Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 16096
[~ID] => 16096
[NAME] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[~NAME] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[DETAIL_TEXT] => 
Ігнацій Масальскі нарадзіўся 22 ліпеня 1727 г. як чацвёрты сын князя Міхала Юзафа і Францішкі з Агінскіх. Выхоўваўся ў алекшыцкім маёнтку пад апекай святара каноніка Яна Дамініка Лапацінскага, які з малых год рыхтаваў яго да духоўнай кар’еры. Потым вучоба ў езуіцкім каледжы ў Гродне, у Віленскім Collegium Nobillium, у Варшаўскай Семінарыі Святога Крыжа, у адным са старэйшых і славутых універсітэтаў свету – Ля Сапіенца пры Ватыкане.
У 1752 годзе Ігнацій Масальскі вяртаецца на Літву доктарам тэалогіі і філасофіі, прымае святарскі сан, працуе пробашчам у Воўпе, Ружанах. Праз 10 гадоў становіцца біскупам віленскай дыяцэзіі, і на гэтай пасадзе яму давядзецца быць рэкордны для біскупаў тэрмін – 32 гады.
Сваю працу новы біскуп распачаў аднаўленнем сістэмы кіравання і адміністрацыі курыі. Цікавасць уяўляе яго пастырская спадчына. Значная частка яго пасланняў датычыцца пытанняў епархіяльнай адміністрацыі, касцельнай дысцыпліны, літургіі, іншыя накіраваны на тлумачэнне і папулярызацыю рашэнняў Ватыкана. Асобную групу складаюць лісты сацыяльна-эканамічнай тэматыкі.Біскуп Масальскі дамагаўся таго, каб сельскае найніжэйшае духавенства ў сваёй дзейнасці карысталася мовамі, зразумелымі для парафіянаў. Імкнуўся да лібералізацыі рэлігійнага жыцця ў Вялікім Княстве Літоўскім. Па яго ініцыятыве рэарганізавалі Віленскую каталіцкую семінарыю і абнавілі змест навучання ў ёй (1763 г.): у праграму ўвайшла гісторыя Вялікага Княства Літоўскага, польская літаратура, француская мова.
Заклапочаны неабходнасцю правядзення рэформ на радзіме, Ігнацій Якуб Масальскі жыва цікавіўся перадавой еўрапейскай думкай у галіне палітыкі, эканомікі і філасофіі. Захапіўшыся поглядамі фізіякратаў, ён стаў актыўным прапагандыстам іх ідэй на радзіме і ўсяляк садзейнічаў іх ажыццяўленню. Ён выступаў за прадастаўленне сялянам поўнай свабоды і надзяленне іх усімі правамі грамадзян. У 1774 г. выступіў на сейме за вызваленне сялян ад прыгону і надзяленне іх зямлёй, у тым самым годзе перавёў частку сялян свайго маёнтка каля Ігумена з паншчыны на чынш.
У Рэчы Паспалітай патрабавалася рэформа сістэмы адукацыі. Ігнацій Масальскі становіцца адным з ініцыятараў стварэння Эдукацыйнай камісіі, да якой пераходзіць уся маёмасць забароненага ордэна езуітаў. Загадам караля Масальскі прызначаны на пасаду першага старшыні камісіі (1773-1776 гг.). Ён арганізоўвае фонд падтрымкі публічнай асветы і становіцца яго распарадчыкам. Абвінавачаны ў злоўжываннях, у 1777 г. пакінуў пасаду старшыні, але сябрам камісіі працягваў заставацца да смерці. Галоўнай заслугай Эдукацыйнай камісіі было стварэнне зусім новай сістэмы народнай асветы - дзяржаўнай і свецкай. Эдукацыйная камісія ў 1783 г. зацвердзіла адзіны статут навучання. Былі напісаны новыя праграмы. У змест адукацыі ўключалася навучанне чытанню, пісьму, лічэнню, пачаткам практычнай геаметрыі, знаёмства з сістэмай мер, вагі і грошай, садаводствам, агародніцтвам і наогул сельскай гаспадаркай. Латынь заменена польскай мовай. Адукацыя стала свецкай, дэмакратычнай, структурна шматузроўневай, таленавітым выхадцам з народа адкрыўся шлях у навуку.
