Array
(
[TAGS] =>
[~TAGS] =>
[ID] => 20246
[~ID] => 20246
[NAME] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[~NAME] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[~IBLOCK_SECTION_ID] => 4
[DETAIL_TEXT] => [caption id="attachment_23875" align="alignleft" width="161"]
Распяцце. 1790-я.
Дрэва, паліхромія. Мінск[/caption]
[caption id="attachment_23876" align="alignleft" width="273"]
К. Ельскі. Аўтапартрэт. 1848. Гіпс. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23877" align="alignleft" width="273"]
К. Ельскі. Бюст М.Ромэра
1853. Гіпс танір. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23878" align="alignleft" width="251"]
К. Ельскі. Бюст Ю.Нямцэвіча. Гіпс. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23879" align="alignleft" width="251"]
К. Ельскі. Бюст М. Пачобута. 1830-я. Гіпс. Вільна[/caption]
Шляхецкі род Ельскіх вядомы на Гродзеншчыне з ХVI – XVII ст.ст. Некаторыя прадстаўнікі гэтага роду ў розныя часы пражывалі на тэрыторыі сучаснага Бераставіцкага раёна. Напрыклад, першым урачом у Вялікай Бераставіцы працаваў Леон Ельскі ў 1924-1930 гг., граф Адам Ельскі валодаў маёнткам Гольні ў ХІХ – пач. ХХ ст., памешчык Антоній Ельскі трымаў маёнтак у Эйсмантах у пачатку ХVIIІ ст. Унук Антонія, скульптар і мастак Караль Ельскі (1749-1824), таксама працаваў у Эйсмантах у канцы ХVIII ст. Вёска Эйсманты Гродзенскага павета (зараз Вялікія Эйсманты) стала радзімай для выдатнага польскага і беларускага скульптара Казіміра Карлавіча Ельскага (1782-1867).
Нарадзіўся будучы скульптар 4 сакавіка 1782 года ў сям’і мастака і скульптара Караля Ельскага і Ганны Ельскай. Дзяцінства сваё правёў у бацькоўскім доме ў Эйсмантах, дзе бацька Караль праводзіў аднаўленчыя работы ў мясцовым касцёле і навучаў маленькага Казіміра разьбярскаму рамяству. У 1794 годзе 12-гадовы хлопчык ужо прымае ўдзел у дэкарыраванні катафалка віленскага біскупа Ігнація Масальскага (1729-1794). А паміж 1795 і 1796 гг. ён дапамагае бацьку у вырабе невялікага драўлянага распяцця для касцёла Дзевы Марыі ў Вялікіх Эйсмантах (на фота). Вядома, што Караль Ельскі ў 1794 годзе падпісаў акт асуджэння паўстання на Літве і восенню 1795 года прысягнуў на вернасць Кацярыне ІІ. А крыж з распяццем Хрыста і анёламі па баках можа з’яўляцца пацверджаннем гэтай урачыстай прысягі. Распяцце мае форму праваслаўнага шасціканцовага крыжа. Яно аб’ядноўвае дзве веры: каталіцкую і праваслаўную. Адсюль распяцце магло быць прынесена ў Эйсмантаўскі касцёл як сваеасаблівы ўклад сям’і Ельскіх падчас трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795). У сваёй сталай творчасці Казімір Ельскі зноў выканае драўлянае распяцце для касцёла дамініканаў у Вільне.
У 1796 годзе бацька вядзе юнага Казіміра для навучання ў Віленскую гімназію. Падчас вучобы К. Ельскі ўжо вырабляе архітэктурныя арнаменты, разеткі пад кіраўніцтвам В.Гуцэвіча і М.Шульца. Паспяховая вучоба ў гімназіі дала магчымасць Казіміру вучыцца далей у Віленскім універсітэце з 1800 па 1809 гг. Таленавітаму вучню пашанцавала вучыцца ў выдатных настаўнікаў канца ХVIII – пач. ХІХ ст. Урокі жывапісу вялі Ф. Смуглевіч і Я.Рустэм, архітэктуры – М.Шульц, скульптуру выкладаў Андрэ Ле Брун, прыдворны майстар караля Станіслава Аўгуста.
