Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 16484
[~ID] => 16484
[NAME] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[~NAME] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[DETAIL_TEXT] => 
1812 год
24 чэрвеня напалеонаўская армія пераправілася цераз Нёман і ўвайшла ў межы Расійскай імперыі. Пачалася Айчынная вайна 1812 года.
У канцы чэрвеня французскія войскі, якія рухаліся па гасцінцы з Беластока на Ваўкавыск, на пераправе праз раку Свіслач (каля вёсак Баброўнікі - Мінчыкі) папалі ў засаду і ўступілі ў жорсткі бой з аб’яднаным атрадам 2-ой рускай арміі, які прыкрываў адыход асноўных сіл.
01.07
Напалеон, каб прыцягнуць на свой бок беларускую і літоўскую шляхту, выдаў загад аб утварэнні “Временного Правительства Великого Княжества Литовского”. У загадзе гаворыцца:
§1. Назначается Временное правительство Великого Княжества Литовского, состоящее из пяти членов и одного Генерального секретаря.
§2. Комиссии Временного правительства Великого Княжества Литовского вверяется заведывание финансами края, доставка провианта, организация местного ополчения, народной гвар¬дии и жандармерии.
§3. При комиссии Временного правительства Великого Княжества Литовского будет состоять Императорский комиссар.
§4. Губернии: Виленская, Гродненская, Минская и Белостокская будут в свою очередь управляться отдельными комиссиями, состоящими из трех членов, под председательством интенданта.
Ад аўтара: Многія жыхары Бераставіччыны, асабліва дваранскае (шляхецкае) саслоўе, сустрэлі гэты загад вельмі прыхільна. Ва ўсіх было яшчэ ў памяці Вялікае Княства Літоўскае, якое ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай на правах Федэрацыі. Разам з памешчыкамі ў войска Напалеона ішлі і іх прыгонныя сяляне. Былі сфармірованы цэлыя беларуска-літоўскія палкі. Толькі адзін прыклад. Уладальнік Вялікай Бераставіцы Граф Іосіф Касакоўскі служыў у Напалеона ад’ютантам, быў назначаны камендантам Крамля, праводзіў Імператара ў ссылку на востраў Святой Алены. Натуральна, са сваіх маёнткаў ён таксама прыцягнуў на службу ў Напалеонаўскую армію, для барацьбы за Вялікае Княства Літоўскае, за Беларусь і Літву, дзясяткі, а можа і сотні сваіх сялян.
15.08
Выйшаў загад французскіх ваенных уладаў: з кожнага двара ў мястэчках Вялікая Бераставіца, Свіслач і навакольных вёсках здаць па 40 гарцаў жыта, па 8 пудоў аўса, па 2 пуды гароху, а таксама i сена, і саломы, і мяса i нават гарэлкі.
08.09.
У Бераставіцы згарэлі фуражныя склады. Два чалавекі арыштаваны, вядзецца допыт.
15.09.
Арыштаваныя, якія падазраваліся ў падпальванні складоў, прынародна расстраляны на кірмашовай плошчы.
18.10.
Партызанскі атрад са Свіслаччыны (з-пад Грынок) зрабіў рэйд у Кватары і Вялікую Бераставіцу. У баі ў Вялікай Бераставіцы ёсць загінуўшыя з абодвух бакоў: з французскага боку і з боку партызан.
20.12.
Рускія войскі пад камандаваннем генерала А.Ажароўскага і партызанскі атрад Дзяніса Давыдава вызвалілі Гродна. У гэтыя дні французы аставілі i Вялікую Бераставіцу.
Ад рэдактара: Вайна нанесла вялізныя страты сялянам. У Гродзенскім павеце i ў бераставіцкіх вёсках удвая паменшылася колькасць коней, валоў, кароў, свіней. Пра людскія страты звестак няма. Але добра вядома, што бераставічане, як i астатнія гродзенцы, ваявалі як на расійскім, так i на французскім баку. Адна з прычын: Напалеон абяцаў аднавіць Вялікае Княства Літоўскае. Таму не дзіўна, што многія прадстаўнікі беларускай i польскай шляхты яго падтрымалі. У Напалеонаўскім войску служылі ўладальнік маёнтка Бераставіца Муравана граф Biктаp Юндзіл і іншыя, а Юзаф Касакоўскі - першы з дынастыі Касакоўскіх уладальнік Вялікай Бераставіцы - быў Генарал-Ад’ютантам у Напалеона i нават Губернатарам захопленай Масквы. Кіруючыся палітычнымі меркаваннямі, Аляксандр I снежаньскім маніфестам 1812 года дараваў тым дваранам, xтo прыняў бок Напалеона ў гэтай вайне, а ў 1814 годзе многім дваранам падараваў яшчэ i новыя міласці. А прыгонныя так і засталіся пры сваіх інтарэсах.
