелася сваіх дзетак прыгожа апрануць.
–Цяпер ужо і не ўпомню, што навязала за гады, – Людміла вядзе мяне ў другі пакой і паказвае мне вязаныя… кеды, красоўкі, тапачкі з мордачкамі панды, шкарпэткі з “косамі”.
Канешне, кардыган ажурнай вязкі вышэй за ўсіх пахвал – ніводнай памылкі! Пра такія вырабы кажуць: машынная вязка. Але, кеды, красоўкі! Такога я, прызнацца, не сустракала!
–Гэта ўсё, што засталося, што не разабралі, – выкладае пары вязальшчыца, і яны займаюць усю канапу…
–А каму вы найбольш вяжаце, дзецям, унукам?
–Ой, каму толькі не вяжу! І родным, і знаёмым, і знаёмым знаёмых. Убачаць мае тапачкі і просяць звязаць. Унукі (а іх у жанчыны чацвёра) маюць па некалькі параў. Дык прыдумваюць – якую жывёлу хацелі б і звоняць:
–Бабуля, мне з мішкамі звяжы, а мне з лісою…
І яна вяжа. Шукае ў інтэрнэце схемы, малюнкі. І зараз абноўкі ўжо радуюць малых.
–Звязала свату кеды, дык жонка ў яго забрала, – расказвае Людміла Кавалёва. – Прыйшлося і ёй звязаць. А потым яны знасіліся – дык сват зашываў і насіў. Ну, яшчэ звязала. Сваячка сватоў папрасіла… Ды раптам прыехала сама, з ніткамі. Ёй проста жыццёва неабходна было апрануць да зімы …ката.
“Ды не вязала я на катоў”, – спрабавала “адбрыкацца” Людміла. Ды тая ледзь не плакала. Што ж, звязала і кату.
–Шчаслівая “каціная мама” даслала фота любімца ў абноўках, – Людміла дэманструе мне картачку кабеты з пітомцам. На ёй апрануты кот, які выглядаў не вельмі шчаслівым, затое ў яго гаспадыні – “рот да вушэй”.
–Мае пінетачкі нават у Польшчу паехалі – дачка там працуе, падарыла немаўляці начальніка.
Да слова, у Люсі не толькі якасць вырабаў не саступае машыннай, але і скорасць амаль такая ж. Аднойчы ёй тэрмінова заказалі камплект на хрышчэнне – пінеткі, кофтачка і камбінезон. Дый яшчэ без мерак, нават прыкладных. Справілася! Усё падышло і спадабалася.
Пінеткі і чурсікі
Колькі па часу займае выраб, напрыклад, тых жа красовак? Калі зімою, то за вечар вяжа. Тапачкі “з мордачкамі” – крыху даўжэй, бо малюнак вяжацца кручком, а астатняе спіцамі. Ды і рознакаляровыя ніці блытаюцца, але Людміла цярпліва разбірае іх і вяжа далей. Справа не для слабанервовых. Люся ж, наадварот, супакойвае нервы. Калі рукі доўга не трымаюць спіцы, жанчыне чагосьці не хапае. Няма заказаў – вяжа проста так, а збыць куды – знойдзе. Няма нітак – вяжа з рэшткаў тапцікі немаўляткам. Дарэчы, ці ведаеце вы, чым адрозніваюцца пінеткі ад чурсікаў?
–У пінетак другая форма і шнурок, а чурсікі – з аб’ёмнымі “гузікамі”, накшталт чаравічак.
“Гузікі” – таксама вязаныя, рознакаляровыя. А вось мексіканскі кручок, які спатрэбіўся вязальшчыцы, паставіў у тупік нават гападыню крамы тавараў для рукадзелля. А ён вельмі зручны для вязання дзіцячых чаравічкаў – не спаўзаюць “вочкі” і руку не драпае. А яшчэ Людміла паказала мне з радасцю апошні набытак – лічыльнік шэрагаў. Па выглядзе – як пярсцёнак, з электронным табло. Правязаў радок – націснуў на яго і высвецілася лічба – 1. Зручна.
–Люда, а дзе ж вы ніткі бераце, у вясковай краме іх жа няма?