З 1802 па 1807 гг. разам з Казімірам у Віленскім універсітэце вучыцца яго родны брат Ян Ельскі (1780 - каля 1850). Скончыўшы ўніверсітэт раней за Казіміра з дыпломам кандыдата скульптуры, Ян працаваў у Нясвіжы і Вільні. А Казімір у 1808 годзе атрымлівае ступень кандыдата выяўленчых мастацтваў і ў якасці стыпендыята фонду Ізабэлы Бруль-Платэр накіраваны ў Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў для ўдасканальвання скульптурнага майстэрства. Там Казімір Ельскі вучыцца ў знакамітых рускіх скульптараў: І.Мартаса, Ф.Шчадрына, І.Пракоф’ева. Пасля вяртання ў Вільню ў 1810 годзе К. Ельскі атрымлівае ступень магістра мастацтваў і выкладае на кафедры скульптуры ў Віленскім універсітэце з 1811 года. Выконвае скульптуры прарокаў для касцёла Св. Пятра і Паўла на Антаколі, у 1818 годзе стварае галерэю скульптурных партрэтаў – бюстаў прафесараў Віленскага ўніверсітэта: Я. Снядэцкага, З. Нямцэўскага, М. Пачобута, Ф.Смуглевіча і інш.
Як выкладчык кафедры скульптуры К. Ельскі займаецца тэорыяй мастацтва. У 1822 годзе піша трактат “Аб сувязі архітэкруры, скульптуры і жывапісу”, за які ў тым жа годзе атрымлівае пасаду ад’юнкта (памочніка-асістэнта, намесніка прафесара). У 1824 годзе К. Ельскі чытае свой рэферат аб творчасці італьянскага скульптара А.Канавы. І, нарэшце, у 1829 годзе Казімір Карлавіч становіцца прафесарам скульптуры – першым у беларускім мастацтве. З майстэрні К.К. Ельскага выйшлі польскія і беларускія скульптары і мастакі Р.Слізень, К.Русецкі, Я.Астроўскі, К.Кавалеўскі і інш. У сістэме мастацкай адукацыі прафесар Ельскі прытрымліваўся асветніцкіх пазіцый эпохі класіцызму.
Нягледзячы на паспяховую дзейнасць, скульптурны клас Віленскага ўніверсітэта быў зачынены ў 1826 годзе. Але выдатныя заслугі скульптара Казіміра Ельскага прадаўжаюць прыносіць карысць універсітэту. К. Ельскі прызначаны апякуном скульптурнага кабінета і выканаўцам архітэктурных арнаментаў універсітэцкіх будынкаў. А з пісьма К. Ельскага да рэктара Кракаўскага ўніверсітэта ад 2 студзеня 1833 г. можна даведацца аб 32 бюстах скульптурнага кабінета. Між іншым, у лісце К. Ельскі пазначае, што ўсе партрэты выканаў уласнаручна і з натуры. Гэта перадавыя дзеячы культуры, буйныя вучоныя Беларусі, Польшчы і Літвы: прафесар-медык Ю.Франк, музыкант К. Ліпіньскі, мастакі-педагогі Ф.Смуглевіч і Я.Рустэм, астраном М.Пачобут, анатам і заолаг Л.Баянус, гісторык Ю.Нямцэвіч, князь А.Чартарыйскі і інш.
Напрыканцы 1820-х гадоў К.Ельскі вызначыўся ў такіх складаных відах скульптуры, як надмагільны помнік, медальён, рэльеф. Гэта помнікі біскупам Г.Страйноўскаму і Я.Касакоўскаму, генералу Т.Ваўжэцкаму, членам сям’і Казелаў, Ромераў і інш. Для франтона евангеліцка-рэфарматарскай царквы ў Вільні К.Ельскі выканаў рэльеф “Хрыстос, які прапаведуе народам” – шматфігурная кампазіцыя з людзьмі, жывёламі і раслінамі. У 1830-х гадах К.Ельскі праводзіць аднаўленчыя работы ў Коўне.
У 1848 годзе выконвае “Аўтапартрэт” у форме медальёна, на якім выступае рэльефны профіль майстра скульптуры (на фота). Партрэт атрымаўся вельмі рамантычным са слядамі сінтэзу трох мастацтваў: скульптуры, архітэктуры і жывапісу.
У 1850-х гадах Ельскі працягвае працаваць у сваіх лепшых скульптурных жанрах – бюст і медальён, за што атрымаў прозвішча “беларускі Шубін”. Выдатнай працай гэтых гадоў стаў рэльеф “Алегорыя скульптуры, якая высякае бюст Міхала Ромэра” (1858). Памёр К. Ельскі ў маі 1867 года і пахаваны ў Вільні – горадзе, якому прысвяціў усё сваё творчае жыццё.
Андрэй Втарушын, выкладчык гісторыі мастацтваў
Бераставіцкай ДШМ
[~DETAIL_TEXT] => [caption id="attachment_23875" align="alignleft" width="161"] Распяцце. 1790-я.