Шматгранныя інтарэсы біскупа Масальскага прасціраліся не толькі на палітыку і эканоміку, але і на мастацтва. Яшчэ падчас навучання ў Рыме ён быў актыўным удзельнікам гуртка аматараў паэзіі, так называемай Аркадскай Акадэміі (Аркадзіі).
Усебакова адукаваны, выхаваны ў Еўропе, ён увайшоў у гісторыю і як мецэнат. Ён дапамагаў архітэктарам Лаўрыну Гуцэвічу і Марціну Кнакфусу, пачынальнікам віленскага класіцызму. Сын прыгоннага селяніна Лаўрын Гуцэвіч падарожнічаў па Еўропе разам з біскупам Масальскім на сродкі апошняга, а пасля ў Парыжы паўтара года слухаў лекцыі па архітэктуры. Пасля чатырох гадоў падарожжаў па вяртанні ў Літву не без дапамогі свайго заступніка атрымлівае дваранскі тытул. Масальскі дорыць яму ў пажыццёвае карыстанне землеўладанні ў Браслаўскім павеце і дом у Вільні. Перабудаваны па ініцыятыве і стараннямі Масальскага пад кіраўніцтвам Лаўрына Гуцэвіча епіскапскі палац у Вільні сёння з’яўляецца галоўнай рэзідэнцыяй Прэзідэнта Літвы, а выкуплены Масальскім і капітальна перабудаваны на яго сродкі палац у Вярках доўгі час займала Акадэмія навук Літвы. Сёння праслаўлены мастакамі і паэтамі палацава-паркавы комплекс Вяркай уваходзіць у лік 100 самых прыгожых палацаў свету і ахоўваецца дзяржавай.
Пры Масальскім актыўна будаваліся і адчыняліся новыя касцёлы. Галоўная каталіцкая святыня сучаснай Літвы, кафедральны касцёл Святога Станіслава і Святога Уладзіслава пабудаваны на ўласныя сродкі біскупа Масальскага. У 1775 г. ён падарыў Віленскаму ўніверсітэту будынак, які складаўся з трох дамоў.
Сёння адна з вуліц старой Вільні носіць імя біскупа Ігнація Якуба Масальскага. А пабудаваныя па яго ініцыятыве і пры яго фінансавай падтрымцы палацы і будынкі паклалі пачатак віленскай школе класіцызму і сёння з’яўляюцца помнікамі архітэктуры сусветнага значэння.
Чалавек вялікай культуры і невычарпальнай энергіі, добры арганізатар, шчодры мецэнат, асветнік, з аднаго боку, біскуп І.Я. Масальскі, з другога боку, не цураўся і зямных радасцей. Выхаваны ў магнацкім асяроддзі, ён меў тыповыя для свайго часу заганы: гуляка, карцёжнік і казнакрад, які бессаромна прысвойваў спадчыну езуітаў. Гэтыя рысы ўжываліся ў ім з сапраўдным шчырым патрыятызмам і гуманізмам. Ён непакоіўся за будучае краіны, хацеў аднаўлення Рэчы Паспалітай, імкнуўся палепшыць жыццё народа шляхам асветы і мірных рэформ. Будучы чалавекам дальнабачным, ён разумеў, што прагнілая сістэма ўлады ў дзяржаве не ў стане супрацьстаяць магутнаму ўсходняму суседу. Маючы шырокія сувязі ў палітычных колах, падтрымліваючы асабістую перапіску з Кацярынай ІІ, у тагачасных абставінах ён не мог быць вольным у сваіх рашэннях: парадкі ў другой палове ХVIII ст. на тэрыторыі Рэчы Паспалітай наводзіла расійская армія, да таго ж Папа Рымскі актыўна падтрымліваў палітыку Кацярыны ІІ. Таму ў 1789 годзе біскуп Масальскі прымае ўдзел у Чатырохгадовым Сейме, радуецца прыняццю Канстытуцыі, нават дае ўрачысты абед на пяцьдзясят персон, а ўжо назаўтра выступае супраць Канстытуцыі; паўстае супраць падзелу Рэчы Паспалітай на меншыя часткі, але вымушаны падпісаць Таргавіцкую канфедэрацыю, каб захаваць мір і пазбегнуць кровапраліцця.
