Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 11133
[~ID] => 11133
[NAME] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[~NAME] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[DETAIL_TEXT] =>
Ён прачынаўся ў шэсць раніцы і ўключаў радыё, каб паслухаць народныя песні, прагульваўся на свежым паветры і адразу адпраўляўся пісаць. У яго працоўным кабінеце ў сталіцы святло гарэла і ўначы, пахла точанымі алоўкамі, паперай і папяросамі. Ён заўсёды з нецярпеннем чакаў восені, каб адправіцца ў лес за любімымі баравікамі, і нават пакідаў з гэтай нагоды нататкі на адрыўных календарах. Цікава, аднак першай сталічнай прапіскай Якуба Коласа ў Мінску стала турма – Пішчалаўскі замак.
Колас правёў у няволі тры гады за ўдзел у нелегальным з'ездзе настаўнікаў Мінскай губерні 8 ліпеня 1906 года. Яго арганізатары выступалі за агульную сярэднюю адукацыю і выкладанне на роднай мове. Нягледзячы на цяжкія абставіны, Якуб Колас працягваў пісаць, паспяваў працаваць поварам і бібліятэкарам. У Пішчалаўскім замку Якуб Колас піша першыя раздзелы паэмы «Новая зямля», і таксама тут да яго прыходзіць думка пра паэму «Сымон-музыка». А ў 1910 годзе пры дапамозе сяброў удалося выпусціць у няволі першы зборнік вершаў.
Пасля выхаду з турмы, падчас Першай сусветнай і савецка-польскай вайны, Якуб Колас едзе з сям'ёй у Расію, але ў 1921 годзе зноў вяртаецца ў Мінск. Грошай на будаўніцтва ўласнага дома не было, таму арандавалі кватэру ў раёне сучаснай 50-й гімназіі, што на вуліцы Камуністычнай. І хоць месца тут было няшмат, для пісьменніка гэты перыяд стаў шчаслівым і вельмі плённым. Тут ён напісаў паэмы “Новая зямля”, “Сымон-музыка” і першыя часткі трылогіі “На ростанях”. Праз дарогу ад дома знаходзіўся культурна-асветніцкі клуб мастацкай інтэлігенцыі “Беларуская хатка”, дзе ставілі спектаклі на роднай мове, непадалёк быў беларускамоўны дзіцячы садок, загадчыцай якога была жонка Янкі Купалы Уладзіслава Францаўна, з Губернатарскага саду даносілася класічная музыка. Дом быў акружаны культурным жыццём.
У 1926 годзе, калі ў сям'і нарадзіўся трэці сын, было прынята рашэнне аб пабудове ўласнага дома ў раёне сучаснага парка Горкага. У доме ў Вайсковым завулку пісьменнік з сям'ёй пражыў да 1941 года. Тут ён напісаў аповесць “Дрыгва”, пераклаў паэму Пушкіна “Палтава” на беларускую мову. Часта ў госці да Якуба Коласа прыходзіў яго найлепшы сябар, народны паэт Беларусі Янка Купала. Яны гулялі ў шахматы, Купала вельмі любіў дзяцей Коласа, летнімі вечарамі яны выходзілі і гулялі па беразе Свіслачы, часта спявалі народныя песні. Сам пісьменнік лічыў гэтыя гады найлепшымі ў жыцці, таму што сям'я тут была ў поўным складзе. А ў 1941 годзе, калі пачалася вайна, на трэці дзень у хату патрапіла бомба, і хата цалкам згарэла.
З 1923 па 1926 год Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч (сапраўднае імя пісьменніка) быў выкладчыкам беларускай мовы ў БДУ. Студэнты з задавальненнем хадзілі да яго на лекцыі. Першай яго навуковай працай у 1926 годзе стала “Методыка роднай мовы” для навучання студэнтаў педагагічных ВНУ, а таксама “Другое чытанне для дзяцей беларусаў”, якое з'яўляецца другім букваром на тэрыторыі Беларусі. Поспехі ў выкладчыцкай дзейнасці прывялі пісьменніка ў Акадэмію навук. З 1929 года Якуб Колас быў яе нязменным віцэ-прэзідэнтам да канца свайго жыцця.