–Дзе толькі бываю – у першую чаргу шукаю іх – у Гродне, у Валкавыску. Калі не выязджаю – дзеці купляюць, знаёмыя. Усе ведаюць, што ніткі – маё натхненне.
Яшчэ Людміла Эдуардаўна вяжа цацкі! Так, сапраўдныя цацкі. Герояў мультфільмаў, жывёл, казачных істот. Але гэта ўжо – калі папросяць.
Бярэ кручок, вяжа фігурку, напаўняе сінцепонам – і вось вам незвычайны падарунак для дзіцяці. Дарэчы, цяпер такія цацкі вельмі запатрабаныя ў сучасных дзяцей. А здзівіць іх маларэальна!
Майстрыха на ўсе рукі
Пакуль мы п’ём каву на кухні – выйшаў пазнаёміцца і другі кот Людмілы – пухнаты белы Ваня. Гэта яшчэ адна прыхільнасць гаспадыні, і каты плацяць ёй узаемнасцю. Ваня нават адмовіўся жыць у былой гаспадыні – Люсінай дачкі ў Гродне. Аб’явіў байкот і схаваўся пад паддон душавой кабіны. Пошукі далі вынік толькі калі кот пачуў голас Людмілы, якая знарок прыехала ў горад.
А якія стравы гатуе гаспадыня са сваёй любімай ягады – трускаўкі! Масла з трускавак, трускаўкі ў трускаўках на зіму, марожанае з трускавак і банана. Яе ўнукі, прыязджаючы з горада з асалодай ядуць гэткую смакату.
Пад вокнамі кватэры – кветкі і градкі з агароднінай. Дарэчы, кветкі – таксама любоў Люсі. Яны растуць усюды: на вокнах – пакаёвыя, на вуліцы – розы, цюльпаны, гладыёлусы. Наводдаль, каля хлевушка – цэлыя клумбы з раслінамі, выкладзеныя каменнямі. Кветкі і кусты размешчаны ў адмысловым парадку і ствараюць сапраўдны ландшафтны дызайн. Побач – шэраг грыбочкаў з пафарбаваных камянёў. Для гэтай кампазіцыі жанчына на полі адшукала прыдатныя па форме каменьчыкі, набыла чырвоную і белую фарбы – і вось ужо “мухаморы” і “чырвонагаловікі” ўпрыгожылі клумбы і кавалачак асабітай “дачнай” тэрыторыі.
Клопат пра блізкіх – звычайная справа
Адпачываць Людміле Эдуардаўне зусім не прыходзіцца – наведвае сястру, якая часта хварэе, дапамагае даглядаць ляжачых і сталых хворых па просьбе знаёмых. Яна бабулю і памые, і пакорміць, і пагаворыць са старым чалавекам – дачка можа не хвалявацца на працы. Дапаможа і бульбу капаць, дагледзіць унукаў. Звычайнае жыццё простай жанчыны, скажаце вы? Напэўна так. І, дзякуй Богу, што клопат пра блізкіх – гэта звычайная справа для нашых жанчын, якія прывыклі аддаваць – сваю любоў, клопат і часцінку душы.
Людміла БАГДАНОВІЧ, бібліятэкар Старадварэцкай сельскай бібліятэкі
Фота Святланы ГАНЧАРОВАЙ
[~DETAIL_TEXT] =>
Жыхарка аграгарадка Стары Дворац, наведвальніца аматарскага аб’яднання“Вяскоўцы” мясцовай сельскай бібліятэкі Людміла Кавалёва – шматграннаяталенавітая асоба, якая дорыць блізкім сваю любоў, клопат і часцінку душы.
Людзей, якія не маюць аніякіх талентаў проста не існуе. Гэта пацвяржаюць і мае пошукі гераіні для артыкула: нехта пячэ торты, да якіх магазінным як пешшу да Берліна, нехта складае карціны з алмазнай мазаікі, другія ўвесь свет засадзілі б кветкамі і, пажадана, – экзатычнымі. А ў многіх жанчын – проста суквецце здольнасцей, якія не адразу і заўважыш. Мо пуд солі і не спатрэбіцца разам з’есці, каб разглядзець шматграннасць асобы, а пагутарыць больш цесна не пашкодзіць.