Калі пачалося паўстанне пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі, біскупа І. Я. Масальскага разам з іншымі таргавічанамі прызналі здраднікам, арыштавалі і пасадзілі ў варшаўскую турму. 28 чэрвеня 1794 г. падчас сляпога народнага бунту ў Варшаве якабінцы выцягнулі Масальскага з турмы і павесілі на плошчы перад касцёлам св. Ганны на Кракаўскім Прадмесці. Праз некалькі гадзін пасля павешання прыйшоў ліст ад Тадэвуша Касцюшкі аб вызваленні біскупа з турмы. Акт самасуду асобы такой значнасці і аўтарытэту выклікаў пратэст папскага нунцыя і шырокі негатыўны рэзананс грамадскасці. Па загадзе Касцюшкі ўсе ўдзельнікі гэтага злачынства былі асуджаны і пакараныя.
Прах віленскага епіскапа Масальскага перавезены ў Вільню і пахаваны ў пабудаваным ім Кафедральным Саборы. Сёння там, справа ад алтара, у капліцы Біскупа, знаходзіцца яго мемарыяльнае надмагілле.
Галіна Румак, настаўнік Алекшыцкай сярэдняй школы
[~DETAIL_TEXT] => Ігнацій Масальскі нарадзіўся 22 ліпеня 1727 г. як чацвёрты сын князя Міхала Юзафа і Францішкі з Агінскіх. Выхоўваўся ў алекшыцкім маёнтку пад апекай святара каноніка Яна Дамініка Лапацінскага, які з малых год рыхтаваў яго да духоўнай кар’еры. Потым вучоба ў езуіцкім каледжы ў Гродне, у Віленскім Collegium Nobillium, у Варшаўскай Семінарыі Святога Крыжа, у адным са старэйшых і славутых універсітэтаў свету – Ля Сапіенца пры Ватыкане.
У 1752 годзе Ігнацій Масальскі вяртаецца на Літву доктарам тэалогіі і філасофіі, прымае святарскі сан, працуе пробашчам у Воўпе, Ружанах. Праз 10 гадоў становіцца біскупам віленскай дыяцэзіі, і на гэтай пасадзе яму давядзецца быць рэкордны для біскупаў тэрмін – 32 гады.
Сваю працу новы біскуп распачаў аднаўленнем сістэмы кіравання і адміністрацыі курыі. Цікавасць уяўляе яго пастырская спадчына. Значная частка яго пасланняў датычыцца пытанняў епархіяльнай адміністрацыі, касцельнай дысцыпліны, літургіі, іншыя накіраваны на тлумачэнне і папулярызацыю рашэнняў Ватыкана. Асобную групу складаюць лісты сацыяльна-эканамічнай тэматыкі.Біскуп Масальскі дамагаўся таго, каб сельскае найніжэйшае духавенства ў сваёй дзейнасці карысталася мовамі, зразумелымі для парафіянаў. Імкнуўся да лібералізацыі рэлігійнага жыцця ў Вялікім Княстве Літоўскім. Па яго ініцыятыве рэарганізавалі Віленскую каталіцкую семінарыю і абнавілі змест навучання ў ёй (1763 г.): у праграму ўвайшла гісторыя Вялікага Княства Літоўскага, польская літаратура, француская мова.