Недалёка ад Акадэміі навук сёння знаходзіцца літаратурны дом-музей Якуба Коласа. У гэтым доме пісьменнік пасяліўся са сваёй сям'ёй у снежні 1944-га. Але пражыў у ім нядоўга – усяго 4 гады. Жонка Марыя Дзмітрыеўна памерла ў маі 1945 года. Забрала вайна і сярэдняга сына Юрыя. Як чалавек вясковы, Канстанцін Міцкевіч быў вельмі гасцінным і адкрытым. У яго вялікай гасцёўні заўсёды збіралася беларуская інтэлігенцыя і замежныя госці. Часцей за іншых тут бывалі Пятрусь Броўка, Заір Азгур, Іван Шамякін, Максім Танк. У гэтым доме Якуб Колас напісаў зборнік вершаў “Мой дом”, скончыў трылогію “На ростанях”.
Сёння памяць аб беларускім песняры захоўваюць аднайменныя школа, бібліятэка, станцыя метро, вуліца і плошча. Апошняя стала насіць імя паэта 16 жніўня 1956 года – па спецыяльнай пастанове ўрада аб увекавечанні памяці народнага паэта, праз тры дні пасля яго смерці. Так Якуб Колас застаўся на цэнтральнай плошчы сталіцы ў магутным скульптурным увасабленні – задуменным, добрым чалавекам, а ў нашай памяці ён застаецца геніяльным пісьменнікам, які шырока і поўна паказаў жыццё народа.
Па матэрыялах з адкрытых крыніц падрыхтавала Святлана Ганчарова
[~DETAIL_TEXT] =>
Ён прачынаўся ў шэсць раніцы і ўключаў радыё, каб паслухаць народныя песні, прагульваўся на свежым паветры і адразу адпраўляўся пісаць. У яго працоўным кабінеце ў сталіцы святло гарэла і ўначы, пахла точанымі алоўкамі, паперай і папяросамі. Ён заўсёды з нецярпеннем чакаў восені, каб адправіцца ў лес за любімымі баравікамі, і нават пакідаў з гэтай нагоды нататкі на адрыўных календарах. Цікава, аднак першай сталічнай прапіскай Якуба Коласа ў Мінску стала турма – Пішчалаўскі замак.
Колас правёў у няволі тры гады за ўдзел у нелегальным з'ездзе настаўнікаў Мінскай губерні 8 ліпеня 1906 года. Яго арганізатары выступалі за агульную сярэднюю адукацыю і выкладанне на роднай мове. Нягледзячы на цяжкія абставіны, Якуб Колас працягваў пісаць, паспяваў працаваць поварам і бібліятэкарам. У Пішчалаўскім замку Якуб Колас піша першыя раздзелы паэмы «Новая зямля», і таксама тут да яго прыходзіць думка пра паэму «Сымон-музыка». А ў 1910 годзе пры дапамозе сяброў удалося выпусціць у няволі першы зборнік вершаў.
Пасля выхаду з турмы, падчас Першай сусветнай і савецка-польскай вайны, Якуб Колас едзе з сям'ёй у Расію, але ў 1921 годзе зноў вяртаецца ў Мінск. Грошай на будаўніцтва ўласнага дома не было, таму арандавалі кватэру ў раёне сучаснай 50-й гімназіі, што на вуліцы Камуністычнай. І хоць месца тут было няшмат, для пісьменніка гэты перыяд стаў шчаслівым і вельмі плённым. Тут ён напісаў паэмы “Новая зямля”, “Сымон-музыка” і першыя часткі трылогіі “На ростанях”. Праз дарогу ад дома знаходзіўся культурна-асветніцкі клуб мастацкай інтэлігенцыі “Беларуская хатка”, дзе ставілі спектаклі на роднай мове, непадалёк быў беларускамоўны дзіцячы садок, загадчыцай якога была жонка Янкі Купалы Уладзіслава Францаўна, з Губернатарскага саду даносілася класічная музыка. Дом быў акружаны культурным жыццём.