Мікалай Пацэнка, навуковы супрацоўнік Музея вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[~DETAIL_TEXT] => 1812 год
24 чэрвеня напалеонаўская армія пераправілася цераз Нёман і ўвайшла ў межы Расійскай імперыі. Пачалася Айчынная вайна 1812 года.
У канцы чэрвеня французскія войскі, якія рухаліся па гасцінцы з Беластока на Ваўкавыск, на пераправе праз раку Свіслач (каля вёсак Баброўнікі - Мінчыкі) папалі ў засаду і ўступілі ў жорсткі бой з аб’яднаным атрадам 2-ой рускай арміі, які прыкрываў адыход асноўных сіл.
01.07
Напалеон, каб прыцягнуць на свой бок беларускую і літоўскую шляхту, выдаў загад аб утварэнні “Временного Правительства Великого Княжества Литовского”. У загадзе гаворыцца:
§1. Назначается Временное правительство Великого Княжества Литовского, состоящее из пяти членов и одного Генерального секретаря.
§2. Комиссии Временного правительства Великого Княжества Литовского вверяется заведывание финансами края, доставка провианта, организация местного ополчения, народной гвар¬дии и жандармерии.
§3. При комиссии Временного правительства Великого Княжества Литовского будет состоять Императорский комиссар.
§4. Губернии: Виленская, Гродненская, Минская и Белостокская будут в свою очередь управляться отдельными комиссиями, состоящими из трех членов, под председательством интенданта.
Ад аўтара: Многія жыхары Бераставіччыны, асабліва дваранскае (шляхецкае) саслоўе, сустрэлі гэты загад вельмі прыхільна. Ва ўсіх было яшчэ ў памяці Вялікае Княства Літоўскае, якое ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай на правах Федэрацыі. Разам з памешчыкамі ў войска Напалеона ішлі і іх прыгонныя сяляне. Былі сфармірованы цэлыя беларуска-літоўскія палкі. Толькі адзін прыклад. Уладальнік Вялікай Бераставіцы Граф Іосіф Касакоўскі служыў у Напалеона ад’ютантам, быў назначаны камендантам Крамля, праводзіў Імператара ў ссылку на востраў Святой Алены. Натуральна, са сваіх маёнткаў ён таксама прыцягнуў на службу ў Напалеонаўскую армію, для барацьбы за Вялікае Княства Літоўскае, за Беларусь і Літву, дзясяткі, а можа і сотні сваіх сялян.
15.08
Выйшаў загад французскіх ваенных уладаў: з кожнага двара ў мястэчках Вялікая Бераставіца, Свіслач і навакольных вёсках здаць па 40 гарцаў жыта, па 8 пудоў аўса, па 2 пуды гароху, а таксама i сена, і саломы, і мяса i нават гарэлкі.
08.09.
У Бераставіцы згарэлі фуражныя склады. Два чалавекі арыштаваны, вядзецца допыт.
15.09.
Арыштаваныя, якія падазраваліся ў падпальванні складоў, прынародна расстраляны на кірмашовай плошчы.
18.10.
Партызанскі атрад са Свіслаччыны (з-пад Грынок) зрабіў рэйд у Кватары і Вялікую Бераставіцу. У баі ў Вялікай Бераставіцы ёсць загінуўшыя з абодвух бакоў: з французскага боку і з боку партызан.
20.12.
Рускія войскі пад камандаваннем генерала А.Ажароўскага і партызанскі атрад Дзяніса Давыдава вызвалілі Гродна. У гэтыя дні французы аставілі i Вялікую Бераставіцу.