Дрэва, паліхромія. Мінск[/caption]
[caption id="attachment_23876" align="alignleft" width="273"] К. Ельскі. Аўтапартрэт. 1848. Гіпс. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23877" align="alignleft" width="273"] К. Ельскі. Бюст М.Ромэра
1853. Гіпс танір. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23878" align="alignleft" width="251"] К. Ельскі. Бюст Ю.Нямцэвіча. Гіпс. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23879" align="alignleft" width="251"] К. Ельскі. Бюст М. Пачобута. 1830-я. Гіпс. Вільна[/caption]
Шляхецкі род Ельскіх вядомы на Гродзеншчыне з ХVI – XVII ст.ст. Некаторыя прадстаўнікі гэтага роду ў розныя часы пражывалі на тэрыторыі сучаснага Бераставіцкага раёна. Напрыклад, першым урачом у Вялікай Бераставіцы працаваў Леон Ельскі ў 1924-1930 гг., граф Адам Ельскі валодаў маёнткам Гольні ў ХІХ – пач. ХХ ст., памешчык Антоній Ельскі трымаў маёнтак у Эйсмантах у пачатку ХVIIІ ст. Унук Антонія, скульптар і мастак Караль Ельскі (1749-1824), таксама працаваў у Эйсмантах у канцы ХVIII ст. Вёска Эйсманты Гродзенскага павета (зараз Вялікія Эйсманты) стала радзімай для выдатнага польскага і беларускага скульптара Казіміра Карлавіча Ельскага (1782-1867).
Нарадзіўся будучы скульптар 4 сакавіка 1782 года ў сям’і мастака і скульптара Караля Ельскага і Ганны Ельскай. Дзяцінства сваё правёў у бацькоўскім доме ў Эйсмантах, дзе бацька Караль праводзіў аднаўленчыя работы ў мясцовым касцёле і навучаў маленькага Казіміра разьбярскаму рамяству. У 1794 годзе 12-гадовы хлопчык ужо прымае ўдзел у дэкарыраванні катафалка віленскага біскупа Ігнація Масальскага (1729-1794). А паміж 1795 і 1796 гг. ён дапамагае бацьку у вырабе невялікага драўлянага распяцця для касцёла Дзевы Марыі ў Вялікіх Эйсмантах (на фота). Вядома, што Караль Ельскі ў 1794 годзе падпісаў акт асуджэння паўстання на Літве і восенню 1795 года прысягнуў на вернасць Кацярыне ІІ. А крыж з распяццем Хрыста і анёламі па баках можа з’яўляцца пацверджаннем гэтай урачыстай прысягі. Распяцце мае форму праваслаўнага шасціканцовага крыжа. Яно аб’ядноўвае дзве веры: каталіцкую і праваслаўную. Адсюль распяцце магло быць прынесена ў Эйсмантаўскі касцёл як сваеасаблівы ўклад сям’і Ельскіх падчас трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795). У сваёй сталай творчасці Казімір Ельскі зноў выканае драўлянае распяцце для касцёла дамініканаў у Вільне.
У 1796 годзе бацька вядзе юнага Казіміра для навучання ў Віленскую гімназію. Падчас вучобы К. Ельскі ўжо вырабляе архітэктурныя арнаменты, разеткі пад кіраўніцтвам В.Гуцэвіча і М.Шульца. Паспяховая вучоба ў гімназіі дала магчымасць Казіміру вучыцца далей у Віленскім універсітэце з 1800 па 1809 гг. Таленавітаму вучню пашанцавала вучыцца ў выдатных настаўнікаў канца ХVIII – пач. ХІХ ст. Урокі жывапісу вялі Ф. Смуглевіч і Я.Рустэм, архітэктуры – М.Шульц, скульптуру выкладаў Андрэ Ле Брун, прыдворны майстар караля Станіслава Аўгуста.
З 1802 па 1807 гг. разам з Казімірам у Віленскім універсітэце вучыцца яго родны брат Ян Ельскі (1780 - каля 1850). Скончыўшы ўніверсітэт раней за Казіміра з дыпломам кандыдата скульптуры, Ян працаваў у Нясвіжы і Вільні. А Казімір у 1808 годзе атрымлівае ступень кандыдата выяўленчых мастацтваў і ў якасці стыпендыята фонду Ізабэлы Бруль-Платэр накіраваны ў Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў для ўдасканальвання скульптурнага майстэрства. Там Казімір Ельскі вучыцца ў знакамітых рускіх скульптараў: І.Мартаса, Ф.Шчадрына, І.Пракоф’ева. Пасля вяртання ў Вільню ў 1810 годзе К. Ельскі атрымлівае ступень магістра мастацтваў і выкладае на кафедры скульптуры ў Віленскім універсітэце з 1811 года. Выконвае скульптуры прарокаў для касцёла Св. Пятра і Паўла на Антаколі, у 1818 годзе стварае галерэю скульптурных партрэтаў – бюстаў прафесараў Віленскага ўніверсітэта: Я. Снядэцкага, З. Нямцэўскага, М. Пачобута, Ф.Смуглевіча і інш.