Дарэчы, у маім выпадку для гэтага нават існуюць спрыяльныя ўмовы – аматарскае аб’яднанне “Вяскоўцы” ў Старадварэцкай сельскай бібліятэцы. На пасяджэнні, прысвечаным творчым захапленням, жанчыны нанеслі столькі шэдэўраў, што раскласці на адным стале іх было проста немагчыма.
Душа аб’яднання
Жыхарка аграгарадка Стары Дворац Людміла Кавалёва – удзельніца “Вяскоўцаў” і актыўная чытачка бібліятэкі. Без перабольшвання магу сказаць, што яна – душа аб’яднання. “Лёгкая да смеху”, жартаўніца, не прапускае ніводнага мерапрыемства. Вось тут, у бібліятэцы, я і пазнаёмілася з вырабамі Людмілы Эдуардаўны. І напрасілася ў госці.
У пярэднім пакоі мяне сустрэлі гаспадары і кот Рыжы. Гаспадар далікатна выдаліўся, а Людміла паказала мне кватэру. Утульная, прыбраная, з прыгожымі шпалерамі.
– Людміла, а хто вам так прафесіянальна паклеіў сцены? – запытала я.
Майму пытанню жанчына здзівілася:
–Ды я сама!
–Адна, без дапамогі?
–А як жа? Ніхто мне не дапаможа як трэба, толькі перашкаджаць будуць.
Вось табе і на! А паспрабуй паскачы на табурэтку і з яе сто разоў: адмерай, адрэж, намаж, прыклей цяжкія шчыльныя шпалеры. Але гаспадыня толькі ўсміхаецца. Падцягнутая, з фігурай гімнасткі, хуткая ў рухах, Людміла, здаецца, без цяжкасцей робіць усю працу.
Дзе нарадзілася, там і прыгадзілася
Нарадзілася жанчына ў Старым Дворцы. Бацькі працавалі ў калгасе. Пасля васьмігодкі скончыла Брэсцкі чыгуначны тэхнікум і па размеркаванню трапіла ў ардэнаносную Оршу на пасаду дыспетчара цягнікоў. Тут жа, у Оршы, мініяцюрная бландзінка выйшла замуж. У дэкрэт паехала да бацькоў, ды тут і засталася, “перацягнуўшы” сюды і мужа. Працавала ў калгасе і чакала сваё жыллё. Тут нарадзіліся дзеці.
Захапленне жыцця
–Вязаць я пачала з 17 гадоў, – успамінае Людміла Эдуардаўна. – Мама навучыла. Яна вельмі хораша вязала. Я паспрабавала і мне спадабалася.
Вось так, аднойчы ўзяўшы ў рукі спіцы і кручок, жанчына атрымала захапленне на ўсё жыццё. Вязала касцюмчыкі дзецям, шапачкі, швэдры… У часопісах знаходзіла малюнкі – такія смешныя і прыгожыя. Хацелася сваіх дзетак прыгожа апрануць.
–Цяпер ужо і не ўпомню, што навязала за гады, – Людміла вядзе мяне ў другі пакой і паказвае мне вязаныя… кеды, красоўкі, тапачкі з мордачкамі панды, шкарпэткі з “косамі”.
Канешне, кардыган ажурнай вязкі вышэй за ўсіх пахвал – ніводнай памылкі! Пра такія вырабы кажуць: машынная вязка. Але, кеды, красоўкі! Такога я, прызнацца, не сустракала!
–Гэта ўсё, што засталося, што не разабралі, – выкладае пары вязальшчыца, і яны займаюць усю канапу…
–А каму вы найбольш вяжаце, дзецям, унукам?
–Ой, каму толькі не вяжу! І родным, і знаёмым, і знаёмым знаёмых. Убачаць мае тапачкі і просяць звязаць. Унукі (а іх у жанчыны чацвёра) маюць па некалькі параў. Дык прыдумваюць – якую жывёлу хацелі б і звоняць:
–Бабуля, мне з мішкамі звяжы, а мне з лісою…
І яна вяжа. Шукае ў інтэрнэце схемы, малюнкі. І зараз абноўкі ўжо радуюць малых.
