Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 4753
[~ID] => 4753
[NAME] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[~NAME] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[DETAIL_TEXT] =>
Распачатая ў мінулым годзе работа па роспісу фасадаў будынкаў г. п. В. Бераставіца атрымала свой працяг. На фасадзе Вялікабераставіцкай сярэдняй школы з’явілася “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” і сваімі яркімі фарбамі ажывіла мясцовы пейзаж.
Нагадаем, роспіс сцяны праводзіўся ў рамках абласнога праекта, які рэалізуецца на Гродзеншчыне з мэтай паспрыяць турыстычнай прывабнасці населеных пунктаў рэгіёну. На фасадах многіх будынкаў абласнога і раённых цэнтраў з'явіліся сюжэты знакавых гістарычных падзей, самабытных традыцый, партрэты вядомых гістарычных асоб. У Вялікай Бераставіцы першай такой паспяховай спробай стала выява палаца Касакоўскіх на сцяне дома №1 па вуліцы Савецкай работы свіслацкага мастака Сяргея Сыраежкі.
Сяргей Мікалаевіч ажыццявіў чарговы мастацкі роспіс фасада ў нашым гарпасёлку – на будынку школы. А эскіз новай гістарычнай кампазіцыі стварыў мясцовы краязнаўца, мастак-афарміцель Бераставіцкай раённай бібліятэкі імя В. М. Кавалеўскага Андрэй Втарушын. – Роспіс на тэму “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” прысвечаны пяці ўладальнікам нашага мястэчка на працягу XV-XX стагоддзяў, – расказвае пра канцэпцыю малюнка на фасадзе Андрэй Францавіч. – Гэта вялікі князь літоўскі і кароль польскі Аляксандр Ягелон, графы Хадкевічы, Мнішкі, Патоцкія і Касакоўскія. Партрэты прадстаўнікоў кожнага роду ўпрыгожваюць “галіны дрэва”. Гэта людзі, якія паўплывалі на развіццё гісторыі і культуры Вялікай Бераставіцы.
Напачатку бераставіцкая зямля знаходзілася ва ўладанні князя літоўскага і караля польскага Аляксандра Ягелона (1461-1506). Затым, у 1506 годзе, была перададзена за верную і самаадданую службу Аляксандру Іванавічу Хадкевічу (1475-1549) – дзяржаўнаму дзеячу ВКЛ, маршалаку гаспадарскаму, ваяводзе навагрудскаму, старасце брэсцкаму. Хадкевіч атрымаў вядомасць як фундатар царквы-крэпасці ў Супраслі, дзе працавала буйнейшая ў XVII-XIX стст. друкарня на Беларусі.
Паспрыяў ўзвышэнню Вялікай Бераставіцы ў сярэдзіне XVIII ст. Ежы Аўгуст Мнішак (1715-1778) – маршалак надворны каронны, кашталян кракаўскі. Ён быў трэцім сярод чатырох уладальнікаў Вялікай Бераставіцы з роду Мнішкаў і ініцыятарам надання мястэчку Магдэбургскага права, фундаваў будаўніцтва бераставіцкай ратушы, завяршыў аднаўленне старажытнага касцёла Звеставання Панны Марыі. Дзякуючы Ежы Аўгусту Вялікая Бераставіца стала гандлёвым цэнтрам на шляху Гродна-Крынкі, Ваўкавыск-Беласток.
Дачка Ежы Аўгуста Мнішка Юзэфіна Амелія (1752-1798) ўвайшла ў гісторыю Рэчы Паспалітай пад імем графіні Патоцкай як статс-дама рускага двара імператрыцы Кацярыны ІІ, польская мастачка і пісьменніца-аматар. Яна з’яўляецца першай жанчынай-уладальніцай Вялікай Бераставіцы з роду Мнішкаў-Патоцкіх. Бераставічанам Юзэфіна Патоцкая вядома ў вобразе вавёркі на гарадскім гербе Вялікай Бераставіцы і як фундатарка шпіталя для хворых і ўбогіх імя Святога Яна Божага пры старажытным касцёле Звеставання Панны Марыі ў 1793 годзе.