Як выкладчык кафедры скульптуры К. Ельскі займаецца тэорыяй мастацтва. У 1822 годзе піша трактат “Аб сувязі архітэкруры, скульптуры і жывапісу”, за які ў тым жа годзе атрымлівае пасаду ад’юнкта (памочніка-асістэнта, намесніка прафесара). У 1824 годзе К. Ельскі чытае свой рэферат аб творчасці італьянскага скульптара А.Канавы. І, нарэшце, у 1829 годзе Казімір Карлавіч становіцца прафесарам скульптуры – першым у беларускім мастацтве. З майстэрні К.К. Ельскага выйшлі польскія і беларускія скульптары і мастакі Р.Слізень, К.Русецкі, Я.Астроўскі, К.Кавалеўскі і інш. У сістэме мастацкай адукацыі прафесар Ельскі прытрымліваўся асветніцкіх пазіцый эпохі класіцызму.
Нягледзячы на паспяховую дзейнасць, скульптурны клас Віленскага ўніверсітэта быў зачынены ў 1826 годзе. Але выдатныя заслугі скульптара Казіміра Ельскага прадаўжаюць прыносіць карысць універсітэту. К. Ельскі прызначаны апякуном скульптурнага кабінета і выканаўцам архітэктурных арнаментаў універсітэцкіх будынкаў. А з пісьма К. Ельскага да рэктара Кракаўскага ўніверсітэта ад 2 студзеня 1833 г. можна даведацца аб 32 бюстах скульптурнага кабінета. Між іншым, у лісце К. Ельскі пазначае, што ўсе партрэты выканаў уласнаручна і з натуры. Гэта перадавыя дзеячы культуры, буйныя вучоныя Беларусі, Польшчы і Літвы: прафесар-медык Ю.Франк, музыкант К. Ліпіньскі, мастакі-педагогі Ф.Смуглевіч і Я.Рустэм, астраном М.Пачобут, анатам і заолаг Л.Баянус, гісторык Ю.Нямцэвіч, князь А.Чартарыйскі і інш.
Напрыканцы 1820-х гадоў К.Ельскі вызначыўся ў такіх складаных відах скульптуры, як надмагільны помнік, медальён, рэльеф. Гэта помнікі біскупам Г.Страйноўскаму і Я.Касакоўскаму, генералу Т.Ваўжэцкаму, членам сям’і Казелаў, Ромераў і інш. Для франтона евангеліцка-рэфарматарскай царквы ў Вільні К.Ельскі выканаў рэльеф “Хрыстос, які прапаведуе народам” – шматфігурная кампазіцыя з людзьмі, жывёламі і раслінамі. У 1830-х гадах К.Ельскі праводзіць аднаўленчыя работы ў Коўне.
У 1848 годзе выконвае “Аўтапартрэт” у форме медальёна, на якім выступае рэльефны профіль майстра скульптуры (на фота). Партрэт атрымаўся вельмі рамантычным са слядамі сінтэзу трох мастацтваў: скульптуры, архітэктуры і жывапісу.
У 1850-х гадах Ельскі працягвае працаваць у сваіх лепшых скульптурных жанрах – бюст і медальён, за што атрымаў прозвішча “беларускі Шубін”. Выдатнай працай гэтых гадоў стаў рэльеф “Алегорыя скульптуры, якая высякае бюст Міхала Ромэра” (1858). Памёр К. Ельскі ў маі 1867 года і пахаваны ў Вільні – горадзе, якому прысвяціў усё сваё творчае жыццё.
Андрэй Втарушын, выкладчык гісторыі мастацтваў
Бераставіцкай ДШМ
[DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[~DETAIL_TEXT_TYPE] => html
[PREVIEW_TEXT] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[~PREVIEW_TEXT] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[~PREVIEW_TEXT_TYPE] => html
[DETAIL_PICTURE] => Array
(
[ID] => 40301
[TIMESTAMP_X] => 04.04.2025 10:13:11
[MODULE_ID] => iblock
[HEIGHT] => 2781
[WIDTH] => 1498
[FILE_SIZE] => 2997727
[CONTENT_TYPE] => image/jpeg
[SUBDIR] => iblock/cda
[FILE_NAME] => 4fhpitl4qtckghidg9m8973wuldizutf.jpg
[ORIGINAL_NAME] => 005.jpg
[DESCRIPTION] =>
[HANDLER_ID] =>
[EXTERNAL_ID] => e178f5813f9d7d689c856c483d9095e7
[VERSION_ORIGINAL_ID] =>
[META] =>
[SRC] => /upload/iblock/cda/4fhpitl4qtckghidg9m8973wuldizutf.jpg
[UNSAFE_SRC] => /upload/iblock/cda/4fhpitl4qtckghidg9m8973wuldizutf.jpg
[SAFE_SRC] => /upload/iblock/cda/4fhpitl4qtckghidg9m8973wuldizutf.jpg
[ALT] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
)
[~DETAIL_PICTURE] => 40301
[TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:00:14
[~TIMESTAMP_X] => 09.04.2025 18:00:14
[ACTIVE_FROM_X] => 2014-06-25 00:00:00
[~ACTIVE_FROM_X] => 2014-06-25 00:00:00
[ACTIVE_FROM] => 25.06.2014
[~ACTIVE_FROM] => 25.06.2014
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BF%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B-%D0%B7-%D0%B2%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96%D1%85-%D1%8D%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD/
[~DETAIL_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80-%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BF%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B-%D0%B7-%D0%B2%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96%D1%85-%D1%8D%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD/
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[CODE] => прафесар-скульптуры-з-вялікіх-эйсман
[~CODE] => прафесар-скульптуры-з-вялікіх-эйсман
[EXTERNAL_ID] => 20246
[~EXTERNAL_ID] => 20246
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[LID] => s1
[~LID] => s1
[NAV_RESULT] =>
[NAV_CACHED_DATA] =>
[DISPLAY_ACTIVE_FROM] => 25.06.2014
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[ELEMENT_META_TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => [caption id="attachment_23875" align="alignleft" width="161"] Распяцце 1790-я.