–Звязала свату кеды, дык жонка ў яго забрала, – расказвае Людміла Кавалёва. – Прыйшлося і ёй звязаць. А потым яны знасіліся – дык сват зашываў і насіў. Ну, яшчэ звязала. Сваячка сватоў папрасіла… Ды раптам прыехала сама, з ніткамі. Ёй проста жыццёва неабходна было апрануць да зімы …ката.
“Ды не вязала я на катоў”, – спрабавала “адбрыкацца” Людміла. Ды тая ледзь не плакала. Што ж, звязала і кату.
–Шчаслівая “каціная мама” даслала фота любімца ў абноўках, – Людміла дэманструе мне картачку кабеты з пітомцам. На ёй апрануты кот, які выглядаў не вельмі шчаслівым, затое ў яго гаспадыні – “рот да вушэй”.
–Мае пінетачкі нават у Польшчу паехалі – дачка там працуе, падарыла немаўляці начальніка.
Да слова, у Люсі не толькі якасць вырабаў не саступае машыннай, але і скорасць амаль такая ж. Аднойчы ёй тэрмінова заказалі камплект на хрышчэнне – пінеткі, кофтачка і камбінезон. Дый яшчэ без мерак, нават прыкладных. Справілася! Усё падышло і спадабалася.
Пінеткі і чурсікі
Колькі па часу займае выраб, напрыклад, тых жа красовак? Калі зімою, то за вечар вяжа. Тапачкі “з мордачкамі” – крыху даўжэй, бо малюнак вяжацца кручком, а астатняе спіцамі. Ды і рознакаляровыя ніці блытаюцца, але Людміла цярпліва разбірае іх і вяжа далей. Справа не для слабанервовых. Люся ж, наадварот, супакойвае нервы. Калі рукі доўга не трымаюць спіцы, жанчыне чагосьці не хапае. Няма заказаў – вяжа проста так, а збыць куды – знойдзе. Няма нітак – вяжа з рэшткаў тапцікі немаўляткам. Дарэчы, ці ведаеце вы, чым адрозніваюцца пінеткі ад чурсікаў?
–У пінетак другая форма і шнурок, а чурсікі – з аб’ёмнымі “гузікамі”, накшталт чаравічак.
“Гузікі” – таксама вязаныя, рознакаляровыя. А вось мексіканскі кручок, які спатрэбіўся вязальшчыцы, паставіў у тупік нават гападыню крамы тавараў для рукадзелля. А ён вельмі зручны для вязання дзіцячых чаравічкаў – не спаўзаюць “вочкі” і руку не драпае. А яшчэ Людміла паказала мне з радасцю апошні набытак – лічыльнік шэрагаў. Па выглядзе – як пярсцёнак, з электронным табло. Правязаў радок – націснуў на яго і высвецілася лічба – 1. Зручна.
–Люда, а дзе ж вы ніткі бераце, у вясковай краме іх жа няма?
–Дзе толькі бываю – у першую чаргу шукаю іх – у Гродне, у Валкавыску. Калі не выязджаю – дзеці купляюць, знаёмыя. Усе ведаюць, што ніткі – маё натхненне.
Яшчэ Людміла Эдуардаўна вяжа цацкі! Так, сапраўдныя цацкі. Герояў мультфільмаў, жывёл, казачных істот. Але гэта ўжо – калі папросяць.
Бярэ кручок, вяжа фігурку, напаўняе сінцепонам – і вось вам незвычайны падарунак для дзіцяці. Дарэчы, цяпер такія цацкі вельмі запатрабаныя ў сучасных дзяцей. А здзівіць іх маларэальна!
Майстрыха на ўсе рукі
Пакуль мы п’ём каву на кухні – выйшаў пазнаёміцца і другі кот Людмілы – пухнаты белы Ваня. Гэта яшчэ адна прыхільнасць гаспадыні, і каты плацяць ёй узаемнасцю. Ваня нават адмовіўся жыць у былой гаспадыні – Люсінай дачкі ў Гродне. Аб’явіў байкот і схаваўся пад паддон душавой кабіны. Пошукі далі вынік толькі калі кот пачуў голас Людмілы, якая знарок прыехала ў горад.