Заклапочаны неабходнасцю правядзення рэформ на радзіме, Ігнацій Якуб Масальскі жыва цікавіўся перадавой еўрапейскай думкай у галіне палітыкі, эканомікі і філасофіі. Захапіўшыся поглядамі фізіякратаў, ён стаў актыўным прапагандыстам іх ідэй на радзіме і ўсяляк садзейнічаў іх ажыццяўленню. Ён выступаў за прадастаўленне сялянам поўнай свабоды і надзяленне іх усімі правамі грамадзян. У 1774 г. выступіў на сейме за вызваленне сялян ад прыгону і надзяленне іх зямлёй, у тым самым годзе перавёў частку сялян свайго маёнтка каля Ігумена з паншчыны на чынш.
У Рэчы Паспалітай патрабавалася рэформа сістэмы адукацыі. Ігнацій Масальскі становіцца адным з ініцыятараў стварэння Эдукацыйнай камісіі, да якой пераходзіць уся маёмасць забароненага ордэна езуітаў. Загадам караля Масальскі прызначаны на пасаду першага старшыні камісіі (1773-1776 гг.). Ён арганізоўвае фонд падтрымкі публічнай асветы і становіцца яго распарадчыкам. Абвінавачаны ў злоўжываннях, у 1777 г. пакінуў пасаду старшыні, але сябрам камісіі працягваў заставацца да смерці. Галоўнай заслугай Эдукацыйнай камісіі было стварэнне зусім новай сістэмы народнай асветы - дзяржаўнай і свецкай. Эдукацыйная камісія ў 1783 г. зацвердзіла адзіны статут навучання. Былі напісаны новыя праграмы. У змест адукацыі ўключалася навучанне чытанню, пісьму, лічэнню, пачаткам практычнай геаметрыі, знаёмства з сістэмай мер, вагі і грошай, садаводствам, агародніцтвам і наогул сельскай гаспадаркай. Латынь заменена польскай мовай. Адукацыя стала свецкай, дэмакратычнай, структурна шматузроўневай, таленавітым выхадцам з народа адкрыўся шлях у навуку.
Шматгранныя інтарэсы біскупа Масальскага прасціраліся не толькі на палітыку і эканоміку, але і на мастацтва. Яшчэ падчас навучання ў Рыме ён быў актыўным удзельнікам гуртка аматараў паэзіі, так называемай Аркадскай Акадэміі (Аркадзіі).
Усебакова адукаваны, выхаваны ў Еўропе, ён увайшоў у гісторыю і як мецэнат. Ён дапамагаў архітэктарам Лаўрыну Гуцэвічу і Марціну Кнакфусу, пачынальнікам віленскага класіцызму. Сын прыгоннага селяніна Лаўрын Гуцэвіч падарожнічаў па Еўропе разам з біскупам Масальскім на сродкі апошняга, а пасля ў Парыжы паўтара года слухаў лекцыі па архітэктуры. Пасля чатырох гадоў падарожжаў па вяртанні ў Літву не без дапамогі свайго заступніка атрымлівае дваранскі тытул. Масальскі дорыць яму ў пажыццёвае карыстанне землеўладанні ў Браслаўскім павеце і дом у Вільні. Перабудаваны па ініцыятыве і стараннямі Масальскага пад кіраўніцтвам Лаўрына Гуцэвіча епіскапскі палац у Вільні сёння з’яўляецца галоўнай рэзідэнцыяй Прэзідэнта Літвы, а выкуплены Масальскім і капітальна перабудаваны на яго сродкі палац у Вярках доўгі час займала Акадэмія навук Літвы. Сёння праслаўлены мастакамі і паэтамі палацава-паркавы комплекс Вяркай уваходзіць у лік 100 самых прыгожых палацаў свету і ахоўваецца дзяржавай.