У 1926 годзе, калі ў сям'і нарадзіўся трэці сын, было прынята рашэнне аб пабудове ўласнага дома ў раёне сучаснага парка Горкага. У доме ў Вайсковым завулку пісьменнік з сям'ёй пражыў да 1941 года. Тут ён напісаў аповесць “Дрыгва”, пераклаў паэму Пушкіна “Палтава” на беларускую мову. Часта ў госці да Якуба Коласа прыходзіў яго найлепшы сябар, народны паэт Беларусі Янка Купала. Яны гулялі ў шахматы, Купала вельмі любіў дзяцей Коласа, летнімі вечарамі яны выходзілі і гулялі па беразе Свіслачы, часта спявалі народныя песні. Сам пісьменнік лічыў гэтыя гады найлепшымі ў жыцці, таму што сям'я тут была ў поўным складзе. А ў 1941 годзе, калі пачалася вайна, на трэці дзень у хату патрапіла бомба, і хата цалкам згарэла.
З 1923 па 1926 год Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч (сапраўднае імя пісьменніка) быў выкладчыкам беларускай мовы ў БДУ. Студэнты з задавальненнем хадзілі да яго на лекцыі. Першай яго навуковай працай у 1926 годзе стала “Методыка роднай мовы” для навучання студэнтаў педагагічных ВНУ, а таксама “Другое чытанне для дзяцей беларусаў”, якое з'яўляецца другім букваром на тэрыторыі Беларусі. Поспехі ў выкладчыцкай дзейнасці прывялі пісьменніка ў Акадэмію навук. З 1929 года Якуб Колас быў яе нязменным віцэ-прэзідэнтам да канца свайго жыцця.
Недалёка ад Акадэміі навук сёння знаходзіцца літаратурны дом-музей Якуба Коласа. У гэтым доме пісьменнік пасяліўся са сваёй сям'ёй у снежні 1944-га. Але пражыў у ім нядоўга – усяго 4 гады. Жонка Марыя Дзмітрыеўна памерла ў маі 1945 года. Забрала вайна і сярэдняга сына Юрыя. Як чалавек вясковы, Канстанцін Міцкевіч быў вельмі гасцінным і адкрытым. У яго вялікай гасцёўні заўсёды збіралася беларуская інтэлігенцыя і замежныя госці. Часцей за іншых тут бывалі Пятрусь Броўка, Заір Азгур, Іван Шамякін, Максім Танк. У гэтым доме Якуб Колас напісаў зборнік вершаў “Мой дом”, скончыў трылогію “На ростанях”.
Сёння памяць аб беларускім песняры захоўваюць аднайменныя школа, бібліятэка, станцыя метро, вуліца і плошча. Апошняя стала насіць імя паэта 16 жніўня 1956 года – па спецыяльнай пастанове ўрада аб увекавечанні памяці народнага паэта, праз тры дні пасля яго смерці. Так Якуб Колас застаўся на цэнтральнай плошчы сталіцы ў магутным скульптурным увасабленні – задуменным, добрым чалавекам, а ў нашай памяці ён застаецца геніяльным пісьменнікам, які шырока і поўна паказаў жыццё народа.