Вайсковы дзеяч ВКЛ, палкоўнік 3-га пяхотнага палка, камандор Мальтыйскі Юзаф Дамінік Касакоўскі (1771-1840) – першы ўладальнік Вялікай Бераставіцы з роду Касакоўскіх, заснавальнік бераставіцкай галіны гэтага роду. Ён вядомы як фундатар першага мураванага палаца ў Вялікай Бераставіцы, удзельнік паўстання Тадэвуша Касцюшкі і напалеонаўскай кампаніі 1812 года.
Каля “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” намаляваны персанажы раённага свята “Бераст-Фэсту” Бераст і Тавіца ў народным строі. Фон “Дрэва” напоўнены захаванай архітэктурнай спадчынай Вялікай Бераставіцы. Гэта ратуша, музей Вавёркі, царква, стары і новы касцёлы.
Вось пра што расказвае нам роспіс на фасадзе. Хочацца верыць, што ён стане для бераставічан матывацыяй звярнуцца да гісторыі роднага краю. Святлана Ганчарова, фота аўтара
[~DETAIL_TEXT] =>
Распачатая ў мінулым годзе работа па роспісу фасадаў будынкаў г. п. В. Бераставіца атрымала свой працяг. На фасадзе Вялікабераставіцкай сярэдняй школы з’явілася “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” і сваімі яркімі фарбамі ажывіла мясцовы пейзаж.
Нагадаем, роспіс сцяны праводзіўся ў рамках абласнога праекта, які рэалізуецца на Гродзеншчыне з мэтай паспрыяць турыстычнай прывабнасці населеных пунктаў рэгіёну. На фасадах многіх будынкаў абласнога і раённых цэнтраў з'явіліся сюжэты знакавых гістарычных падзей, самабытных традыцый, партрэты вядомых гістарычных асоб. У Вялікай Бераставіцы першай такой паспяховай спробай стала выява палаца Касакоўскіх на сцяне дома №1 па вуліцы Савецкай работы свіслацкага мастака Сяргея Сыраежкі.
Сяргей Мікалаевіч ажыццявіў чарговы мастацкі роспіс фасада ў нашым гарпасёлку – на будынку школы. А эскіз новай гістарычнай кампазіцыі стварыў мясцовы краязнаўца, мастак-афарміцель Бераставіцкай раённай бібліятэкі імя В. М. Кавалеўскага Андрэй Втарушын. – Роспіс на тэму “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” прысвечаны пяці ўладальнікам нашага мястэчка на працягу XV-XX стагоддзяў, – расказвае пра канцэпцыю малюнка на фасадзе Андрэй Францавіч. – Гэта вялікі князь літоўскі і кароль польскі Аляксандр Ягелон, графы Хадкевічы, Мнішкі, Патоцкія і Касакоўскія. Партрэты прадстаўнікоў кожнага роду ўпрыгожваюць “галіны дрэва”. Гэта людзі, якія паўплывалі на развіццё гісторыі і культуры Вялікай Бераставіцы.
Напачатку бераставіцкая зямля знаходзілася ва ўладанні князя літоўскага і караля польскага Аляксандра Ягелона (1461-1506). Затым, у 1506 годзе, была перададзена за верную і самаадданую службу Аляксандру Іванавічу Хадкевічу (1475-1549) – дзяржаўнаму дзеячу ВКЛ, маршалаку гаспадарскаму, ваяводзе навагрудскаму, старасце брэсцкаму. Хадкевіч атрымаў вядомасць як фундатар царквы-крэпасці ў Супраслі, дзе працавала буйнейшая ў XVII-XIX стст. друкарня на Беларусі.
Паспрыяў ўзвышэнню Вялікай Бераставіцы ў сярэдзіне XVIII ст. Ежы Аўгуст Мнішак (1715-1778) – маршалак надворны каронны, кашталян кракаўскі. Ён быў трэцім сярод чатырох уладальнікаў Вялікай Бераставіцы з роду Мнішкаў і ініцыятарам надання мястэчку Магдэбургскага права, фундаваў будаўніцтва бераставіцкай ратушы, завяршыў аднаўленне старажытнага касцёла Звеставання Панны Марыі. Дзякуючы Ежы Аўгусту Вялікая Бераставіца стала гандлёвым цэнтрам на шляху Гродна-Крынкі, Ваўкавыск-Беласток.