А якія стравы гатуе гаспадыня са сваёй любімай ягады – трускаўкі! Масла з трускавак, трускаўкі ў трускаўках на зіму, марожанае з трускавак і банана. Яе ўнукі, прыязджаючы з горада з асалодай ядуць гэткую смакату.
Пад вокнамі кватэры – кветкі і градкі з агароднінай. Дарэчы, кветкі – таксама любоў Люсі. Яны растуць усюды: на вокнах – пакаёвыя, на вуліцы – розы, цюльпаны, гладыёлусы. Наводдаль, каля хлевушка – цэлыя клумбы з раслінамі, выкладзеныя каменнямі. Кветкі і кусты размешчаны ў адмысловым парадку і ствараюць сапраўдны ландшафтны дызайн. Побач – шэраг грыбочкаў з пафарбаваных камянёў. Для гэтай кампазіцыі жанчына на полі адшукала прыдатныя па форме каменьчыкі, набыла чырвоную і белую фарбы – і вось ужо “мухаморы” і “чырвонагаловікі” ўпрыгожылі клумбы і кавалачак асабітай “дачнай” тэрыторыі.
Клопат пра блізкіх – звычайная справа
Адпачываць Людміле Эдуардаўне зусім не прыходзіцца – наведвае сястру, якая часта хварэе, дапамагае даглядаць ляжачых і сталых хворых па просьбе знаёмых. Яна бабулю і памые, і пакорміць, і пагаворыць са старым чалавекам – дачка можа не хвалявацца на працы. Дапаможа і бульбу капаць, дагледзіць унукаў. Звычайнае жыццё простай жанчыны, скажаце вы? Напэўна так. І, дзякуй Богу, што клопат пра блізкіх – гэта звычайная справа для нашых жанчын, якія прывыклі аддаваць – сваю любоў, клопат і часцінку душы.
Людміла БАГДАНОВІЧ, бібліятэкар Старадварэцкай сельскай бібліятэкі
Фота Святланы ГАНЧАРОВАЙ
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[~PREVIEW_TEXT] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 25430
[TIMESTAMP_X] => 20.03.2026 15:31:40
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 628
[WIDTH] => 942
[FILE_SIZE] => 236000
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/560
[FILE_NAME] => mzc9lp4aokzammimcbyiuzvrb23tbcdv.jpg
[ORIGINAL_NAME] => img_3003.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 3c4ed2dbe57f53f16f7965bb7791372f
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/560/mzc9lp4aokzammimcbyiuzvrb23tbcdv.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/560/mzc9lp4aokzammimcbyiuzvrb23tbcdv.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/560/mzc9lp4aokzammimcbyiuzvrb23tbcdv.jpg
[ALT] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
)
[~DETAIL_PICTURE] => 25430
[TIMESTAMP_X] => 20.03.2026 15:31:40
[~TIMESTAMP_X] => 20.03.2026 15:31:40
[ACTIVE_FROM_X] => 2024-05-28 21:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2024-05-28 21:00:00
[ACTIVE_FROM] => 29.05.2024 00:00:00
[~ACTIVE_FROM] => 29.05.2024 00:00:00
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/nashi-proekty/talenty-zyamli-rodnay/strong-sukvecce-zdolnascej-strong/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/nashi-proekty/talenty-zyamli-rodnay/strong-sukvecce-zdolnascej-strong/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => strong-sukvecce-zdolnascej-strong
[~CODE] => strong-sukvecce-zdolnascej-strong
[EXTERNAL_ID] => 12754
[~EXTERNAL_ID] => 12754
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 29.05.2024
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[ELEMENT_META_TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Таленты зямлі роднай
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-06-25 18:57:51
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 25.06.2026 21:57:51
[~TIMESTAMP_X] => 25.06.2026 21:57:51
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => 1872fc51a017a0070eb72f4d72a21c06
[~TMP_ID] => 1872fc51a017a0070eb72f4d72a21c06
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] =>
[~SERVER_NAME] =>
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 15
[~ID] => 15
[CODE] => nashi-proekty
[~CODE] => nashi-proekty