Ад рэдактара: Вайна нанесла вялізныя страты сялянам. У Гродзенскім павеце i ў бераставіцкіх вёсках удвая паменшылася колькасць коней, валоў, кароў, свіней. Пра людскія страты звестак няма. Але добра вядома, што бераставічане, як i астатнія гродзенцы, ваявалі як на расійскім, так i на французскім баку. Адна з прычын: Напалеон абяцаў аднавіць Вялікае Княства Літоўскае. Таму не дзіўна, што многія прадстаўнікі беларускай i польскай шляхты яго падтрымалі. У Напалеонаўскім войску служылі ўладальнік маёнтка Бераставіца Муравана граф Biктаp Юндзіл і іншыя, а Юзаф Касакоўскі - першы з дынастыі Касакоўскіх уладальнік Вялікай Бераставіцы - быў Генарал-Ад’ютантам у Напалеона i нават Губернатарам захопленай Масквы. Кіруючыся палітычнымі меркаваннямі, Аляксандр I снежаньскім маніфестам 1812 года дараваў тым дваранам, xтo прыняў бок Напалеона ў гэтай вайне, а ў 1814 годзе многім дваранам падараваў яшчэ i новыя міласці. А прыгонныя так і засталіся пры сваіх інтарэсах.
Мікалай Пацэнка, навуковы супрацоўнік Музея вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[~PREVIEW_TEXT] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 32861
[TIMESTAMP_X] => 01.04.2025 15:56:53
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 878
[WIDTH] => 1244
[FILE_SIZE] => 478325
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/085
[FILE_NAME] => 8tjhzfauf71i0aq75rvn7kfokifu4b5d.jpg
[ORIGINAL_NAME] => DSCF0947-1.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => a6cd75c16f1ea5595fdba668d4871f70
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/085/8tjhzfauf71i0aq75rvn7kfokifu4b5d.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/085/8tjhzfauf71i0aq75rvn7kfokifu4b5d.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/085/8tjhzfauf71i0aq75rvn7kfokifu4b5d.jpg
[ALT] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
)
[~DETAIL_PICTURE] => 32861
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:10:26
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:10:26
[ACTIVE_FROM_X] => 2017-06-18 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2017-06-18 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 18.06.2017
[~ACTIVE_FROM] => 18.06.2017
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D1%96-%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%96-205-%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%9E-%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%83-%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%B0/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D1%96-%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%96-205-%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%9E-%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%83-%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%B0/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => старонкі-гісторыі-205-гадоў-таму-пачала
[~CODE] => старонкі-гісторыі-205-гадоў-таму-пачала
[EXTERNAL_ID] => 16484
[~EXTERNAL_ID] => 16484
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 18.06.2017
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[ELEMENT_META_TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => 1812 год
24 чэрвеня напалеонаўская армія пераправілася цераз Нёман і ўвайшла ў межы Расійскай імперыі Пачалася Айчынная вайна 1812 года.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[~TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 4
[~ID] => 4
[CODE] => kultura-i-dukhovnost
[~CODE] => kultura-i-dukhovnost
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Культура и духовность
[~NAME] => Культура и духовность
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Культура и духовность
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[BROWSER_TITLE] => Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
[KEYWORDS] => Культура и духовность
[DESCRIPTION] => 1812 год
24 чэрвеня напалеонаўская армія пераправілася цераз Нёман і ўвайшла ў межы Расійскай імперыі Пачалася Айчынная вайна 1812 года.
)
)
18.06.2017
Старонкі гісторыі: 205 гадоў таму пачалася вайна з Напалеонам
1812 год
24 чэрвеня напалеонаўская армія пераправілася цераз Нёман і ўвайшла ў межы Расійскай імперыі. Пачалася Айчынная вайна 1812 года.
У канцы чэрвеня французскія войскі, якія рухаліся па гасцінцы з Беластока на Ваўкавыск, на пераправе праз раку Свіслач (каля вёсак Баброўнікі - Мінчыкі) папалі ў засаду і ўступілі ў жорсткі бой з аб’яднаным атрадам 2-ой рускай арміі, які прыкрываў адыход асноўных сіл.