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
)
[FIELDS] => Array
(
[TAGS] =>
)
[PROPERTIES] => Array
(
[VIDEO] => Array
(
[ID] => 4
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => mpg, avi, wmv, mpeg, mpe, flv, mp4
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW] => Array
(
[ID] => 6
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в верхней карусели на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[AUTHOR] => Array
(
[ID] => 7
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Автор
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => AUTHOR
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Автор
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER] => Array
(
[ID] => 8
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[WATERMARKER_PREV] => Array
(
[ID] => 9
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Водяной знак в превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => WATERMARKER_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Водяной знак в превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DONT_SHOW_LIST] => Array
(
[ID] => 11
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DONT_SHOW_LIST
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Не отображать в карусели с разделами на главной
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[MAIN_SECTION] => Array
(
[ID] => 12
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Главный раздел
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => MAIN_SECTION
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Главный раздел
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[PHOTOGRAPHER] => Array
(
[ID] => 13
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Фотограф
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => PHOTOGRAPHER
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Фотограф
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[NASHE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 14
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => NASHE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] => video
[USER_TYPE_SETTINGS] => Array
(
[BUFFER_LENGTH] => 10
[CONTROLBAR] => bottom
[AUTOSTART] => N
[VOLUME] => 90
[SKIN] =>
[FLASHVARS] =>
[WMODE_FLV] => transparent
[BGCOLOR] => FFFFFF
[COLOR] => 000000
[OVER_COLOR] => 000000
[SCREEN_COLOR] => 000000
[SILVERVARS] =>
[WMODE_WMV] => windowless
[WIDTH] => 400
[HEIGHT] => 300
)
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YOUTUBE_VIDEO] => Array
(
[ID] => 15
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Наше видео ютуб
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YOUTUBE_VIDEO
[DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
[PROPERTY_TYPE] => S
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Наше видео ютуб
[~DEFAULT_VALUE] => https://www.youtube.com/embed/
)
[YES_WATERMARK] => Array
(
[ID] => 17
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[YES_WATERMARK_PREV] => Array
(
[ID] => 18
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Выводить водяной знак превью
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => YES_WATERMARK_PREV
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => L
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => C
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] =>
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[VALUE_ENUM_ID] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Выводить водяной знак превью
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
[DETAIL_PICTERS_NEW] => Array
(
[ID] => 19
[TIMESTAMP_X] => 2026-09-05 20:21:36
[IBLOCK_ID] => 1
[NAME] => Детальная картинка
[ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[CODE] => DETAIL_PICTERS_NEW
[DEFAULT_VALUE] =>
[PROPERTY_TYPE] => F
[ROW_COUNT] => 1
[COL_COUNT] => 30
[LIST_TYPE] => L
[MULTIPLE] => N
[XML_ID] =>
[FILE_TYPE] => jpg, gif, bmp, png, jpeg, webp