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Наши проекты
[~NAME] => Наши проекты
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/nashi-proekty/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/nashi-proekty/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Наши проекты
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Наши проекты
[ELEMENT_META_TITLE] => Наши проекты
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] =>
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Наши проекты
)
)
[1] => Array
(
[ID] => 38
[~ID] => 38
[CODE] => talenty-zyamli-rodnay
[~CODE] => talenty-zyamli-rodnay
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 15
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 15
[SORT] => 5
[~SORT] => 5
[NAME] => Таленты зямлі роднай
[~NAME] => Таленты зямлі роднай
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 2
[~DEPTH_LEVEL] => 2
[SECTION_PAGE_URL] => /news/nashi-proekty/talenty-zyamli-rodnay/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/nashi-proekty/talenty-zyamli-rodnay/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Таленты зямлі роднай
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Таленты зямлі роднай
[ELEMENT_META_TITLE] => Таленты зямлі роднай
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Наши проекты
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] =>
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Таленты зямлі роднай
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/nashi-proekty/talenty-zyamli-rodnay/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[BROWSER_TITLE] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
[KEYWORDS] => Таленты зямлі роднай
[DESCRIPTION] => "Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
)
)
29.05.2024
"Таленты зямлі роднай". Суквецце здольнасцей
Жыхарка аграгарадка Стары Дворац, наведвальніца аматарскага аб’яднання“Вяскоўцы” мясцовай сельскай бібліятэкі Людміла Кавалёва – шматграннаяталенавітая асоба, якая дорыць блізкім сваю любоў, клопат і часцінку душы.
Людзей, якія не маюць аніякіх талентаў проста не існуе. Гэта пацвяржаюць і мае пошукі гераіні для артыкула: нехта пячэ торты, да якіх магазінным як пешшу да Берліна, нехта складае карціны з алмазнай мазаікі, другія ўвесь свет засадзілі б кветкамі і, пажадана, – экзатычнымі. А ў многіх жанчын – проста суквецце здольнасцей, якія не адразу і заўважыш. Мо пуд солі і не спатрэбіцца разам з’есці, каб разглядзець шматграннасць асобы, а пагутарыць больш цесна не пашкодзіць.
Дарэчы, у маім выпадку для гэтага нават існуюць спрыяльныя ўмовы – аматарскае аб’яднанне “Вяскоўцы” ў Старадварэцкай сельскай бібліятэцы. На пасяджэнні, прысвечаным творчым захапленням, жанчыны нанеслі столькі шэдэўраў, што раскласці на адным стале іх было проста немагчыма.
Душа аб’яднання
Жыхарка аграгарадка Стары Дворац Людміла Кавалёва – удзельніца “Вяскоўцаў” і актыўная чытачка бібліятэкі. Без перабольшвання магу сказаць, што яна – душа аб’яднання. “Лёгкая да смеху”, жартаўніца, не прапускае ніводнага мерапрыемства. Вось тут, у бібліятэцы, я і пазнаёмілася з вырабамі Людмілы Эдуардаўны. І напрасілася ў госці.
У пярэднім пакоі мяне сустрэлі гаспадары і кот Рыжы. Гаспадар далікатна выдаліўся, а Людміла паказала мне кватэру. Утульная, прыбраная, з прыгожымі шпалерамі.
– Людміла, а хто вам так прафесіянальна паклеіў сцены? – запытала я.
Майму пытанню жанчына здзівілася:
–Ды я сама!
–Адна, без дапамогі?
–А як жа? Ніхто мне не дапаможа як трэба, толькі перашкаджаць будуць.
Вось табе і на! А паспрабуй паскачы на табурэтку і з яе сто разоў: адмерай, адрэж, намаж, прыклей цяжкія шчыльныя шпалеры. Але гаспадыня толькі ўсміхаецца. Падцягнутая, з фігурай гімнасткі, хуткая ў рухах, Людміла, здаецца, без цяжкасцей робіць усю працу.