01.07
Напалеон, каб прыцягнуць на свой бок беларускую і літоўскую шляхту, выдаў загад аб утварэнні “Временного Правительства Великого Княжества Литовского”. У загадзе гаворыцца:
§1. Назначается Временное правительство Великого Княжества Литовского, состоящее из пяти членов и одного Генерального секретаря.
§2. Комиссии Временного правительства Великого Княжества Литовского вверяется заведывание финансами края, доставка провианта, организация местного ополчения, народной гвар¬дии и жандармерии.
§3. При комиссии Временного правительства Великого Княжества Литовского будет состоять Императорский комиссар.
§4. Губернии: Виленская, Гродненская, Минская и Белостокская будут в свою очередь управляться отдельными комиссиями, состоящими из трех членов, под председательством интенданта.
Ад аўтара: Многія жыхары Бераставіччыны, асабліва дваранскае (шляхецкае) саслоўе, сустрэлі гэты загад вельмі прыхільна. Ва ўсіх было яшчэ ў памяці Вялікае Княства Літоўскае, якое ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай на правах Федэрацыі. Разам з памешчыкамі ў войска Напалеона ішлі і іх прыгонныя сяляне. Былі сфармірованы цэлыя беларуска-літоўскія палкі. Толькі адзін прыклад. Уладальнік Вялікай Бераставіцы Граф Іосіф Касакоўскі служыў у Напалеона ад’ютантам, быў назначаны камендантам Крамля, праводзіў Імператара ў ссылку на востраў Святой Алены. Натуральна, са сваіх маёнткаў ён таксама прыцягнуў на службу ў Напалеонаўскую армію, для барацьбы за Вялікае Княства Літоўскае, за Беларусь і Літву, дзясяткі, а можа і сотні сваіх сялян.
15.08
Выйшаў загад французскіх ваенных уладаў: з кожнага двара ў мястэчках Вялікая Бераставіца, Свіслач і навакольных вёсках здаць па 40 гарцаў жыта, па 8 пудоў аўса, па 2 пуды гароху, а таксама i сена, і саломы, і мяса i нават гарэлкі.
08.09.
У Бераставіцы згарэлі фуражныя склады. Два чалавекі арыштаваны, вядзецца допыт.
15.09.
Арыштаваныя, якія падазраваліся ў падпальванні складоў, прынародна расстраляны на кірмашовай плошчы.
18.10.
Партызанскі атрад са Свіслаччыны (з-пад Грынок) зрабіў рэйд у Кватары і Вялікую Бераставіцу. У баі ў Вялікай Бераставіцы ёсць загінуўшыя з абодвух бакоў: з французскага боку і з боку партызан.
20.12.
Рускія войскі пад камандаваннем генерала А.Ажароўскага і партызанскі атрад Дзяніса Давыдава вызвалілі Гродна. У гэтыя дні французы аставілі i Вялікую Бераставіцу.
Ад рэдактара: Вайна нанесла вялізныя страты сялянам. У Гродзенскім павеце i ў бераставіцкіх вёсках удвая паменшылася колькасць коней, валоў, кароў, свіней. Пра людскія страты звестак няма. Але добра вядома, што бераставічане, як i астатнія гродзенцы, ваявалі як на расійскім, так i на французскім баку. Адна з прычын: Напалеон абяцаў аднавіць Вялікае Княства Літоўскае. Таму не дзіўна, што многія прадстаўнікі беларускай i польскай шляхты яго падтрымалі. У Напалеонаўскім войску служылі ўладальнік маёнтка Бераставіца Муравана граф Biктаp Юндзіл і іншыя, а Юзаф Касакоўскі - першы з дынастыі Касакоўскіх уладальнік Вялікай Бераставіцы - быў Генарал-Ад’ютантам у Напалеона i нават Губернатарам захопленай Масквы. Кіруючыся палітычнымі меркаваннямі, Аляксандр I снежаньскім маніфестам 1812 года дараваў тым дваранам, xтo прыняў бок Напалеона ў гэтай вайне, а ў 1814 годзе многім дваранам падараваў яшчэ i новыя міласці. А прыгонныя так і засталіся пры сваіх інтарэсах.
Мікалай Пацэнка, навуковы супрацоўнік Музея вавёркі ў Вялікай Бераставіцы