[MULTIPLE_CNT] => 5
[TMP_ID] =>
[LINK_IBLOCK_ID] => 0
[WITH_DESCRIPTION] => N
[SEARCHABLE] => N
[FILTRABLE] => N
[IS_REQUIRED] => N
[VERSION] => 1
[USER_TYPE] =>
[USER_TYPE_SETTINGS] => a:0:{}
[HINT] =>
[PROPERTY_VALUE_ID] =>
[VALUE] =>
[DESCRIPTION] =>
[VALUE_ENUM] =>
[VALUE_XML_ID] =>
[VALUE_SORT] =>
[~VALUE] =>
[~DESCRIPTION] =>
[~NAME] => Детальная картинка
[~DEFAULT_VALUE] =>
)
)
[DISPLAY_PROPERTIES] => Array
(
)
[IBLOCK] => Array
(
[ID] => 1
[~ID] => 1
[TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[~TIMESTAMP_X] => 05.09.2026 23:21:37
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[LID] => s1
[~LID] => s1
[CODE] => corporate_news_s1
[~CODE] => corporate_news_s1
[API_CODE] =>
[~API_CODE] =>
[REST_ON] => N
[~REST_ON] => N
[NAME] => Новости
[~NAME] => Новости
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[LIST_PAGE_URL] => /news/
[~LIST_PAGE_URL] => /news/
[DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[~DETAIL_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/#ELEMENT_CODE#/
[SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[~SECTION_PAGE_URL] => #SITE_DIR#/news/#SECTION_CODE_PATH#/
[CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[~CANONICAL_PAGE_URL] => https://beresta.by/news/corporate_news_s1/
[PICTURE] =>
[~PICTURE] =>
[DESCRIPTION] =>
[~DESCRIPTION] =>
[DESCRIPTION_TYPE] => text
[~DESCRIPTION_TYPE] => text
[RSS_TTL] => 24
[~RSS_TTL] => 24
[RSS_ACTIVE] => Y
[~RSS_ACTIVE] => Y
[RSS_FILE_ACTIVE] => N
[~RSS_FILE_ACTIVE] => N
[RSS_FILE_LIMIT] =>
[~RSS_FILE_LIMIT] =>
[RSS_FILE_DAYS] =>
[~RSS_FILE_DAYS] =>
[RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[~RSS_YANDEX_ACTIVE] => N
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[~TMP_ID] => c0e792eea55f78fdf2f56a185b80509e
[INDEX_ELEMENT] => Y
[~INDEX_ELEMENT] => Y
[INDEX_SECTION] => Y
[~INDEX_SECTION] => Y
[WORKFLOW] => N
[~WORKFLOW] => N
[BIZPROC] => N
[~BIZPROC] => N
[SECTION_CHOOSER] => L
[~SECTION_CHOOSER] => L
[LIST_MODE] =>
[~LIST_MODE] =>
[RIGHTS_MODE] => S
[~RIGHTS_MODE] => S
[SECTION_PROPERTY] => N
[~SECTION_PROPERTY] => N
[PROPERTY_INDEX] => N
[~PROPERTY_INDEX] => N
[VERSION] => 1
[~VERSION] => 1
[LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[~LAST_CONV_ELEMENT] => 0
[SOCNET_GROUP_ID] =>
[~SOCNET_GROUP_ID] =>
[EDIT_FILE_BEFORE] =>
[~EDIT_FILE_BEFORE] =>
[EDIT_FILE_AFTER] =>
[~EDIT_FILE_AFTER] =>
[SECTIONS_NAME] => Разделы
[~SECTIONS_NAME] => Разделы
[SECTION_NAME] => Раздел
[~SECTION_NAME] => Раздел
[ELEMENTS_NAME] => Элементы
[~ELEMENTS_NAME] => Элементы
[ELEMENT_NAME] => Элемент
[~ELEMENT_NAME] => Элемент
[FULLTEXT_INDEX] => N
[~FULLTEXT_INDEX] => N
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[LANG_DIR] => /
[~LANG_DIR] => /
[SERVER_NAME] => beresta.by
[~SERVER_NAME] => beresta.by
)
[SECTION] => Array
(
[PATH] => Array
(
[0] => Array
(
[ID] => 4
[~ID] => 4
[CODE] => kultura-i-dukhovnost
[~CODE] => kultura-i-dukhovnost
[XML_ID] =>
[~XML_ID] =>
[EXTERNAL_ID] =>
[~EXTERNAL_ID] =>
[IBLOCK_ID] => 1
[~IBLOCK_ID] => 1
[IBLOCK_SECTION_ID] =>
[~IBLOCK_SECTION_ID] =>
[SORT] => 500
[~SORT] => 500
[NAME] => Культура и духовность
[~NAME] => Культура и духовность
[ACTIVE] => Y
[~ACTIVE] => Y
[DEPTH_LEVEL] => 1
[~DEPTH_LEVEL] => 1
[SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[~SECTION_PAGE_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[IBLOCK_TYPE_ID] => news
[~IBLOCK_TYPE_ID] => news
[IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[~IBLOCK_CODE] => corporate_news_s1
[IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[~IBLOCK_EXTERNAL_ID] =>
[GLOBAL_ACTIVE] => Y
[~GLOBAL_ACTIVE] => Y
[IPROPERTY_VALUES] => Array
(
[SECTION_META_TITLE] => Культура и духовность
[SECTION_META_KEYWORDS] => Новости
[SECTION_META_DESCRIPTION] =>
[SECTION_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_TITLE] => Культура и духовность
[ELEMENT_META_KEYWORDS] => Новости
[ELEMENT_META_DESCRIPTION] => .