Дзе нарадзілася, там і прыгадзілася
Нарадзілася жанчына ў Старым Дворцы. Бацькі працавалі ў калгасе. Пасля васьмігодкі скончыла Брэсцкі чыгуначны тэхнікум і па размеркаванню трапіла ў ардэнаносную Оршу на пасаду дыспетчара цягнікоў. Тут жа, у Оршы, мініяцюрная бландзінка выйшла замуж. У дэкрэт паехала да бацькоў, ды тут і засталася, “перацягнуўшы” сюды і мужа. Працавала ў калгасе і чакала сваё жыллё. Тут нарадзіліся дзеці.
Захапленне жыцця
–Вязаць я пачала з 17 гадоў, – успамінае Людміла Эдуардаўна. – Мама навучыла. Яна вельмі хораша вязала. Я паспрабавала і мне спадабалася.
Вось так, аднойчы ўзяўшы ў рукі спіцы і кручок, жанчына атрымала захапленне на ўсё жыццё. Вязала касцюмчыкі дзецям, шапачкі, швэдры… У часопісах знаходзіла малюнкі – такія смешныя і прыгожыя. Хацелася сваіх дзетак прыгожа апрануць.
–Цяпер ужо і не ўпомню, што навязала за гады, – Людміла вядзе мяне ў другі пакой і паказвае мне вязаныя… кеды, красоўкі, тапачкі з мордачкамі панды, шкарпэткі з “косамі”.
Канешне, кардыган ажурнай вязкі вышэй за ўсіх пахвал – ніводнай памылкі! Пра такія вырабы кажуць: машынная вязка. Але, кеды, красоўкі! Такога я, прызнацца, не сустракала!
–Гэта ўсё, што засталося, што не разабралі, – выкладае пары вязальшчыца, і яны займаюць усю канапу…
–А каму вы найбольш вяжаце, дзецям, унукам?
–Ой, каму толькі не вяжу! І родным, і знаёмым, і знаёмым знаёмых. Убачаць мае тапачкі і просяць звязаць. Унукі (а іх у жанчыны чацвёра) маюць па некалькі параў. Дык прыдумваюць – якую жывёлу хацелі б і звоняць:
–Бабуля, мне з мішкамі звяжы, а мне з лісою…
І яна вяжа. Шукае ў інтэрнэце схемы, малюнкі. І зараз абноўкі ўжо радуюць малых.
–Звязала свату кеды, дык жонка ў яго забрала, – расказвае Людміла Кавалёва. – Прыйшлося і ёй звязаць. А потым яны знасіліся – дык сват зашываў і насіў. Ну, яшчэ звязала. Сваячка сватоў папрасіла… Ды раптам прыехала сама, з ніткамі. Ёй проста жыццёва неабходна было апрануць да зімы …ката.
“Ды не вязала я на катоў”, – спрабавала “адбрыкацца” Людміла. Ды тая ледзь не плакала. Што ж, звязала і кату.
–Шчаслівая “каціная мама” даслала фота любімца ў абноўках, – Людміла дэманструе мне картачку кабеты з пітомцам. На ёй апрануты кот, які выглядаў не вельмі шчаслівым, затое ў яго гаспадыні – “рот да вушэй”.
–Мае пінетачкі нават у Польшчу паехалі – дачка там працуе, падарыла немаўляці начальніка.
Да слова, у Люсі не толькі якасць вырабаў не саступае машыннай, але і скорасць амаль такая ж. Аднойчы ёй тэрмінова заказалі камплект на хрышчэнне – пінеткі, кофтачка і камбінезон. Дый яшчэ без мерак, нават прыкладных. Справілася! Усё падышло і спадабалася.
Пінеткі і чурсікі
Колькі па часу займае выраб, напрыклад, тых жа красовак? Калі зімою, то за вечар вяжа. Тапачкі “з мордачкамі” – крыху даўжэй, бо малюнак вяжацца кручком, а астатняе спіцамі. Ды і рознакаляровыя ніці блытаюцца, але Людміла цярпліва разбірае іх і вяжа далей. Справа не для слабанервовых. Люся ж, наадварот, супакойвае нервы. Калі рукі доўга не трымаюць спіцы, жанчыне чагосьці не хапае. Няма заказаў – вяжа проста так, а збыць куды – знойдзе. Няма нітак – вяжа з рэшткаў тапцікі немаўляткам. Дарэчы, ці ведаеце вы, чым адрозніваюцца пінеткі ад чурсікаў?