Пры Масальскім актыўна будаваліся і адчыняліся новыя касцёлы. Галоўная каталіцкая святыня сучаснай Літвы, кафедральны касцёл Святога Станіслава і Святога Уладзіслава пабудаваны на ўласныя сродкі біскупа Масальскага. У 1775 г. ён падарыў Віленскаму ўніверсітэту будынак, які складаўся з трох дамоў.
Сёння адна з вуліц старой Вільні носіць імя біскупа Ігнація Якуба Масальскага. А пабудаваныя па яго ініцыятыве і пры яго фінансавай падтрымцы палацы і будынкі паклалі пачатак віленскай школе класіцызму і сёння з’яўляюцца помнікамі архітэктуры сусветнага значэння.
Чалавек вялікай культуры і невычарпальнай энергіі, добры арганізатар, шчодры мецэнат, асветнік, з аднаго боку, біскуп І.Я. Масальскі, з другога боку, не цураўся і зямных радасцей. Выхаваны ў магнацкім асяроддзі, ён меў тыповыя для свайго часу заганы: гуляка, карцёжнік і казнакрад, які бессаромна прысвойваў спадчыну езуітаў. Гэтыя рысы ўжываліся ў ім з сапраўдным шчырым патрыятызмам і гуманізмам. Ён непакоіўся за будучае краіны, хацеў аднаўлення Рэчы Паспалітай, імкнуўся палепшыць жыццё народа шляхам асветы і мірных рэформ. Будучы чалавекам дальнабачным, ён разумеў, што прагнілая сістэма ўлады ў дзяржаве не ў стане супрацьстаяць магутнаму ўсходняму суседу. Маючы шырокія сувязі ў палітычных колах, падтрымліваючы асабістую перапіску з Кацярынай ІІ, у тагачасных абставінах ён не мог быць вольным у сваіх рашэннях: парадкі ў другой палове ХVIII ст. на тэрыторыі Рэчы Паспалітай наводзіла расійская армія, да таго ж Папа Рымскі актыўна падтрымліваў палітыку Кацярыны ІІ. Таму ў 1789 годзе біскуп Масальскі прымае ўдзел у Чатырохгадовым Сейме, радуецца прыняццю Канстытуцыі, нават дае ўрачысты абед на пяцьдзясят персон, а ўжо назаўтра выступае супраць Канстытуцыі; паўстае супраць падзелу Рэчы Паспалітай на меншыя часткі, але вымушаны падпісаць Таргавіцкую канфедэрацыю, каб захаваць мір і пазбегнуць кровапраліцця.
Калі пачалося паўстанне пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі, біскупа І. Я. Масальскага разам з іншымі таргавічанамі прызналі здраднікам, арыштавалі і пасадзілі ў варшаўскую турму. 28 чэрвеня 1794 г. падчас сляпога народнага бунту ў Варшаве якабінцы выцягнулі Масальскага з турмы і павесілі на плошчы перад касцёлам св. Ганны на Кракаўскім Прадмесці. Праз некалькі гадзін пасля павешання прыйшоў ліст ад Тадэвуша Касцюшкі аб вызваленні біскупа з турмы. Акт самасуду асобы такой значнасці і аўтарытэту выклікаў пратэст папскага нунцыя і шырокі негатыўны рэзананс грамадскасці. Па загадзе Касцюшкі ўсе ўдзельнікі гэтага злачынства былі асуджаны і пакараныя.
Прах віленскага епіскапа Масальскага перавезены ў Вільню і пахаваны ў пабудаваным ім Кафедральным Саборы. Сёння там, справа ад алтара, у капліцы Біскупа, знаходзіцца яго мемарыяльнае надмагілле.