[ELEMENT_PAGE_TITLE] => Культура и духовность
)
)
)
)
[SECTION_URL] => /news/kultura-i-dukhovnost/
[META_TAGS] => Array
(
[TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[BROWSER_TITLE] => Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[KEYWORDS] => Культура и духовность
[DESCRIPTION] => [caption id="attachment_23875" align="alignleft" width="161"] Распяцце 1790-я.
)
)
25.06.2014
Прафесар скульптуры з Вялікіх Эйсмантаў
[caption id="attachment_23875" align="alignleft" width="161"]
Распяцце. 1790-я.
Дрэва, паліхромія. Мінск[/caption]
[caption id="attachment_23876" align="alignleft" width="273"]
К. Ельскі. Аўтапартрэт. 1848. Гіпс. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23877" align="alignleft" width="273"]
К. Ельскі. Бюст М.Ромэра
1853. Гіпс танір. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23878" align="alignleft" width="251"]
К. Ельскі. Бюст Ю.Нямцэвіча. Гіпс. Вільна[/caption]
[caption id="attachment_23879" align="alignleft" width="251"]
К. Ельскі. Бюст М. Пачобута. 1830-я. Гіпс. Вільна[/caption]
Шляхецкі род Ельскіх вядомы на Гродзеншчыне з ХVI – XVII ст.ст. Некаторыя прадстаўнікі гэтага роду ў розныя часы пражывалі на тэрыторыі сучаснага Бераставіцкага раёна. Напрыклад, першым урачом у Вялікай Бераставіцы працаваў Леон Ельскі ў 1924-1930 гг., граф Адам Ельскі валодаў маёнткам Гольні ў ХІХ – пач. ХХ ст., памешчык Антоній Ельскі трымаў маёнтак у Эйсмантах у пачатку ХVIIІ ст. Унук Антонія, скульптар і мастак Караль Ельскі (1749-1824), таксама працаваў у Эйсмантах у канцы ХVIII ст. Вёска Эйсманты Гродзенскага павета (зараз Вялікія Эйсманты) стала радзімай для выдатнага польскага і беларускага скульптара Казіміра Карлавіча Ельскага (1782-1867).
Нарадзіўся будучы скульптар 4 сакавіка 1782 года ў сям’і мастака і скульптара Караля Ельскага і Ганны Ельскай. Дзяцінства сваё правёў у бацькоўскім доме ў Эйсмантах, дзе бацька Караль праводзіў аднаўленчыя работы ў мясцовым касцёле і навучаў маленькага Казіміра разьбярскаму рамяству. У 1794 годзе 12-гадовы хлопчык ужо прымае ўдзел у дэкарыраванні катафалка віленскага біскупа Ігнація Масальскага (1729-1794). А паміж 1795 і 1796 гг. ён дапамагае бацьку у вырабе невялікага драўлянага распяцця для касцёла Дзевы Марыі ў Вялікіх Эйсмантах (на фота). Вядома, што Караль Ельскі ў 1794 годзе падпісаў акт асуджэння паўстання на Літве і восенню 1795 года прысягнуў на вернасць Кацярыне ІІ. А крыж з распяццем Хрыста і анёламі па баках можа з’яўляцца пацверджаннем гэтай урачыстай прысягі. Распяцце мае форму праваслаўнага шасціканцовага крыжа. Яно аб’ядноўвае дзве веры: каталіцкую і праваслаўную. Адсюль распяцце магло быць прынесена ў Эйсмантаўскі касцёл як сваеасаблівы ўклад сям’і Ельскіх падчас трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795). У сваёй сталай творчасці Казімір Ельскі зноў выканае драўлянае распяцце для касцёла дамініканаў у Вільне.
У 1796 годзе бацька вядзе юнага Казіміра для навучання ў Віленскую гімназію. Падчас вучобы К. Ельскі ўжо вырабляе архітэктурныя арнаменты, разеткі пад кіраўніцтвам В.Гуцэвіча і М.Шульца. Паспяховая вучоба ў гімназіі дала магчымасць Казіміру вучыцца далей у Віленскім універсітэце з 1800 па 1809 гг. Таленавітаму вучню пашанцавала вучыцца ў выдатных настаўнікаў канца ХVIII – пач. ХІХ ст. Урокі жывапісу вялі Ф. Смуглевіч і Я.Рустэм, архітэктуры – М.Шульц, скульптуру выкладаў Андрэ Ле Брун, прыдворны майстар караля Станіслава Аўгуста.