Дачка Ежы Аўгуста Мнішка Юзэфіна Амелія (1752-1798) ўвайшла ў гісторыю Рэчы Паспалітай пад імем графіні Патоцкай як статс-дама рускага двара імператрыцы Кацярыны ІІ, польская мастачка і пісьменніца-аматар. Яна з’яўляецца першай жанчынай-уладальніцай Вялікай Бераставіцы з роду Мнішкаў-Патоцкіх. Бераставічанам Юзэфіна Патоцкая вядома ў вобразе вавёркі на гарадскім гербе Вялікай Бераставіцы і як фундатарка шпіталя для хворых і ўбогіх імя Святога Яна Божага пры старажытным касцёле Звеставання Панны Марыі ў 1793 годзе.
Вайсковы дзеяч ВКЛ, палкоўнік 3-га пяхотнага палка, камандор Мальтыйскі Юзаф Дамінік Касакоўскі (1771-1840) – першы ўладальнік Вялікай Бераставіцы з роду Касакоўскіх, заснавальнік бераставіцкай галіны гэтага роду. Ён вядомы як фундатар першага мураванага палаца ў Вялікай Бераставіцы, удзельнік паўстання Тадэвуша Касцюшкі і напалеонаўскай кампаніі 1812 года.
Каля “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” намаляваны персанажы раённага свята “Бераст-Фэсту” Бераст і Тавіца ў народным строі. Фон “Дрэва” напоўнены захаванай архітэктурнай спадчынай Вялікай Бераставіцы. Гэта ратуша, музей Вавёркі, царква, стары і новы касцёлы.
Вось пра што расказвае нам роспіс на фасадзе. Хочацца верыць, што ён стане для бераставічан матывацыяй звярнуцца да гісторыі роднага краю. Святлана Ганчарова, фота аўтара
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[~PREVIEW_TEXT] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 9480
[TIMESTAMP_X] => 20.03.2025 13:42:56
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 683
[WIDTH] => 1024
[FILE_SIZE] => 347745
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/393
[FILE_NAME] => ubr8u9w70owwcq1icmnu0kmd35h6xpkt.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 1-1.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => cbb15609a87d5b75276ae14ef3d32e24
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/393/ubr8u9w70owwcq1icmnu0kmd35h6xpkt.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/393/ubr8u9w70owwcq1icmnu0kmd35h6xpkt.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/393/ubr8u9w70owwcq1icmnu0kmd35h6xpkt.jpg
[ALT] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
)
[~DETAIL_PICTURE] => 9480
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 19:35:27
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 19:35:27
[ACTIVE_FROM_X] => 2020-10-07 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2020-10-07 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 07.10.2020
[~ACTIVE_FROM] => 07.10.2020
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D0%BD%D0%B0-%D1%84%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5-%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8B-%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B2%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D0%BD%D0%B0-%D1%84%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5-%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8B-%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B2%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => на-фасадзе-школы-дрэва-заснавальн
[~CODE] => на-фасадзе-школы-дрэва-заснавальн
[EXTERNAL_ID] => 4753
[~EXTERNAL_ID] => 4753
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 07.10.2020
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[ELEMENT_META_TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] =>
Распачатая ў мінулым годзе работа па роспісу фасадаў будынкаў г п.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[~TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 4
[~ID] => 4
[CODE] => kultura-i-dukhovnost
[~CODE] => kultura-i-dukhovnost
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Культура и духовность
[~NAME] => Культура и духовность
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Культура и духовность
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[BROWSER_TITLE] => На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
[KEYWORDS] => Культура и духовность
[DESCRIPTION] =>
Распачатая ў мінулым годзе работа па роспісу фасадаў будынкаў г п.
)
)
07.10.2020
На фасадзе школы – “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы”
Распачатая ў мінулым годзе работа па роспісу фасадаў будынкаў г. п. В. Бераставіца атрымала свой працяг. На фасадзе Вялікабераставіцкай сярэдняй школы з’явілася “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” і сваімі яркімі фарбамі ажывіла мясцовы пейзаж.
Нагадаем, роспіс сцяны праводзіўся ў рамках абласнога праекта, які рэалізуецца на Гродзеншчыне з мэтай паспрыяць турыстычнай прывабнасці населеных пунктаў рэгіёну. На фасадах многіх будынкаў абласнога і раённых цэнтраў з'явіліся сюжэты знакавых гістарычных падзей, самабытных традыцый, партрэты вядомых гістарычных асоб. У Вялікай Бераставіцы першай такой паспяховай спробай стала выява палаца Касакоўскіх на сцяне дома №1 па вуліцы Савецкай работы свіслацкага мастака Сяргея Сыраежкі.