Галіна Румак, настаўнік Алекшыцкай сярэдняй школы
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[~PREVIEW_TEXT] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 32085
[TIMESTAMP_X] => 01.04.2025 15:51:31
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 479
[WIDTH] => 375
[FILE_SIZE] => 36295
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/fbc
[FILE_NAME] => 76tx06ao3rpjlo8acnz9muvbugb8ll3a.jpg
[ORIGINAL_NAME] => Ihnaci_Jakub_Masalski._Ігнаці_Якуб_Масальскі_F._Smuglevič_XVIII.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => be3b1d71e5a3729e3c085ce7f4b58615
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/fbc/76tx06ao3rpjlo8acnz9muvbugb8ll3a.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/fbc/76tx06ao3rpjlo8acnz9muvbugb8ll3a.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/fbc/76tx06ao3rpjlo8acnz9muvbugb8ll3a.jpg
[ALT] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
)
[~DETAIL_PICTURE] => 32085
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:09:43
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:09:43
[ACTIVE_FROM_X] => 2017-03-26 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2017-03-26 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 26.03.2017
[~ACTIVE_FROM] => 26.03.2017
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D1%96%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%B9-%D1%8F%D0%BA%D1%83%D0%B1-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%96-%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BF-%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D1%96%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%B9-%D1%8F%D0%BA%D1%83%D0%B1-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%96-%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BF-%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => ігнацій-якуб-масальскі-біскуп-вілен
[~CODE] => ігнацій-якуб-масальскі-біскуп-вілен
[EXTERNAL_ID] => 16096
[~EXTERNAL_ID] => 16096
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 26.03.2017
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[ELEMENT_META_TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => Ігнацій Масальскі нарадзіўся 22 ліпеня 1727 г як чацвёрты сын князя Міхала Юзафа і Францішкі з Агінскіх.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[~TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 4
[~ID] => 4
[CODE] => kultura-i-dukhovnost
[~CODE] => kultura-i-dukhovnost
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Культура и духовность
[~NAME] => Культура и духовность
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Культура и духовность
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[BROWSER_TITLE] => Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
[KEYWORDS] => Культура и духовность
[DESCRIPTION] => Ігнацій Масальскі нарадзіўся 22 ліпеня 1727 г як чацвёрты сын князя Міхала Юзафа і Францішкі з Агінскіх.
)
)
26.03.2017
Ігнацій Якуб Масальскі – біскуп Віленскі
Ігнацій Масальскі нарадзіўся 22 ліпеня 1727 г. як чацвёрты сын князя Міхала Юзафа і Францішкі з Агінскіх. Выхоўваўся ў алекшыцкім маёнтку пад апекай святара каноніка Яна Дамініка Лапацінскага, які з малых год рыхтаваў яго да духоўнай кар’еры. Потым вучоба ў езуіцкім каледжы ў Гродне, у Віленскім Collegium Nobillium, у Варшаўскай Семінарыі Святога Крыжа, у адным са старэйшых і славутых універсітэтаў свету – Ля Сапіенца пры Ватыкане.
У 1752 годзе Ігнацій Масальскі вяртаецца на Літву доктарам тэалогіі і філасофіі, прымае святарскі сан, працуе пробашчам у Воўпе, Ружанах. Праз 10 гадоў становіцца біскупам віленскай дыяцэзіі, і на гэтай пасадзе яму давядзецца быць рэкордны для біскупаў тэрмін – 32 гады.
Сваю працу новы біскуп распачаў аднаўленнем сістэмы кіравання і адміністрацыі курыі. Цікавасць уяўляе яго пастырская спадчына. Значная частка яго пасланняў датычыцца пытанняў епархіяльнай адміністрацыі, касцельнай дысцыпліны, літургіі, іншыя накіраваны на тлумачэнне і папулярызацыю рашэнняў Ватыкана. Асобную групу складаюць лісты сацыяльна-эканамічнай тэматыкі.Біскуп Масальскі дамагаўся таго, каб сельскае найніжэйшае духавенства ў сваёй дзейнасці карысталася мовамі, зразумелымі для парафіянаў. Імкнуўся да лібералізацыі рэлігійнага жыцця ў Вялікім Княстве Літоўскім. Па яго ініцыятыве рэарганізавалі Віленскую каталіцкую семінарыю і абнавілі змест навучання ў ёй (1763 г.): у праграму ўвайшла гісторыя Вялікага Княства Літоўскага, польская літаратура, француская мова.