Па матэрыялах з адкрытых крыніц падрыхтавала Святлана Ганчарова
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[~PREVIEW_TEXT] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 22212
[TIMESTAMP_X] => 24.03.2025 10:52:18
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 400
[WIDTH] => 699
[FILE_SIZE] => 88530
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/4b3
[FILE_NAME] => 9igsd8ft0kanwx5cqled7lyqdle7ef0i.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 103583678.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => 84d238f76a220eb24cc85368de9c9d91
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/4b3/9igsd8ft0kanwx5cqled7lyqdle7ef0i.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/4b3/9igsd8ft0kanwx5cqled7lyqdle7ef0i.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/4b3/9igsd8ft0kanwx5cqled7lyqdle7ef0i.jpg
[ALT] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
)
[~DETAIL_PICTURE] => 22212
[TIMESTAMP_X] => 14.04.2025 18:25:39
[~TIMESTAMP_X] => 14.04.2025 18:25:39
[ACTIVE_FROM_X] => 2022-11-03 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2022-11-03 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 03.11.2022
[~ACTIVE_FROM] => 03.11.2022
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/140-gado-z-dnja-naradzhjennja-jakuba-kolasa/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/140-gado-z-dnja-naradzhjennja-jakuba-kolasa/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => 140-gado-z-dnja-naradzhjennja-jakuba-kolasa
[~CODE] => 140-gado-z-dnja-naradzhjennja-jakuba-kolasa
[EXTERNAL_ID] => 11133
[~EXTERNAL_ID] => 11133
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 03.11.2022
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[ELEMENT_META_TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] =>
Ён прачынаўся ў шэсць раніцы і ўключаў радыё, каб паслухаць народныя песні, прагульваўся на свежым паветры і адразу адпраўляўся пісаць У яго працоўным кабінеце ў сталіцы святло гарэла і ўначы, пахла точанымі алоўкамі, паперай і папяросамі.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[~TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 4
[~ID] => 4
[CODE] => kultura-i-dukhovnost
[~CODE] => kultura-i-dukhovnost
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Культура и духовность
[~NAME] => Культура и духовность
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Культура и духовность
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[BROWSER_TITLE] => 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
[KEYWORDS] => Культура и духовность
[DESCRIPTION] =>
Ён прачынаўся ў шэсць раніцы і ўключаў радыё, каб паслухаць народныя песні, прагульваўся на свежым паветры і адразу адпраўляўся пісаць У яго працоўным кабінеце ў сталіцы святло гарэла і ўначы, пахла точанымі алоўкамі, паперай і папяросамі.
)
)
03.11.2022
140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа
Ён прачынаўся ў шэсць раніцы і ўключаў радыё, каб паслухаць народныя песні, прагульваўся на свежым паветры і адразу адпраўляўся пісаць. У яго працоўным кабінеце ў сталіцы святло гарэла і ўначы, пахла точанымі алоўкамі, паперай і папяросамі. Ён заўсёды з нецярпеннем чакаў восені, каб адправіцца ў лес за любімымі баравікамі, і нават пакідаў з гэтай нагоды нататкі на адрыўных календарах. Цікава, аднак першай сталічнай прапіскай Якуба Коласа ў Мінску стала турма – Пішчалаўскі замак.
Колас правёў у няволі тры гады за ўдзел у нелегальным з'ездзе настаўнікаў Мінскай губерні 8 ліпеня 1906 года. Яго арганізатары выступалі за агульную сярэднюю адукацыю і выкладанне на роднай мове. Нягледзячы на цяжкія абставіны, Якуб Колас працягваў пісаць, паспяваў працаваць поварам і бібліятэкарам. У Пішчалаўскім замку Якуб Колас піша першыя раздзелы паэмы «Новая зямля», і таксама тут да яго прыходзіць думка пра паэму «Сымон-музыка». А ў 1910 годзе пры дапамозе сяброў удалося выпусціць у няволі першы зборнік вершаў.