Сяргей Мікалаевіч ажыццявіў чарговы мастацкі роспіс фасада ў нашым гарпасёлку – на будынку школы. А эскіз новай гістарычнай кампазіцыі стварыў мясцовы краязнаўца, мастак-афарміцель Бераставіцкай раённай бібліятэкі імя В. М. Кавалеўскага Андрэй Втарушын. – Роспіс на тэму “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” прысвечаны пяці ўладальнікам нашага мястэчка на працягу XV-XX стагоддзяў, – расказвае пра канцэпцыю малюнка на фасадзе Андрэй Францавіч. – Гэта вялікі князь літоўскі і кароль польскі Аляксандр Ягелон, графы Хадкевічы, Мнішкі, Патоцкія і Касакоўскія. Партрэты прадстаўнікоў кожнага роду ўпрыгожваюць “галіны дрэва”. Гэта людзі, якія паўплывалі на развіццё гісторыі і культуры Вялікай Бераставіцы.
Напачатку бераставіцкая зямля знаходзілася ва ўладанні князя літоўскага і караля польскага Аляксандра Ягелона (1461-1506). Затым, у 1506 годзе, была перададзена за верную і самаадданую службу Аляксандру Іванавічу Хадкевічу (1475-1549) – дзяржаўнаму дзеячу ВКЛ, маршалаку гаспадарскаму, ваяводзе навагрудскаму, старасце брэсцкаму. Хадкевіч атрымаў вядомасць як фундатар царквы-крэпасці ў Супраслі, дзе працавала буйнейшая ў XVII-XIX стст. друкарня на Беларусі.
Паспрыяў ўзвышэнню Вялікай Бераставіцы ў сярэдзіне XVIII ст. Ежы Аўгуст Мнішак (1715-1778) – маршалак надворны каронны, кашталян кракаўскі. Ён быў трэцім сярод чатырох уладальнікаў Вялікай Бераставіцы з роду Мнішкаў і ініцыятарам надання мястэчку Магдэбургскага права, фундаваў будаўніцтва бераставіцкай ратушы, завяршыў аднаўленне старажытнага касцёла Звеставання Панны Марыі. Дзякуючы Ежы Аўгусту Вялікая Бераставіца стала гандлёвым цэнтрам на шляху Гродна-Крынкі, Ваўкавыск-Беласток.
Дачка Ежы Аўгуста Мнішка Юзэфіна Амелія (1752-1798) ўвайшла ў гісторыю Рэчы Паспалітай пад імем графіні Патоцкай як статс-дама рускага двара імператрыцы Кацярыны ІІ, польская мастачка і пісьменніца-аматар. Яна з’яўляецца першай жанчынай-уладальніцай Вялікай Бераставіцы з роду Мнішкаў-Патоцкіх. Бераставічанам Юзэфіна Патоцкая вядома ў вобразе вавёркі на гарадскім гербе Вялікай Бераставіцы і як фундатарка шпіталя для хворых і ўбогіх імя Святога Яна Божага пры старажытным касцёле Звеставання Панны Марыі ў 1793 годзе.
Вайсковы дзеяч ВКЛ, палкоўнік 3-га пяхотнага палка, камандор Мальтыйскі Юзаф Дамінік Касакоўскі (1771-1840) – першы ўладальнік Вялікай Бераставіцы з роду Касакоўскіх, заснавальнік бераставіцкай галіны гэтага роду. Ён вядомы як фундатар першага мураванага палаца ў Вялікай Бераставіцы, удзельнік паўстання Тадэвуша Касцюшкі і напалеонаўскай кампаніі 1812 года.
Каля “Дрэва заснавальнікаў гісторыі Вялікай Бераставіцы” намаляваны персанажы раённага свята “Бераст-Фэсту” Бераст і Тавіца ў народным строі. Фон “Дрэва” напоўнены захаванай архітэктурнай спадчынай Вялікай Бераставіцы. Гэта ратуша, музей Вавёркі, царква, стары і новы касцёлы.
Вось пра што расказвае нам роспіс на фасадзе. Хочацца верыць, што ён стане для бераставічан матывацыяй звярнуцца да гісторыі роднага краю. Святлана Ганчарова, фота аўтара