–У пінетак другая форма і шнурок, а чурсікі – з аб’ёмнымі “гузікамі”, накшталт чаравічак.
“Гузікі” – таксама вязаныя, рознакаляровыя. А вось мексіканскі кручок, які спатрэбіўся вязальшчыцы, паставіў у тупік нават гападыню крамы тавараў для рукадзелля. А ён вельмі зручны для вязання дзіцячых чаравічкаў – не спаўзаюць “вочкі” і руку не драпае. А яшчэ Людміла паказала мне з радасцю апошні набытак – лічыльнік шэрагаў. Па выглядзе – як пярсцёнак, з электронным табло. Правязаў радок – націснуў на яго і высвецілася лічба – 1. Зручна.
–Люда, а дзе ж вы ніткі бераце, у вясковай краме іх жа няма?
–Дзе толькі бываю – у першую чаргу шукаю іх – у Гродне, у Валкавыску. Калі не выязджаю – дзеці купляюць, знаёмыя. Усе ведаюць, што ніткі – маё натхненне.
Яшчэ Людміла Эдуардаўна вяжа цацкі! Так, сапраўдныя цацкі. Герояў мультфільмаў, жывёл, казачных істот. Але гэта ўжо – калі папросяць.
Бярэ кручок, вяжа фігурку, напаўняе сінцепонам – і вось вам незвычайны падарунак для дзіцяці. Дарэчы, цяпер такія цацкі вельмі запатрабаныя ў сучасных дзяцей. А здзівіць іх маларэальна!
Майстрыха на ўсе рукі
Пакуль мы п’ём каву на кухні – выйшаў пазнаёміцца і другі кот Людмілы – пухнаты белы Ваня. Гэта яшчэ адна прыхільнасць гаспадыні, і каты плацяць ёй узаемнасцю. Ваня нават адмовіўся жыць у былой гаспадыні – Люсінай дачкі ў Гродне. Аб’явіў байкот і схаваўся пад паддон душавой кабіны. Пошукі далі вынік толькі калі кот пачуў голас Людмілы, якая знарок прыехала ў горад.
А якія стравы гатуе гаспадыня са сваёй любімай ягады – трускаўкі! Масла з трускавак, трускаўкі ў трускаўках на зіму, марожанае з трускавак і банана. Яе ўнукі, прыязджаючы з горада з асалодай ядуць гэткую смакату.
Пад вокнамі кватэры – кветкі і градкі з агароднінай. Дарэчы, кветкі – таксама любоў Люсі. Яны растуць усюды: на вокнах – пакаёвыя, на вуліцы – розы, цюльпаны, гладыёлусы. Наводдаль, каля хлевушка – цэлыя клумбы з раслінамі, выкладзеныя каменнямі. Кветкі і кусты размешчаны ў адмысловым парадку і ствараюць сапраўдны ландшафтны дызайн. Побач – шэраг грыбочкаў з пафарбаваных камянёў. Для гэтай кампазіцыі жанчына на полі адшукала прыдатныя па форме каменьчыкі, набыла чырвоную і белую фарбы – і вось ужо “мухаморы” і “чырвонагаловікі” ўпрыгожылі клумбы і кавалачак асабітай “дачнай” тэрыторыі.
Клопат пра блізкіх – звычайная справа
Адпачываць Людміле Эдуардаўне зусім не прыходзіцца – наведвае сястру, якая часта хварэе, дапамагае даглядаць ляжачых і сталых хворых па просьбе знаёмых. Яна бабулю і памые, і пакорміць, і пагаворыць са старым чалавекам – дачка можа не хвалявацца на працы. Дапаможа і бульбу капаць, дагледзіць унукаў. Звычайнае жыццё простай жанчыны, скажаце вы? Напэўна так. І, дзякуй Богу, што клопат пра блізкіх – гэта звычайная справа для нашых жанчын, якія прывыклі аддаваць – сваю любоў, клопат і часцінку душы.
Людміла БАГДАНОВІЧ, бібліятэкар Старадварэцкай сельскай бібліятэкі