Заклапочаны неабходнасцю правядзення рэформ на радзіме, Ігнацій Якуб Масальскі жыва цікавіўся перадавой еўрапейскай думкай у галіне палітыкі, эканомікі і філасофіі. Захапіўшыся поглядамі фізіякратаў, ён стаў актыўным прапагандыстам іх ідэй на радзіме і ўсяляк садзейнічаў іх ажыццяўленню. Ён выступаў за прадастаўленне сялянам поўнай свабоды і надзяленне іх усімі правамі грамадзян. У 1774 г. выступіў на сейме за вызваленне сялян ад прыгону і надзяленне іх зямлёй, у тым самым годзе перавёў частку сялян свайго маёнтка каля Ігумена з паншчыны на чынш.
У Рэчы Паспалітай патрабавалася рэформа сістэмы адукацыі. Ігнацій Масальскі становіцца адным з ініцыятараў стварэння Эдукацыйнай камісіі, да якой пераходзіць уся маёмасць забароненага ордэна езуітаў. Загадам караля Масальскі прызначаны на пасаду першага старшыні камісіі (1773-1776 гг.). Ён арганізоўвае фонд падтрымкі публічнай асветы і становіцца яго распарадчыкам. Абвінавачаны ў злоўжываннях, у 1777 г. пакінуў пасаду старшыні, але сябрам камісіі працягваў заставацца да смерці. Галоўнай заслугай Эдукацыйнай камісіі было стварэнне зусім новай сістэмы народнай асветы - дзяржаўнай і свецкай. Эдукацыйная камісія ў 1783 г. зацвердзіла адзіны статут навучання. Былі напісаны новыя праграмы. У змест адукацыі ўключалася навучанне чытанню, пісьму, лічэнню, пачаткам практычнай геаметрыі, знаёмства з сістэмай мер, вагі і грошай, садаводствам, агародніцтвам і наогул сельскай гаспадаркай. Латынь заменена польскай мовай. Адукацыя стала свецкай, дэмакратычнай, структурна шматузроўневай, таленавітым выхадцам з народа адкрыўся шлях у навуку.
Шматгранныя інтарэсы біскупа Масальскага прасціраліся не толькі на палітыку і эканоміку, але і на мастацтва. Яшчэ падчас навучання ў Рыме ён быў актыўным удзельнікам гуртка аматараў паэзіі, так называемай Аркадскай Акадэміі (Аркадзіі).
Усебакова адукаваны, выхаваны ў Еўропе, ён увайшоў у гісторыю і як мецэнат. Ён дапамагаў архітэктарам Лаўрыну Гуцэвічу і Марціну Кнакфусу, пачынальнікам віленскага класіцызму. Сын прыгоннага селяніна Лаўрын Гуцэвіч падарожнічаў па Еўропе разам з біскупам Масальскім на сродкі апошняга, а пасля ў Парыжы паўтара года слухаў лекцыі па архітэктуры. Пасля чатырох гадоў падарожжаў па вяртанні ў Літву не без дапамогі свайго заступніка атрымлівае дваранскі тытул. Масальскі дорыць яму ў пажыццёвае карыстанне землеўладанні ў Браслаўскім павеце і дом у Вільні. Перабудаваны па ініцыятыве і стараннямі Масальскага пад кіраўніцтвам Лаўрына Гуцэвіча епіскапскі палац у Вільні сёння з’яўляецца галоўнай рэзідэнцыяй Прэзідэнта Літвы, а выкуплены Масальскім і капітальна перабудаваны на яго сродкі палац у Вярках доўгі час займала Акадэмія навук Літвы. Сёння праслаўлены мастакамі і паэтамі палацава-паркавы комплекс Вяркай уваходзіць у лік 100 самых прыгожых палацаў свету і ахоўваецца дзяржавай.