З 1802 па 1807 гг. разам з Казімірам у Віленскім універсітэце вучыцца яго родны брат Ян Ельскі (1780 - каля 1850). Скончыўшы ўніверсітэт раней за Казіміра з дыпломам кандыдата скульптуры, Ян працаваў у Нясвіжы і Вільні. А Казімір у 1808 годзе атрымлівае ступень кандыдата выяўленчых мастацтваў і ў якасці стыпендыята фонду Ізабэлы Бруль-Платэр накіраваны ў Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў для ўдасканальвання скульптурнага майстэрства. Там Казімір Ельскі вучыцца ў знакамітых рускіх скульптараў: І.Мартаса, Ф.Шчадрына, І.Пракоф’ева. Пасля вяртання ў Вільню ў 1810 годзе К. Ельскі атрымлівае ступень магістра мастацтваў і выкладае на кафедры скульптуры ў Віленскім універсітэце з 1811 года. Выконвае скульптуры прарокаў для касцёла Св. Пятра і Паўла на Антаколі, у 1818 годзе стварае галерэю скульптурных партрэтаў – бюстаў прафесараў Віленскага ўніверсітэта: Я. Снядэцкага, З. Нямцэўскага, М. Пачобута, Ф.Смуглевіча і інш.
Як выкладчык кафедры скульптуры К. Ельскі займаецца тэорыяй мастацтва. У 1822 годзе піша трактат “Аб сувязі архітэкруры, скульптуры і жывапісу”, за які ў тым жа годзе атрымлівае пасаду ад’юнкта (памочніка-асістэнта, намесніка прафесара). У 1824 годзе К. Ельскі чытае свой рэферат аб творчасці італьянскага скульптара А.Канавы. І, нарэшце, у 1829 годзе Казімір Карлавіч становіцца прафесарам скульптуры – першым у беларускім мастацтве. З майстэрні К.К. Ельскага выйшлі польскія і беларускія скульптары і мастакі Р.Слізень, К.Русецкі, Я.Астроўскі, К.Кавалеўскі і інш. У сістэме мастацкай адукацыі прафесар Ельскі прытрымліваўся асветніцкіх пазіцый эпохі класіцызму.
Нягледзячы на паспяховую дзейнасць, скульптурны клас Віленскага ўніверсітэта быў зачынены ў 1826 годзе. Але выдатныя заслугі скульптара Казіміра Ельскага прадаўжаюць прыносіць карысць універсітэту. К. Ельскі прызначаны апякуном скульптурнага кабінета і выканаўцам архітэктурных арнаментаў універсітэцкіх будынкаў. А з пісьма К. Ельскага да рэктара Кракаўскага ўніверсітэта ад 2 студзеня 1833 г. можна даведацца аб 32 бюстах скульптурнага кабінета. Між іншым, у лісце К. Ельскі пазначае, што ўсе партрэты выканаў уласнаручна і з натуры. Гэта перадавыя дзеячы культуры, буйныя вучоныя Беларусі, Польшчы і Літвы: прафесар-медык Ю.Франк, музыкант К. Ліпіньскі, мастакі-педагогі Ф.Смуглевіч і Я.Рустэм, астраном М.Пачобут, анатам і заолаг Л.Баянус, гісторык Ю.Нямцэвіч, князь А.Чартарыйскі і інш.
Напрыканцы 1820-х гадоў К.Ельскі вызначыўся ў такіх складаных відах скульптуры, як надмагільны помнік, медальён, рэльеф. Гэта помнікі біскупам Г.Страйноўскаму і Я.Касакоўскаму, генералу Т.Ваўжэцкаму, членам сям’і Казелаў, Ромераў і інш. Для франтона евангеліцка-рэфарматарскай царквы ў Вільні К.Ельскі выканаў рэльеф “Хрыстос, які прапаведуе народам” – шматфігурная кампазіцыя з людзьмі, жывёламі і раслінамі. У 1830-х гадах К.Ельскі праводзіць аднаўленчыя работы ў Коўне.
У 1848 годзе выконвае “Аўтапартрэт” у форме медальёна, на якім выступае рэльефны профіль майстра скульптуры (на фота). Партрэт атрымаўся вельмі рамантычным са слядамі сінтэзу трох мастацтваў: скульптуры, архітэктуры і жывапісу.
У 1850-х гадах Ельскі працягвае працаваць у сваіх лепшых скульптурных жанрах – бюст і медальён, за што атрымаў прозвішча “беларускі Шубін”. Выдатнай працай гэтых гадоў стаў рэльеф “Алегорыя скульптуры, якая высякае бюст Міхала Ромэра” (1858). Памёр К. Ельскі ў маі 1867 года і пахаваны ў Вільні – горадзе, якому прысвяціў усё сваё творчае жыццё.
Андрэй Втарушын, выкладчык гісторыі мастацтваў
Бераставіцкай ДШМ