Пасля выхаду з турмы, падчас Першай сусветнай і савецка-польскай вайны, Якуб Колас едзе з сям'ёй у Расію, але ў 1921 годзе зноў вяртаецца ў Мінск. Грошай на будаўніцтва ўласнага дома не было, таму арандавалі кватэру ў раёне сучаснай 50-й гімназіі, што на вуліцы Камуністычнай. І хоць месца тут было няшмат, для пісьменніка гэты перыяд стаў шчаслівым і вельмі плённым. Тут ён напісаў паэмы “Новая зямля”, “Сымон-музыка” і першыя часткі трылогіі “На ростанях”. Праз дарогу ад дома знаходзіўся культурна-асветніцкі клуб мастацкай інтэлігенцыі “Беларуская хатка”, дзе ставілі спектаклі на роднай мове, непадалёк быў беларускамоўны дзіцячы садок, загадчыцай якога была жонка Янкі Купалы Уладзіслава Францаўна, з Губернатарскага саду даносілася класічная музыка. Дом быў акружаны культурным жыццём.
У 1926 годзе, калі ў сям'і нарадзіўся трэці сын, было прынята рашэнне аб пабудове ўласнага дома ў раёне сучаснага парка Горкага. У доме ў Вайсковым завулку пісьменнік з сям'ёй пражыў да 1941 года. Тут ён напісаў аповесць “Дрыгва”, пераклаў паэму Пушкіна “Палтава” на беларускую мову. Часта ў госці да Якуба Коласа прыходзіў яго найлепшы сябар, народны паэт Беларусі Янка Купала. Яны гулялі ў шахматы, Купала вельмі любіў дзяцей Коласа, летнімі вечарамі яны выходзілі і гулялі па беразе Свіслачы, часта спявалі народныя песні. Сам пісьменнік лічыў гэтыя гады найлепшымі ў жыцці, таму што сям'я тут была ў поўным складзе. А ў 1941 годзе, калі пачалася вайна, на трэці дзень у хату патрапіла бомба, і хата цалкам згарэла.
З 1923 па 1926 год Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч (сапраўднае імя пісьменніка) быў выкладчыкам беларускай мовы ў БДУ. Студэнты з задавальненнем хадзілі да яго на лекцыі. Першай яго навуковай працай у 1926 годзе стала “Методыка роднай мовы” для навучання студэнтаў педагагічных ВНУ, а таксама “Другое чытанне для дзяцей беларусаў”, якое з'яўляецца другім букваром на тэрыторыі Беларусі. Поспехі ў выкладчыцкай дзейнасці прывялі пісьменніка ў Акадэмію навук. З 1929 года Якуб Колас быў яе нязменным віцэ-прэзідэнтам да канца свайго жыцця.
Недалёка ад Акадэміі навук сёння знаходзіцца літаратурны дом-музей Якуба Коласа. У гэтым доме пісьменнік пасяліўся са сваёй сям'ёй у снежні 1944-га. Але пражыў у ім нядоўга – усяго 4 гады. Жонка Марыя Дзмітрыеўна памерла ў маі 1945 года. Забрала вайна і сярэдняга сына Юрыя. Як чалавек вясковы, Канстанцін Міцкевіч быў вельмі гасцінным і адкрытым. У яго вялікай гасцёўні заўсёды збіралася беларуская інтэлігенцыя і замежныя госці. Часцей за іншых тут бывалі Пятрусь Броўка, Заір Азгур, Іван Шамякін, Максім Танк. У гэтым доме Якуб Колас напісаў зборнік вершаў “Мой дом”, скончыў трылогію “На ростанях”.
Сёння памяць аб беларускім песняры захоўваюць аднайменныя школа, бібліятэка, станцыя метро, вуліца і плошча. Апошняя стала насіць імя паэта 16 жніўня 1956 года – па спецыяльнай пастанове ўрада аб увекавечанні памяці народнага паэта, праз тры дні пасля яго смерці. Так Якуб Колас застаўся на цэнтральнай плошчы сталіцы ў магутным скульптурным увасабленні – задуменным, добрым чалавекам, а ў нашай памяці ён застаецца геніяльным пісьменнікам, які шырока і поўна паказаў жыццё народа.
Па матэрыялах з адкрытых крыніц падрыхтавала Святлана Ганчарова