Пры Масальскім актыўна будаваліся і адчыняліся новыя касцёлы. Галоўная каталіцкая святыня сучаснай Літвы, кафедральны касцёл Святога Станіслава і Святога Уладзіслава пабудаваны на ўласныя сродкі біскупа Масальскага. У 1775 г. ён падарыў Віленскаму ўніверсітэту будынак, які складаўся з трох дамоў.
Сёння адна з вуліц старой Вільні носіць імя біскупа Ігнація Якуба Масальскага. А пабудаваныя па яго ініцыятыве і пры яго фінансавай падтрымцы палацы і будынкі паклалі пачатак віленскай школе класіцызму і сёння з’яўляюцца помнікамі архітэктуры сусветнага значэння.
Чалавек вялікай культуры і невычарпальнай энергіі, добры арганізатар, шчодры мецэнат, асветнік, з аднаго боку, біскуп І.Я. Масальскі, з другога боку, не цураўся і зямных радасцей. Выхаваны ў магнацкім асяроддзі, ён меў тыповыя для свайго часу заганы: гуляка, карцёжнік і казнакрад, які бессаромна прысвойваў спадчыну езуітаў. Гэтыя рысы ўжываліся ў ім з сапраўдным шчырым патрыятызмам і гуманізмам. Ён непакоіўся за будучае краіны, хацеў аднаўлення Рэчы Паспалітай, імкнуўся палепшыць жыццё народа шляхам асветы і мірных рэформ. Будучы чалавекам дальнабачным, ён разумеў, што прагнілая сістэма ўлады ў дзяржаве не ў стане супрацьстаяць магутнаму ўсходняму суседу. Маючы шырокія сувязі ў палітычных колах, падтрымліваючы асабістую перапіску з Кацярынай ІІ, у тагачасных абставінах ён не мог быць вольным у сваіх рашэннях: парадкі ў другой палове ХVIII ст. на тэрыторыі Рэчы Паспалітай наводзіла расійская армія, да таго ж Папа Рымскі актыўна падтрымліваў палітыку Кацярыны ІІ. Таму ў 1789 годзе біскуп Масальскі прымае ўдзел у Чатырохгадовым Сейме, радуецца прыняццю Канстытуцыі, нават дае ўрачысты абед на пяцьдзясят персон, а ўжо назаўтра выступае супраць Канстытуцыі; паўстае супраць падзелу Рэчы Паспалітай на меншыя часткі, але вымушаны падпісаць Таргавіцкую канфедэрацыю, каб захаваць мір і пазбегнуць кровапраліцця.
Калі пачалося паўстанне пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі, біскупа І. Я. Масальскага разам з іншымі таргавічанамі прызналі здраднікам, арыштавалі і пасадзілі ў варшаўскую турму. 28 чэрвеня 1794 г. падчас сляпога народнага бунту ў Варшаве якабінцы выцягнулі Масальскага з турмы і павесілі на плошчы перад касцёлам св. Ганны на Кракаўскім Прадмесці. Праз некалькі гадзін пасля павешання прыйшоў ліст ад Тадэвуша Касцюшкі аб вызваленні біскупа з турмы. Акт самасуду асобы такой значнасці і аўтарытэту выклікаў пратэст папскага нунцыя і шырокі негатыўны рэзананс грамадскасці. Па загадзе Касцюшкі ўсе ўдзельнікі гэтага злачынства былі асуджаны і пакараныя.
Прах віленскага епіскапа Масальскага перавезены ў Вільню і пахаваны ў пабудаваным ім Кафедральным Саборы. Сёння там, справа ад алтара, у капліцы Біскупа, знаходзіцца яго мемарыяльнае надмагілле.
Галіна Румак, настаўнік Алекшыцкай сярэдняй школы
